Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Փառասիրությունն ու իմաստունը
Փառասիրությունն իմաստունի մոտ եկավ ու ասաց. - Արի՛ ընկերանանք: Ամեն ինչ կանեմ քեզ համար: - Եվ ի՞նչ կանես,- չշտապելով պատասխանել, հարցրեց իմաստուն մարդը: - Կօգնեմ, որ գիտությունների թեկնածու դառնաս: - Իսկ հետո՞: - Հետո՝ դոկտոր: - Ենթադրենք: Իսկ հետո՞: - Հետո պրոֆեսոր, ակադեմիկոս կդառնաս: Բոլորը կմեծարեն քեզ, կանվանեն մեծն… - Հետո՞ - Դե հետո կծերանաս: - Իսկ հետո՞: Լավ, ասենք ինձանից հետո դեռևս մի տաս տարի էլ փառքս կապրի, բայց հարյուր .....
Գանգատները
Երեք ծերեր հանդիպեցին երկար բաժանումից հետո: Նրանք արդեն բավականին պատկառելի տարիք ունեին և մնացած հարցերի հետ մեկտեղ նաև իրենց առողջական վիճակից խոսեցին: - Բոլոր ատամներս թափվել են,- ասաց առաջինը,- ստիպված հացը ջրի մեջ եմ թաթախում, որ կարողանամ գոնե մի քանի կտոր կուլ տալ: - Իսկ իմ թքարտադրությունն է պակասել,- ասաց երկրորդը,- ինչ էլ, որ ուտեմ, ստիպված եմ մի փոքր աղ լցնել լեզվիս: - Իսկ ես ո՛չ ատամների բացակայությունից եմ գանգատվում, ոչ էլ՝ .....
Ծերունին
Երկու ծերունի հանդիպում են միմյանց: Մեկն այլայլված դեմքով ասում է. - Տարեցտարի մեծանում ու մահվանն ավելի ենք մոտենում: Սակայն դու ինչքան մեծանում ես, այնքան առույգ, ուրախ ու իմաստուն ես դառնում, և մարդիկ քո կարիքն ու խորհուրդն ավելի են զգում, քան ինքդ նրանց աջակցությունն ու հոգատարությունը: Մյուսը պատասխանում է. - Քանի որ մշտապես ձգտում եմ հոգևոր կյանքով ապրել և Քրիստոսին նմանվել ու ինչքան մեծանում եմ, այնքան Քրիստոսին իրապես տեսնելու .....
Ճանապարհները
Մի դեպք աբբաներից մեկի համար դաս եղավ: Երբ իր խցում աղոթքի էր կանգնել, ինչ-որ մեկը թակեց դուռն ու ասաց. - Ներիր ինձ, աբբա՛,- ասաց անցորդը,- կարո՞ղ ես Հալեպ տանող ճանապարհը ցույց տալ: - Ո՛չ,- պատասխանեց աբբան,- բայց դեպի Երկինք տանող ճանապարհը գիտեմ: - Ինչպե՞ս հավատամ, որ ինչ-որ մեկն այդքան հեռու տանող ճանապարհը գիտի, եթե նույնիսկ իր շրջակայքի ճամփաները չգիտի,- ասաց ճամփորդը:     Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի   .....
Մոր մահճի մոտ
Մի հոգևորական ներկա էր փոքրիկ երեխաների մոր կյանքի վերջին րոպեներին: Մեռնողը խորը կսկիծով նայում էր փոքրիկներին, որոնց շուտով լքելու էր: Բայց բարի հոգևորականը մխիթարության խոսքեր գտավ ասելու. - Մի՛ վշտացեք, հիշեք, թե Աստծո Խոսքում ինչ է ասվում որբուկների համար. «Իմ հայրն ու մայրը լքեցին ինձ, բայց Տերն ինձ ընդունեց…»: Մի՞թե Տերը նույն բանը չի անի Ձեր զավակների համար: Սա լսելով՝ մեռնողն, իր աղոթական հայացքը Երկինք հառելով, ասաց. - .....
Որոշումը
Երանելի Դանիել Ճգնավորը, որ պատանեկության տարիներին երկար ժամանակ երկմտում էր՝ գիտությանը տրվել, թե՝ Տիրոջը, անապատ փախավ այն օրը, երբ Ալեքսանդրյան դպրոցի անվանի գիտնականի շուրթերից լսեց. - Ջերմությունից մարմիններն ընդարձակվում են, այդ պատճառով էլ ամռանը օրերը երկար են, իսկ ձմռանը՝ կարճ:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի   .....
Երախտապարտությունը
Ծերերից մեկն ասում էր. «Անաստված մարդու համար ամենավատ պահն այն է, երբ իրեն երախտագիտությամբ լի է զգում, բայց չգիտի, թե ում երախտապարտ լինել»:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի   .....
Դժվար ուղին
Մի անգամ երիտասարդ միաբանը մոտեցավ վանքի վանահորը. - Հա՛յր, արդյո՞ք դեպի Աստված տանող մեր ընտրած ուղին չափազանց դժվար չէ: - Եթե քեզ թվում է, որ քո ուղին շատ դժվար է, ապա ջանա սրտիդ լսել,- պատասխանեց վանահայրը,- Փորձիր հնարավորինս անկեղծ լինել ինքդ քեզ հետ և որոշել, թե արդյո՞ք ճիշտ ճանապարհով ես գնում՝ յուրաքանչյուր քայլիդ համար քո երազանքներով վճարելով: Եթե դրանից հետո էլ կյանքը նախկինի պես տանջի ու տխրեցնի քեզ, ապա կարող ես գանգատվել: Բայց .....
Արևն ու խլուրդը
Ժամանակին մի խլուրդ կար, որը մի անգավ արևին հակառակ [մեջքով] պառկեց: Արծիվը թռավ, եկավ ու տարավ նրան:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի  .....
Պատճառը
Աբբա Եսային ծայրահեղ աղքատության մեջ էր ապրում: Նրա մահվանից հետո եղբայրներից մեկը ծերին հարցրեց. - Նա ինչպե՞ս մահացավ: - Չգիտեմ, թե ինչպես մահացավ, բայց առավել ևս չգիտեմ, թե ինչպես էր, որ դեռ ապրում էր,- պատասխանեց ծերը:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի   .....
Տանտերը
Ուշ երեկոյան մի օտարական թակում է այգեգործի տան դուռը, ով այդ օրն իր այգում գանձեր էր գտել: Օտարականն ասում է. - Եղբա՛յր, հեռավոր երկրից եմ գալիս և գիշերելու վայր եմ փնտրում, գիտեմ նաև, որ այդ երկրից այս գիշեր գողեր են ժամանելու: Ամուր փակիր տանդ պատուհանները և դռները, որպեսզի նրանք չկարողանան թափանցել ներս և չհափշտակեն ունեցվածքդ: Տանտերն իր խորին շնորհակալությունն է հայտնում, այնուհետև օտարականին, որպես հարազատ մարդու, հրավիրում իր .....
Դժվար անգործությունը
Աշխատանքը հիվանդացավ, թե շատ հոգնեց, թե ինչ-որ բան վնասեց աշխատելիս, մի խոսքով, բժիշկները կարգադրեցին անկողնում պառկել: Պառկեց, պառկեց և այլևս չդիմացավ. - Ամենածանր աշխատանքը պառկել և ոչինչ չանելն է: Եվ այդ օրվանից, որքան էլ, որ հոգնած ու հիվանդ լինի, փորձում է անգործ չպառկել:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի   .....
Հնարավո՞ր է ծովը դատարկել
Ըստ ավանդության, երբ սուրբ Օգոստինոսը, Սուրբ Երրորդության խորհրդի մասին մտորելով, զբոսնում էր ծովափին՝ մի տղայի տեսավ, ով փոս էր փորել ավազի մեջ և ծովախեցիով ծովից ջուրը վերցնելով՝ լցնում էր դրա մեջ: Երանելի Օգոստինոսը հարցրեց, թե ինչու է այդպես անում: Տղան պատասխանեց. - Ուզում եմ ողջ ծովն այս փոսի մեջ դատարկել: Օգոստինոսը քմծիծաղելով ասաց, որ դա անհնար է: - Իսկ դու ինչպե՞ս ես փորձում Տիրոջ անսպառելի խորհուրդը քո խելքով սպառել,- ասաց տղան .....
Միևնույն վայրը
Խխունջը հարցնում է մրջյունին. - Ինչո՞ւ ես այդքան մեծ բեռով համառորեն փորձում բարձրանալ այդ բլուրը, երբ արդեն երեք օր չարչարվում ես, բայց նույն տեղում ես գտնվում: Մրջյունը պատասխանում է. - Ո՛վ խխունջ, երեք օր ինքդ ես նույն վայրում մնացել, իսկ ես արդեն երրորդ բեռն եմ այդ բլուրի վրայով անցկացնում: Երբ որևէ դժվարություն է պատահում, քեզ պես պատյանի մեջ չեմ մտնում ու մնում միևնույն տեղում, այլ մշտապես շարժման մեջ եմ գտնվում:   Կարևորը մշտապես .....
Մկրտելուց հետո կսպանենք
Մի երիտասարդ կին որոշեց աբորտ անել: Իսկ նրա մայրը հավատացյալ ու աստվածավախ կին էր և նրա ճանապարհը փակելով՝ ասաց. - Այս ի՞նչ ես ուզում անել, բավական չէ, որ մարդ ես սպանելու, դեռ առանց մկրտության էլ հավերժությո՞ւն ես ուղարկելու: - Իսկ ի՞նչ անեմ,- փորձեց արդարանալ երիտասարդ կինը,- առանց այդ էլ երեխաներս ուտելու բան չունեն, հիմա մեկին և՞ս լույս աշխարհ բերեմ: - Ահա, թե ինչ կանենք,- առաջարկեց մայրը,- դու միայն լույս աշխարհ բեր նրան: Մենք նրան իսկույն .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․