Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Մտքի արթնության կամ զղջման և արտասուքների մասին
Հայր Սիղվիանոսը նստած էր եղբայրների հետ. հանկարծ նա տեսիլք տեսավ և երեսի վրա ընկավ: Բազում ժամեր անց վեր կենալով` լաց եղավ: Եղբայրներն աղաչեցին և ասացին նրան. «Ի՞նչ եղավ քեզ, հա՛յր»: Իսկ նա լռությամբ միայն լալիս էր, և երբ շատ բռնադատեցին նրան, ասաց. «Եղբայրնե՛ր, ես դեպի դատաստան համբարձվեցի և տեսա բազում կրոնավորների, որ դեպի տանջանք էին գնում, և բազում աշխարհականների, որ դեպի հավիտենական կյանք էին գնում»: Եվ ճգնում էր ծերն ու այլևս .....
Երջանկության մասին
Երջանկությունը, բնությամբ հիանալով, զբոսնում էր անտառում և հանկարծ փոսն ընկավ: Նստել է փոսում ու լաց է լինում: Մոտակայքով մի մարդ անցավ: Երջանկությունը լսեց քայլերի ձայնն ու կանչեց փոսի միջից. - Բարի՛ մարդ: Ինձ դուրս բեր այստեղից: - Իսկ փոխարենն ինձ ի՞նչ կտաս,- հարցրեց մարդը: - Իսկ դու ի՞նչ ես ուզում,- հարցրեց Երջանկությունը: - Մի մեծ, գեղեցիկ ու թանկարժեք առանձնատուն ծովափին: Երջանկությունը նվիրեց նրա ուզածը, իսկ մարդն ուրախացած վազեց՝ .....
Կաթիլները
Տափաստանում բնակվող մի անգործ երկրաբան հարևան երկրից ժամանած պատվիրակին հարցնում է. - Ինչո՞ւ է Աստված ձեզ այդքան հնարավորություն և օրհնություն տվել, որովհետև գեղեցիկ և ծաղկուն երկիր ունեք: Պատվիրակը պատասխանում է. - Մեր երկրում նույնիսկ անձրևի կաթիլները մեզ պես են մտածում, իսկ ձեր երկրում` ձեզ պես: Դուք տափաստանոմ եք ապրում, որովհետև ձեզ մոտ ամեն մի կաթիլը կարծում է, որ ինքը շատ փոքր է ու ոչինչ չի կարող փոխել և անել, ու այդպիսով անձրևներ .....
Ջերմ սրտով աղոթք
Մի անգամ ոմն թեբացի ծեր եկավ Սինա լեռը. և մինչ գնում էր այնտեղ, ճանապարհին նրան հանդիպեց ոմն եղբայր և ծերին ասաց. «Երաշտի պատճառով նեղվում ենք, հա՛յր»: Ծերը նրան ասաց. «Եվ ինչո՞ւ աղոթքի չեք կանգնում և Աստծուն չեք աղաչում»: Եղբայրը նրան ասաց. «Աղոթք էլ ենք անում, ուխտ էլ, բայց անձրև չի գալիս»: Ծերն ասաց. «Ջերմ սրտով չեք կանգնում աղոթքի, և ուզո՞ւմ ես իմանալ, որ դա այդպես է»: Այնժամ աղոթքի կանգնեց և իր ձեռքերը բարձրացրեց վեր, .....
Աղոթքի մասին
Երբ աբբա Պիմենին խնդրեցին աղոթքի մասին խոսել, նա ասաց. «Ոչ ոք չի կարող աղոթքի մասին խոսել, եթե չի աղոթում: Իսկ եթե աղոթում է, ապա ոչ մի ցանկություն չունի այդ մասին խոսելու»:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Հանդարտության մասին
Մի անգամ խիստ ծանր հիվանդացավ հայր Հովսեփը և լուր ուղարկեց հայր Թեոդորոսին, թե. «Քանի դեռ չեմ ելել մարմնիցս, ե՛կ, որ քեզ տեսնեմ»: Քանի որ Ավագ շաբաթն էր, հայր Թեոդորոսը չկամեցավ գնալ և նրան հաղորդեց հետևյալը. «Կսպասեմ մինչև կիրակի օրը, հետո կգամ. իսկ եթե գնաս, այն աշխարհում կտեսնենք իրար»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Իրական արժեքը
Մի վաճառական Աֆրիկայում աղավնու ձվի մեծության մի ալմաստ քար ձեռք բերեց: Քարը մի թերություն ուներ՝ ներսում ճաք կար: Վաճառականը ոսկերչից խորհուրդ հարցրեց, որն էլ ասաց. - Այս քարը կարելի է երկու մասի կոտրել, որոնցից երկու հրաշալի ադամանդե քար կստացվի, որոնցից յուրաքանչյուրը շատ ավելի թանկ կարժենա, քան այս ալմաստը: Բայց անզգույշ հարվածը բնության այս հրաշքը կարող է մանր կտորների վերածել, որոնք արժեք չեն ունենա: Ես նման ռիսկի չեմ գնա: Մյուս .....
Կենցաղավարություն
Ոմն եղբայր հարցրեց մի ծերի և ասաց. «Ո՞րն է բարի գործ, որ կատարեմ և դրանով ապրեմ»: Եվ ծերն ասաց. «Աստված գիտե բարին, որդյա՛կ, սակայն լսեցի, որ մեկը մեծապես սիրելի աբբա Անտոնիոսի հետ բնակվող աբբա Նեսթերինոսին հարցրեց, թե` ո՛րն է բարի գործը, որ անեմ: Նեսթերինոսն ասաց. ամեն կենցաղավարություն տարբեր է, քանզի Աբրահամը օտարընկալ և հյուրասեր էր, և Աստված նրա հետ էր, Դավիթը հեզ էր, և Աստված նրա հետ էր, Եղիան սիրում էր լռություն, և Աստված նրա հետ .....
Այն մասին, թե ինչու է ուրիշի կինն ավելի քաղցր
Իբրև թե ժամանակների սկզբում Տերը տաս Ադամ պատրաստեց կավից: Նրանցից մեկը հողն էր վարում, մյուսը՝ ոչխարներին արածեցնում, երրորդը՝ ձուկ որսում… Որոշ ժամանակ անց նրանք իրենց Հոր մոտ եկան խնդրանքով. - Ամեն ինչ ունենք, բայց ինչ-որ բան պակասում է: Ձանձրանում ենք: Տերը նրանց խմոր տվեց ու ասաց. - Յուրաքանչյուրդ ձեր հայեցողությամբ կին պատրաստեք, ով ինչպես ուզում է՝ գեր, նիհար, բարձրահասակ, ցածրահասակ… Իսկ ես կյանք կդնեմ նրանց մեջ: Դրանից .....
Ճահիճը
Աշակերտը հարցնում է ծեր վանականին. - Ինչո՞ւ եկանք այս ճահճի մոտ, որտեղ անթիվ-անհամար մլակներ ու վտանգավոր մոծակներ են թափառում: Վանականը պատասխանում է. - Ուզում էիր հասկանալ, թե ինչու չես կարողանում ազատվել կպչուն ու չար մտքերից, որոնք անդադար հետևում են քեզ, դրա համար էլ եկանք այստեղ: Երբ մարդու սրտում այսպիսի ճահիճ է գոյանում, շարունակաբար մնում, և մարդը Աստծու օգնությամբ այն իր սրտից չի մաքրում, դրանից իսկապես հրաժարվում, այդ մեղքին .....
Առաքինության չափը
Այսպիսի ձայն եկավ նաև սուրբ Մակարիոսին, թե՝ չես հասել երկու կանանց առաքինության չափին, որ Եգիպտոսում են: Եվ նա վերցնելով գավազանը` գնաց նրանց տեսնելու` հրեշտակից գիտենալով նրանց անունն ու տունը: Եվ երբ մտավ նրանց տուն, սիրով ու պատկառանքով ընդունեցին նրան: Եվ ասաց նրանց. «Այս ամբողջ չարչարանքը հանձն առա ձեր վարքը ուսանելու համար. հանուն Քրիստոսի՝ պատմե՛ք ինձ»: Նրանք ասացին. «Երկրներով և գավառներով միմյանց օտար ենք. եկանք, դարձանք .....
Փաթիլները
Ձյուն էր գալիս: Շուրջբոլորը լուռ էր ու հանդարտ: Փափկափետուր փաթիլներն արտասովոր պար էին բռնել օդում ու անշտապ պտտվելով մոտենում էին գետնին: Կողք-կողքի թռչող երկու փոքրիկ փաթիլներ զրույցի բռնվեցին: Ձեռք-ձեռքի տվեցին, որպեսզի քամին իրարից չբաժանի և նրանցից մեկն ուրախությամբ ասաց. - Թռիչքի ի՜նչ զարմանահրաշ զգացում է: - Մենք չենք թռչում, մենք ուղղակի ընկնում ենք,- տխուր պատասխանեց երկրորդը: - Շուտով գետնին կհասնենք ու սպիտակ փափկամազ .....
Մարդկանց գործերը
Ասաց մի անգամ հայր Դանիելը. «Հայր Արսենը մեզ պատմեց, թե ծերերից մեկը, որ նստած էր իր սենյակում, ձայն լսեց, որ ասում էր. «Դո՛ւրս եկ, և քեզ ցույց կտամ մարդկանց գործերը»: Երբ դուրս եկավ, տարավ նրան մի տեղ և ցույց տվեց մի մարդու, որ ջրհորից ջուր էր հանում և լցնում մի լայն փողրակի մեջ, բայց ջուրը դարձյալ իջնում էր ջրհորը: Եվ փոքր-ինչ առաջ տանելով՝ ցույց տվեց նրան մի եթովպացու, որ փայտ էր կտրում և մեծ բեռ կապում և փորձելով շալակել` չէր կարողանում .....
Կար-չկար մի մարդ…
Կար-չկար մի մարդ, ով երեք երազանք ուներ՝ բարձր վարձատրությամբ լավ աշխատանք ունենալ, ամուսնանալ բարի ու գեղեցիկ աղջկա հետ և… ողջ աշխարհին հայտնի դառնալ: Նրա կյանքում շատ դեպքեր պատահեցին, մենք կպատմենք դրանցից երեքի մասին: Ձմեռային սառնաշունչ առավոտ էր և երիտասարդը հարցազրույցի էր շտապում մի հայտնի ընկերությունում: Հանդիպմանը հինգ րոպե էր մնացել, իսկ նա դեռ մի թաղամաս պիտի վազելով անցներ: Հանկարծ հենց նրա առջև մի տարեց մարդ սայթաքեց .....
Ընկերոջը սիրելու մասին
Ոմն եղբայր հարցրեց հայր Պիմենին և ասաց. «Արժե՞, որ ես բնակվեմ միաբանների մոտ»: Ծերն ասաց. «Ով կենա միաբանների մոտ, պարտավոր է բոլորին որպես մի մարդ տեսնել, պահել իր լեզուն ու աչքը, և ապա հանգիստ կգտնի անհոգությամբ»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․