Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Հանդարտ լինելու մասին
Հայր Մովտոյիսն ասաց. «Եթե կամենում ես բնակվել անապատում, կամ մեկ այլ տեղ, ուր չի հասնում ամբոխը, կամ վանքում` բազում եղբայրների մեջ, և ինչ­որ մեկը հյուր գա այնտեղ, դու պարտավոր ես ընդունել նրան, քանզի նա հանգստյան տեղ չունի, իսկ եթե բազմության հետ ես և չես ընդունում նրան` քո խորհուրդները քեզ չեն նեղի, որովհետև նա մեկ այլ տեղ կգտնի հանգստի համար, իսկ եղբայրների բազմությունը քեզ հովանի կլինի, և կարող ես ապահով հանգչել»:   «Սուրբ .....
Ոչ սիրելի աշակերտը
Ուսումնական տարվա սկզբին վեցերորդ դասարանի դասղեկը կանգնած էր իր նախկին հինգերորդցիների առջև: Նա մի հայացք նետեց դասարանին և ասաց, որ նրանց բոլորին հավասարապես սիրում է և ուրախ է կրկին տեսնել: Դա մեծ սուտ էր, քանի որ նստարաններից մեկի վրա կծկված մի տղա էր նստած, որին ուսուցչուհին չէր սիրում: Ուսուցչուհին նախորդ տարի էր ծանոթացել այս դասարանի հետ և դեռ այն ժամանակ էր նկատել, որ այդ տղան իր համադասարանցիների հետ չի խաղում, նրա հագուստը կեղտոտ .....
Անընչություն
Սրբերից մեկը` Փիլագրիոս անունով, բնակվում էր Երուսաղեմում և գործում էր, որ իր հացը վաստակի: Մինչ փողոցում վաճառում էր իր ձեռագործը, ահա մեկը գցեց իր քսակը, որի մեջ հազար դահեկան կար: Ծերը, գտնելով այն, մնաց նույն տեղում` ասելով թե` ով կորցրեց, նորից գալու է այս տեղը: Եվ նա եկավ` լալով ու արտասվելով: Ծերը տեսնելով նրան՝ մի կողմ տարավ և քսակը տվեց նրան: Իսկ այն մարդը բաց չէր թողնում նրան` կամենալով գեթ մի բանով վարձահատույց լինել, իսկ սուրբը չէր .....
Ո՞ւմ եմ պետք
Կենդանիներ վարժեցնող կրկեսի աշխատակիցը գժտվում է բոլորի հետ և հուսահատ հեռանում անտառ, որտեղ արջի երկու քոթոթ է տեսնում, որոնք թփուտներում վախվորած թաքնվում են: Այս մարդն ինքն իրեն ասում է. - Ո՞ւմ եմ պետք, ոչինչ չի ստացվում, չեմ կարողանում նաև այլ աշխատանք գտնել, անհաջողությունները մշտապես հետապնդում են: Բոլորն ինձ նախատում և քննադատում են: Կմնամ այստեղ, թող արջերի մայրը գա և ինձ հոշոտի, միգուցե այդպես օգտակար լինեմ: Պահապան հրեշտակը .....
Դեպի կատարյալ առաքինություն
Ծերն ասաց. «Եթե մենակյացը կամենա երկու բան ատել` նա կկարողանա ազատվել այս աշխարհից»: Եղբոր հարցին, թե՝ ի՞նչ բան է այդ, պատասխանեց. «Մարմնական հանգիստն ու սնափառությունը»: Նաև ասաց. «Մարդու բարկությունը բնական է` եթե ախտերից չէ, այլ ախտի վրա զայրանալու ու այն արմատախիլ անելու պատճառով է: Բնական է մարդու քաղցը` եթե մարմնի կարիքից է, և ոչ թե` ախտերից: Ինչպես Դավիթն է ասում. «Ով ծածուկ խոսեց իր ընկերոջ դեմ, նրան բացեիբաց հալածեցի, .....
Իմաստուն ծերունին և մեծամիտ հարևանը
Փոքրիկ քաղաքում մի ծերունի էր ապրում, ում բոլորը սիրում և հարգում էին: Շատերն էին գալիս նրա հետ զրուցելու, խորհուրդ հարցնելու կամ խնդրելու, որ իրենց վեճը լուծի: Իմաստուն ծերունին հայտնի էր իր խաղաղասիրությամբ և սրտաբացությամբ, երբեք ոչ ոքի հետ չէր վիճում և ուրախ էր իր տանը հյուրեր ընդունել: Մի անգամ հյուր եկավ նրա հարևանը, որ ունևոր, ամբարտավան ու նախանձ մարդ էր: Նա շատ կարևոր մարդու տեսք ուներ և անասելի հպարտ էր իրենով: Առանց բարևելու, հենց .....
Հրեշտակներին ընկերակիցը
Երկու վանական ապրում են մարդկանցից հեռու մի վայրում: Նրանցից մեկը զբաղվում է նաև հողագործությամբ և բանջարեղեն աճեցնում: Երբ մի օր տեսնում է, թե հրեշտակներն ինչպես են եկել մյուս վանականի մոտ ու նրան են ցույց տալիս դեպի Երկնային Արքայություն բարձրացող աստիճանները, բարձրաձայնում է իր մտածումները. - Ինքս այսքան գործեր արեցի, բանջարեղեն աճեցրեցի, մարդկանց բաժանեցի, բարեպաշտությամբ ապրեցի, բայց հրեշտակները եկան նրա հետևից, ով ոչնչով աչքի .....
Ննջեցյալների հիշատակի մասին
Երանելի Հովհաննես հայրապետն ասում էր, թե պետք է ննջեցյալների հոգիների համար պատարագ մատուցել, քանզի դա մեծ մխիթարություն է նրանց հոգիների համար, և հարկավոր է առանց երկմտության կատարել. և ասածը հիմնավորեց հետևյալ պատմությամբ: Ոչ շատ ժամանակ առաջ մի պարսիկի գերի տարան Պարսկաստան և փակեցին Անհուշ կոչվող  բանտում:  Ոմանք  ազատվելով այդ բանտից` եկան Կիպրոս, և այն պարսիկի տոհմակիցները հարցրին նրանց, թե արդյոք տեսե՞լ են նրան: Նրանք .....
Դժոխքի մասին
Թագավորը մի անգամ մի խենթի հանդիպեց և հարցրեց նրան, թե որտեղից է գալիս: - Դժոխքից,- պատասխանեց Աստծո խենթը: - Եվ ի՞նչ էիր այնտեղ անում: - Ուզում էի կրակ գտնել, որ ծխամորճս ծխեմ: - Ու ի՞նչ, ծխեցի՞ր: - Ոչ, այնտեղի թագավորն ասաց, որ ինքը կրակ չունի: - Ինչպե՞ս թե, չեմ հավատում, որ դժոխքում կրակ չկար,- զարմացավ թագավորը: - Ես էլ զարմացա,- պատասխանեց երանելին,- բայց դժոխքի տերն ասաց, որ իրենց մոտ կրակ չկա, յուրաքանչյուրն իր սեփականն է այնտեղ բերում: .....
Սեր առ Աստված և մերձավոր
Հայր Աղաթոնի մասին պատմում էին, թե ջանում էր կատարել բոլոր պատվիրանները: Եթե անցնում էր գետը, ինքն էր շտապում և վերցնում մակույկի ղեկը, իսկ երբ եղբայրները գնում էին նրա մոտ, աղոթքի սեղանն էր պատրաստում, քանզի լի էր Աստծո սիրով:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Խնդիրների մասին
Մի մարդ անցնում էր մի տան մոտով և մի ծեր կնոջ տեսավ ճոճաթոռին նստած, նրա կողքին նստած ծերունին թերթ էր կարդում, իսկ նրանց մեջտեղը մի շուն էր պառկել և կաղկանձում էր՝ կարծես թե ցավից: Նրանց մոտով անցնելիս մարդը զարմացավ, թե շունն ինչու է կաղկանձում: Հաջորդ օրը նա կրկին անցավ այդ տան մոտով: Եվ կրկին տեսավ ծեր զույգին՝ իրենց ճոճաթոռներին նստած, և նրանց մոտ պառկած շանը, որ նույն խղճալի ձայներն էր արձակում: Շվարած մարդն ինքն իրեն խոստացավ, որ եթե .....
Թշնամիների համար աղոթելու մասին
Հայր Զենոնն ասաց. «Ով կամենում է, որ Աստված անհապաղ լսի իր աղոթքը, երբ վեր կենա և ձեռքերը տարածի առ Աստված, նախքան իր անձի համար աղոթելը՝ թո՛ղ լիասիրտ աղոթի իր թշնամիների համար և հանուն սրա՝ ինչ էլ որ հետո խնդրի Աստծուց` Աստված կտա նրան»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Ինչո՞ւ այդպես պատահեց
Թագավորի ճարտարապետը գնում է պալատ: Ճանապարհին արքայի իմաստուն խորհրդականին է հանդիպում և հարցնում. - Ինչո՞ւ այդպես պատահեց: Իմաստունը պատասխանում է. - Երբ գետի ափին թագավորի համար դղյակ կառուցեցիր, տարբեր մարդկանց միջոցով զգուշացրեցի, որ այդտեղ չկառուցես, բայց չլսեցիր: Երբ գետի հունը լեռներում փակեցիր և փորձեցիր ջրամբար դարձնել, դարձյալ այլ մարդկանց միջոցով քեզ զգուշացրեցի, որ գետի հոսքը չփակես, բայց շարունակեցիր չլսել և ջրամբարը .....
Կրկին խոնարհության մասին
Մի անգամ հայր Մակարը գնաց հայր Անտոնի մոտ և նրա հետ խոսելուց հետո վերադարձավ Սկյութիա, և հայրերն ընդառաջ ելան նրան: Եվ մինչ խոսում էին, ասաց նրանց ծերը. «Հարցրի հայր Անտոնին և ասացի. «Ինչո՞ւ այստեղ պատարագողներ չկան»»: Իսկ ընդառաջ եկած հայրերն սկսեցին խոսել այլ բաների մասին և չհարցրին, որ իմանան հայր Անտոնի պատասխանը հարցվածի մասին, և ծերն այլևս ոչինչ չասաց նրանց. քանզի եթե հայրերը տեսնում էին, որ մեկը շեղվել է հարցից, այլևս  .....
Սերն ու ժամանակը
Ժուկով-ժամանակով Երկրի վրա մի կղզի կար, որի վրա ապրում էին մարդկային բոլոր արժեքները: Բայց մի անգամ նրանք նկատեցին, որ կղզին ջրի տակ է անցնում: Բոլոր արժեքներն իրենց նավերը նստեցին ու հեռացան: Կղզու վրա միայն սերը մնաց: Նա մինչև վերջին պահը սպասում էր, բայց երբ էլ սպասելու ոչինչ չմնաց՝ նա նույնպես ցանկացավ հեռանալ կղզուց: Այնժամ նա ձայն տվեց հարստությանը և խնդրեց իրեն էլ վերցնել, սակայն հարստությունը պատասխանեց. - Նավիս վրա շատ թանկարժեք .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․