Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Ժուժկալություն
Մի եղբայր կար վանքում, որը, երբ երեցն արձակում էր ժողովրդին, ամենավերջինն էր դուրս գալիս` ակնկալելով, թե մեկնումեկն իրեն կհրավիրի իր մոտ: Սակայն մի օր ժողովրդից առաջ դուրս եկավ և շտապեց իր խուցը, իսկ երեցը, նկատելով այդ, զարմացավ: Եվ երբ կրկին նա եկեղեցի եկավ, երեցը նրան հարցրեց. «Ճշմարի՛տն ասա ինձ, այդ ի՞նչ է, որ դու անում ես, որովհետև մշտապես, երբ հավաք էր լինում, դու մնում էիր մինչև վերջ, իսկ նախորդ օրը ամենքից առաջ դուրս եկար»: Եղբայրը .....
Պահակը
Սաստիկ շոգ կեսօրին մի խումբ երիտասարդներ, որոնք իրենց ներկել էին տարբեր գույներով, աղաղակում էին մի հաղթանդամ մարդու առջև. - Մի´ սահմանափակիր մեր ազատությունն ու իրավունքները: Մենք ժամանակակից ենք և անում ենք այն, ինչ ուզում ենք: Տարեց մի մարդ այդ կողմերով անցնելիս հանդիմանում է հաղթանդամ մարդուն. - Ինչ անխիղճ պահակ ես: Ինչո՞ւ ես կանգնել խմիչքներով լեցուն մառանի դռան առջև ու թույլ չես տալիս այս երիտասարդներին ներս մտնել և զովացուցիչ .....
Ուզում եմ գոմեշ լինել
Ըստ Հայր Պաիսիոսի մարդու բոլոր տառապանքները գալիս են այն բանից, որ նա դժգոհ է այն ամենից, ինչ ունի և ինչ Աստված է նրան տվել: Բայց չէ որ Աստված բոլորին սիրում է և յուրաքանչյուրին տալիս է այն, ինչ օգտակար է նրա համար: Բայց որոշ մարդիկ տանջվում են ու մտածում. «Ինչո՞ւ է նա այնպիսին, իսկ ես այսպիսին»: Ահա մի գորտ էլ, որի մասին կխոսենք, անընդհատ նախանձում էր բոլորին: Մյուս գորտերին իրենց ճահիճը դուր էր գալիս և նրանք մեծ ուրախությամբ ապրում .....
Պահապան հրեշտակը
Կարիճը մղկտալով բողոքում է իրեն հանդիպած օձին. - Ի՞նչ վատ բան էի արել. Աստծո հրեշտակը կտրեց պոչս ու հեռացավ: Օձը հարցնում է. - Իսկ ի՞նչ էիր անում, որ այդպես վարվեց: Կարիճը պատասխանում է. - Շտապում էի մանկապարտեզ, որ խաղալիքների մեջ թաքնվեի, ուր շատ երեխաներ էին խաղում... Օձը մտորում է, այնուհետև տխուր ասում. - Ինչպե՜ս եմ հասկանում քեզ. մի քանի օր առաջ էլ այդտեղ իմ ատամները հանեց ու թույլ տվեց, որ երեխաների խաղահրապարակով անցնեմ…   Հովհաննես .....
Զղջում և արցունքներ
Ծերն ասաց. «Ա՜հ, ի՜նչ կպատահի հանդերձյալ աշխարհում` Աստծո Որդու գալստյան օրը, որովհետև հարությունից հետո մարդկանց հոգիները երկյուղից կելնեն ողջ աշխարհի վրա, ինչպես ասաց Տերը, և կսասանվեն հանդերձյալ դատաստանի առաջ»: Ծերն  ասաց. «Ինչպես որ մեր ստվերն ենք ամենուր մեզ հետ տանում, այնպես էլ պարտավոր ենք լալու, զգուշանալու և արթուն մնալու, ուր էլ որ լինենք»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, .....
Վահանը
Բազում գրքեր կարդացած գրագիրը, որ ծուլանում էր աղոթելու մեջ, տեսիլք է տեսնում, ուր մի զինվոր հետ զրույցի է բռնվում և ասում. - Ինչքան էլ սայրասուր և ամուր սուր ունես, առանց վահանի ո՞ւր ես շտապում մարտի բռնվել նետաձիգների գնդի հետ: Դեռևս նրանց չմոտեցած բազում անգամ քեզ կնետահարեն: Զինվորը պատասխանում է. - Եկա, որպեսզի քո վահանը վերցնեմ, բայց տեսնում եմ, որ այն չունես ու անպաշտպան ես, թեև հոգևոր մատյաններ ես գրում ու շատ գիտելիք ունես: Գրագիրը .....
Փա՜ռք քեզ, Տե՛ր Աստված
Հայր Պաիսիոսը կրկնում էր. - Աստված հոգ է տանում մեր մասին: Նա գիտի, թե ինչի կարիք ունենք, ինչ ենք ցանկանում: Եվ եթե դա օգտակար է մեզ համար՝ տալիս է: Երբ մենք հույսներս Աստծո վրա ենք դնում և մեզ Նրան վստահում, Նա հետևում է մեզ և հոգ տանում մեր մասին, և յուրաքանչյուրին տալիս այնքան, որքան անհրաժեշտ է: Եկեք անտարբերությամբ չվերաբերվենք դրան, այլ ասենք. «Փա՜ռք քեզ, Տե՛ր»: Ամեն ինչի համար փառք տանք Աստծուն: Եվ ծերը մի այսպիսի պատմություն .....
Հանդարտություն
Մի ծեր պատմում էր, թե երեք մտերիմ ճգնասերներ կային: Երեքն էլ մենակյացներ էին, սակայն իրարից տարբեր խորհուրդներ ունեին. նրանցից մեկը կամեցավ ընտրել ճանապարհորդությունը, և որտեղ վեճ ու կռիվ էր լինում, խաղաղություն էր հաստատում` ըստ Տիրոջ խոսքի, թե` «Երանի խաղարարներին»  (Մատթ. Ե  9): Երկրորդը նախընտրեց հիվանդախնամ դառնալ, իսկ երրորդը գնաց անապատ, որպեսզի այնտեղ հանգիստ գտնի: Այս բաժանումից հետո առաջինը՝ չափազանց հոգնատանջ՝ մարդկանց .....
Հարցեր Աստծուն
Երազումս Աստծուն հարցրեցի. - Տե՛ր Աստված, Քեզ ամենից շատ ի՞նչն է զարմացնում մարդկանց մեջ: Նա պատասխանեց. - Նրանք մանուկ հասակում ցանկանում են շուտ մեծանալ, իսկ հետո ամենից շատ ուզում են կրկին մանուկ դառնալ: Գումար վաստակելու հետևից ընկնելով՝ կորցնում են իրենց առողջությունը, իսկ հետո ծախսում այդ գումարները առողջությունը վերականգնելու համար: Ապագայի մասին տագնապելով՝ մոռանում են ներկան, այնպես որ ո՛չ ներկա ունեն, ո՛չ՝ ապագա: Նրանք այնպես .....
Միջոցները
Հայր Նեսթերոնը դարձյալ ասաց. «Տառապանք և նեղություններ. սրանք են այն միջոցները, որ բարձրացնում են մենակյացի հոգևոր աստիճանը, քանզի գրված է, թե երեք այրեր կան` Հոբը, Դանիելը, Նոյը:  Հոբը պատկերն է վշտերի,  Դանիելը` իրավունքի, Նոյը՝ անընչության: Եթե այս երեք վիճակները լինեն մարդու մոտ, ապա և Աստված կբնակվի նրա մեջ»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Փարիսեցիության մասին
Գայլը քրիստոնյա դարձավ: Քայլում է ու բոլորին ասում. - Ներեցե՜ք, օրհնեցե՜ք: Անցնում է նապաստակի կողքով ու ասում. - Բարև, նապաստա՛կ: - Բարև, գա՛յլ: - Ների՛ր ինձ, նապաստա՛կ, ես իրավացի չէի: - Աստված ների, գա՛յլ: Շարունակում է ճամփան, իսկ նրան ընդառաջ սագն է դուրս գալիս: Ասում է. - Ների՛ր ինձ, սա՛գ, եթե երբևէ սխալ եմ վարվել, ազգականներիդ նեղացրել եմ և այլն: Սագը պատասխանում է. - Ֆըշշշ: Գայլն ասում է. - Մի՛ բարկացիր, սա՛գ, ների՛ր ինձ, հիմա .....
Հայրերի կենցաղավարության մասին
Երկու հայրեր աղաչեցին Աստծուն, որ ցույց տա իրենց, թե ո՛ր չափին են հասել առաքինության մեջ: Եվ ձայն եկավ երկնքից և ասաց նրանց. «Եգիպտոսի այսինչ գյուղում Քրիստոսատուր անունով մի աշխարհական կա, կնոջ անունն էլ` Մարիամ` ձեզանից լավն են»: Լսելով այս` զարմացան հայրերը և վեր կենալով գնացին այն գյուղը և հարցնելով գտան նրանց տունը: Երբ հարցրին կնոջը, թե ուր է նրա ամուսինը, կինն ասաց. «Հովիվ է և ոչխարներ է արածեցնում»: Եվ նրանց տուն հրավիրեց, .....
Թույնը
Մի գյուղում մի աղջիկ էր բնակվում: Ամուսնանալուց հետո տեղափոխվեց ամուսնու տուն, սակայն ոչ մի կերպ լեզու չէր գտնում սկեսրոջ հետ: Վերջինս մշտապես խրատներ էր տալիս նրան և նախատում ամեն ինչում: Մի անգամ, վաղ առավոտյան, երիտասարդ կինը անտառի եզրին ապրող հեքիմի մոտ գնաց: - Ի՞նչն է քեզ ինձ մոտ բերել, գեղեցկուհի՛: Ուզում ես որևէ տղամարդու հմայե՞լ: - Ինձ ոչ ոք պետք չէ, ես իմ ամուսնուն սիրում եմ, բայց նրա մոր հետ ապրելն ուժերիցս վեր է: - Իսկ ինձանից .....
Հոգետես և սքանչելագործ հայրերի մասին
Սկյութիայի ծերերից մեկը գնաց Տերենութ, որտեղ նրա վանքերն էին, և ճգնավորական տքնություններից հանգստացնելու համար մի փոքր գինի բերեցին նրան: Այդ ժամանակ ոմանք, լսած լինելով նրա մասին, մի դիվահարի բերեցին նրա մոտ, իսկ դևն սկսեց անարգել ծերին և ասաց. «Այս հարբեցողի մո՞տ եք ինձ բերել»: Ծերը չէր կամենում հանել նրան, բայց լուտանքների պատճառով ասաց  նրան. «Հավատում եմ Քրիստոսին, որ նախքան այս բաժակն ըմպելս, դուրս կելնես դրանից»: Եվ .....
Ողջ եմ
Մի ծեր վանական, մտքերով խորասուզված, գնում էր անապատով և հանկարծ մի խորը փոսի մեջ ընկավ: Վանականները, նրան գտնելով, որոշեցին, որ մահացել է և գերեզմանոցի մատուռը տարան: Որքան մեծ եղավ նրանց զարմանքը, երբ ծերը գիտակցության եկավ: - Իսկ մենք կարծեցինք, թե մահացել ես, եղբա՛յր,- բացականչեցին նրանք: - Իսկ ես, ընդհակառակը, գիտեի, որ ողջ եմ,- հանգիստ պատասխանեց ծերը: - Որտեղի՞ց գիտեիր, որ չես մահացել, եթե կյանքի նշաններ ցույց չէիր տալիս: - Սոված էի .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․