Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Ճշմարտությունը
Մի ծեր հետևյալ ճշմարտությունն ասաց. «Որքա՜ն շատ մարդիկ կան, որ ամեն ինչ գիտեն, սակայն ոչինչ չեն հասկանում: Եվ ընդհակառակը՝ որքա՜ն քիչ են նրանք, որ ոչինչ չգիտեն, սակայն ամեն բան հասկանում են»:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Մարդու բնավորությունից է կախված
Հայր Մարկոսը հարցրեց հայր Արսենին. «Բարի՞ է, որ ոչ ոք մխիթարություն չունենա իր խցում, քանզի մի եղբոր գիտեմ, որ մի քիչ բանջարեղեն ուներ տնկած և այն էլ արմատախիլ արեց»: Հայր Արսենն ասաց. «Ազնիվ է, սակայն մարդու բնավորությունից է կախված, քանզի եթե ոք [որևէ մեկը] չունի այդ կարգի զորություն, նորից կտնկի»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Չորս վանականները և լռության ուխտը
Չորս վանական լռության ուխտ կապեցին մեկ ամսով: Սկզբում ամեն ինչ լավ էր ընթանում, բայց մեկօրյա լիակատար լռությունից հետո վանականներից մեկն ասաց. - Չեմ հիշում, խցիս դուռն արդյոք փակե՞լ եմ մեր այս ձեռնակն սկսելուց առաջ: Երկրորդ վանականը բացականչեց. - Անմի՜տ: Ախր պայմանավորվել էինք մեկ ամիս լռություն պահպանել, իսկ դու ամեն ինչ փչացրեցիր: Երրորդ վանականն ասաց. - Իսկ դու նրանից ինչո՞վ ես լավը: Դու էլ մեր պայմանը խախտեցիր: - Փա՜ռք Աստծո, ես .....
Սեզը
Մի այգեգործ, որ հիվանդացել էր, խարույկի վրա չորացած սեզի խրձեր է լցնում, այնուհետև ասում իրեն մոտեցող ծեր վանականին. - Հա´յր սուրբ, շատ ուրախացա, որ վերջապես այցելեցիք ինձ, ուզում եմ խորհուրդ հարցնել, թե ինչ անեմ, որպեսզի հիվանդությունից ազատվեմ: Վանականը պատասխանում է. - Մի´ արհամարհիր ուրիշներին, և մի´ կարծիր, թե դու ավելին ես, քան մյուսները: Նույնիսկ անպիտան թվացող այս սեզը կարող է բուժել քեզ, որովհետև եթե դու դրա թուրմը խմես, .....
Փորձությունից չգայթակղվելու մասին
Ոմն եղբայր հարցրեց մի ծերի և ասաց. «Եթե մարդը, Աստծո թույլտվությամբ,­ փորձության մեջ ընկնի՝ հոգու օգտի համար, ի՞նչ պետք է անի իր` փորձությունից գայթակղվելու համար»: Ծերը նրան ասաց. «Եթե ապաշխարի և ապաշխարության մեջ գոհացնի Աստծուն և ասի, թե` ճշմարտապես խոնարհվեցի, Աստված կարող է գայթակղվածին վերստին հաստատել»: Եվ ծերը հետևյալը պատմեց. «Եգիպտոսում՝ միաբանության մեջ, մի անվանի սարկավագ կար: Մի քաղաքապետ, իշխանից հալածվելով, .....
Մարդկային և աստվածային արդարություն
Հայր Պաիսիոսին հաճախ էին հարցնում, թե ինչ է արդարությունը: Ինչպե՞ս արդար վարվել: Հայր Պաիսիոսն ասում էր. - Կա մարդկային արդարություն, և կա աստվածային արդարություն: - Իսկ աստվածային արդարությունը ո՞րն է,- հարցնում էին նրան: Այնժամ ծերը մի այսպիսի օրինակ էր բերում. - Պատկերացրու, որ մարդը հյուր է եկել իր ընկերոջ մոտ և նրանք տաս սալոր ունեն: Նրանցից մեկը ութ սալոր կերավ, իսկ մյուսին երկուսը բաժին հասավ: Արդա՞ր է: - Ո՛չ,- միահամուռ պատասխանում .....
Հաստատունություն
Մի անգամ հայր Արսենը հայր Ալեքսանդրոսին ասաց. «Երբ վերջացնես արմավենու տերևները հյուսելդ, ե՛կ միասին ճաշենք, իսկ եթե հյուրեր ունենաս, նրանց հետ կե՛ր»: Իսկ հայր Ալեքսանդրոսը դանդաղ և հանգիստ էր գործում: Արդ, երբ ճաշի ժամը հասավ, և դեռ գործելու տերևներ կային, ուզեց կատարել խոսքը և ջանում էր ավարտել այն: Իսկ ծերը տեսնելով, որ ուշացավ, ճաշակեց՝ կարծելով, թե նա հյուրեր ունի իր մոտ: Ծերը հարցրեց. «Հյուրե՞ր ունեիր քեզ մոտ»: Նա ասաց՝ ո՛չ: .....
Պատճառաբանություն
- Աշխարհն այնքան վատն է, որ երբեմն ես էլ եմ ինձ վատը թվում,- մի վանական ասաց ծերին: - Կարիք չկա մեղքը հայելու վրա բարդել, եթե դեմքդ տգեղ է,- պատասխանեց ծերը:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Խոսքը
Հայրերից մեկը, գնալով հայր Աքիլասի մոտ, տեսավ, որ նա արյուն է թքում բերանից, և հարցրեց նրան, թե ի՞նչ բան է այդ: Եվ ծերն ասաց. «Դա այն եղբոր խոսքն է, որ ինձ տրտմեցրեց, և ես որոշեցի ոչ ոքի չպատմել այդ և պաղատեցի Աստծուն վերցնել ինձնից այն: Եվ ահա այդ խոսքն արյուն դարձավ իմ բերանում, և երբ թքեցի, հանդարտվեցի և տրտմությունը մոռացա»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Դղյակը
Մի շինարար ծանր հիվանդանում է և հասնում մահվան դուռը: Մոտենում է պահապան հրեշտակը և խոսում. - Ինչո՞ւ ես զարմանում, որ այս վիճակի մեջ ես հայտնվել: Շատ անգամ զանազան կերպերով քեզ հուշեցի, որ Աստծուն հավատալ չի նշանակում դղյակ կառուցելու փափագ ունենալ: Սակայն չլսեցիր և շարունակեցիր նույն ընթացքով գնալ` փորձելով հավատքն առ Աստված այդ նպատակին ծառայացնել... Շինարարն ասում է. - Թեև շատ չարչարվեցի ու քրտինք թափեցի գեղեցիկ, քանդակազարդ դղյակ .....
Այն մասին, թե որտեղ է երջանկությունը
Իմաստուն ծեր կատուն պառկել էր խոտերի վրա ու տաքանում էր արևի ջերմ շողերից: Կատվի մի փոքրիկ, ճարպիկ ձագ վազեց նրա կողքով: Թավագլոր անցավ, հետո կայտառորեն վեր ցատկեց ու սկսեց կրկին պտույտներ գործել: - Ի՞նչ ես անում,- ծուլորեն հետաքրքրվեց կատուն: - Փորձում եմ պոչս բռնել,- շնչակտուր պատասխանեց կատվի ձագը: - Բայց ինչո՞ւ,- ծիծաղեց կատուն: - Ինձ ասել են, որ պոչս իմ երջանկությունն է: Եթե բռնեմ այն, երջանկությունս էլ կգտնեմ: Ես էլ արդեն երեք օր է վազում .....
Օտարասիրություն
Եգիպտոսի անապատում մի սուրբ էր բնակվում, որը երեց էր: Նրանից շատ հեռու բնակվում էր ոմն մանիքեցի, որն իրենց երեց կոչվածներից էր, և կամենալով գնալ իր պաշտոնակիցներից մեկի մոտ՝ երեկոյան հայտնվեց այնտեղ, ուր ուղղափառ սուրբն էր: Վախենում ու զարհուրում էր մտնել նրա մոտ՝ գիշերելու, մտածում էր՝ կճանաչի ինձ, որ մանիքեցի եմ, և գուցե չընդունի ինձ: Ի վերջո ստիպված բախեց դուռը, իսկ ծերը, բացելով և ճանաչելով նրան, ուրախությամբ ընդունեց և ներս տարավ, սեղան .....
Արձանիկը
Տասներկուամյա աղջնակը փափագում էր մի գեղեցիկ, թանկարժեք արձանիկ գնել, սակայն բավարար գումար չուներ, քանի որ ապրում էր չքավոր ընտանիքում: Խնդրում է Աստծուն օգնել, բայց այդպես էլ սպասված օգնությունը չի ստանում: Եվ երկար ժամանակ անց, առավոտյան դպրոց գնալիս, մի ծերունի է մոտենում և ասում. - Մշտապես նկատել եմ, թե ինչպես ես ամեն անգամ իմ խանութը մտել և ցանկացել արձանիկը գնել, սակայն գումար չես ունեցել: Որոշեցի այն նվիրել քեզ: Աղջիկը շատ է ուրախանում .....
Շունը գիտի՞ ասացվածքը
Մի վանական գնաց Կարմիր ծովի ափին բնակվող մի ծերի մոտ: Կամացուկ թակեց նրա խցի դուռն ու վախեցած մի կողմ ցատկեց՝ ներսից շան սարսափելի հաչոց լսելով: Բայց ծերն ասաց. - Նե՛րս արի, եղբա՛յր: - Իսկ շո՞ւնը… - Չգիտե՞ս ասացվածքը, թե՝ հաչող շունը չի կծի: - Ես գիտեմ, հա՛յր, բայց շունը արդյո՞ք գիտի…   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Մտքի արթնության կամ զղջման և արտասուքների մասին
Հայր Սիղվիանոսը նստած էր եղբայրների հետ. հանկարծ նա տեսիլք տեսավ և երեսի վրա ընկավ: Բազում ժամեր անց վեր կենալով` լաց եղավ: Եղբայրներն աղաչեցին և ասացին նրան. «Ի՞նչ եղավ քեզ, հա՛յր»: Իսկ նա լռությամբ միայն լալիս էր, և երբ շատ բռնադատեցին նրան, ասաց. «Եղբայրնե՛ր, ես դեպի դատաստան համբարձվեցի և տեսա բազում կրոնավորների, որ դեպի տանջանք էին գնում, և բազում աշխարհականների, որ դեպի հավիտենական կյանք էին գնում»: Եվ ճգնում էր ծերն ու այլևս .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․