Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Ժլատությունը
Մի մարդ Ամբրոսիոս Օպտինացուն հարցրեց. - Հա՛յր, ի՞նչ անեմ, ժլատություն եմ անում: - Սկսիր տալ նախ այն, ինչ քեզ անհրաժեշտ չէ: Հետո ի վիճակի կլինես ավելի շատ տալու՝ նույնիսկ անհրաժեշտ բաներից քեզ զրկելով: Եվ կգա այն օրը, երբ պատրաստ կլինես տալու այն ամենն, ինչ ունես,- պատասխանեց ծերն ու մի առակ պատմեց,- Մի ճամփորդ մի գյուղ մտավ ու սկսեց ողորմություն խնդրել: Նա նախ մի ժլատ կնոջ դիմեց և կինն իր մաշված գլխաշորը տվեց նրան: Իսկ մեկ այլ կին չափսոսեց և .....
Մակերեսայնությունը
Մի վանական ասաց. - Կինը մակերեսային էակ է: - Այդպես է,- պատասխանեց ծերը,- բայց ավելի անհուն բան չկա, քան կնոջ մակերեսայնությունը:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի   .....
Զոհը
Դառնացած մեծահարուստը գնում է եկեղեցի և հոգևորականին հարցնում. - Աստված ինձ շնորհ արեց և որդի ունեցա: Սակայն Տիրոջ պարգևած զավակն ինչո՞ւ է վատնում իմ ունեցվածքը, անառակ կյանքով ապրում՝ հսկայական պարտքեր կուտակում և իրեն ու մեզ փորձանքի մատնում: Հոգևորականը պատասխանում է. - Հիշո՞ւմ ես՝ ինչքան խնդրեցիր Աստծուց, որպեսզի քեզ զավակ պարգևի և յոթ տարի անց որդի ունեցար: Սակայն նաև հիշո՞ւմ ես, թե ի՞նչ ասացի այն ժամանակ՝ կուռք մի՛ դարձրու երեխային. .....
Ծերունական հասակ
Երբ աբբա Թեոփիլոսը քառասուն տարեկան էր, նրան հարցրեցին. - Հա՛յր, մեծն Հովհաննեսը քանի՞ տարեկան էր, երբ մահացավ: - Նա սովորական ծերունական հասակում մահացավ,- պատասխանեց Թեոփիլոսը,- այսինքն վաթսուն տարեկանում: Երբ աբբա Թեոփիլոսի վաթսունը լրացավ, կրկին հարցրեցին մեծն Հովհաննեսի մահվան մասին: - Սովորական ծերունական հասակում մահացավ,- պատասխանեց նա,- այսինքն ութսուն տարեկանում:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի   .....
Հրաշալի աղջիկներ են
- Դու չափազանց խիստ ես մեր հարսնացուների նկատմամբ,- մի անգամ ծերին կշտամբեց մի աշխարհիկ մարդ,- նրանք բոլորն էլ հրաշալի աղջիկներ են: - Եթե բոլորն էլ հրաշալի աղջիկներ են, ապա որտեղի՞ց են հայտնվում ձեր կռվարար կանայք,- պատասխանեց ծերը:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի   .....
Հուսահատությունը
Հուսահատությունը որոշեց ուրախ մարդկանց տրամադրությունը փչացնել: Մեկին հաջողվեց աշխատավայրում տեղի ունեցած տհաճ միջադեպի միջոցով վշտացնել, մյուսին՝ ընտանիքում ծագած վեճի: Իսկ երրորդը հավատացյալ մարդ էր: Հուսահատությունը նրան մեկ այս կողմից ցանկացավ մոտենալ, մեկ՝ մյուս, սակայն ոչինչ չստացվեց: Այդժամ այնպես արեց, որ մարդն իր ողջ հարստությունը կորցրեց: - Աստված տվեց, Աստված վերցրեց,- ասաց մարդը,- Նա ավելի լավ գիտե, թե ինձ համար ինչն է օգտակար: .....
Սուրբ Ծնունդ
Կար-չկար մի կոշկակար: Նրա կինը մահացավ և մնացին ինքն ու փոքրիկ որդին: Եվ ահա, Սուրբ Ծննդյան նախօրեին, որդին հորն ասաց. - Այսօր Փրկիչը մեզ հյուր է գալու: - Ի՞նչ ես խոսում,- չհավատաց կոշկակարը: - Կտեսնես, որ կգա: Հենց Ինքն ինձ այդ մասին ասաց երազում: Եվ փոքրիկ տղան սկսեց թանկագին հյուրին սպասել: Պատուհանից դուրս է նայում, իսկ այնտեղ ոչ-ոք չկա: Հանկարծ տեսավ, որ բակում երկու տղա մի փոքրիկի են ծեծում, իսկ նա նույնիսկ չի դիմադրում: Դուրս վազեց տնից, .....
Ինչո՞ւ նոխազին կթել
Մի անգամ երկու հովիվ սկսեցին պետության հարցերի շուրջ վիճել: Նրանցից մեկը կատաղությամբ քննադատում էր տիրակալին, իսկ մյուսը հնարավորինս պաշտպանում էր նրա վարած քաղաքականությունը: Բղավելուց նրանց ձայները խզվեցին, բանը նույնիսկ ծեծկռտուքի հասավ, բայց այդպես էլ չկարողացան իրար որևէ բան ապացուցել: Եվ որոշեցին ճանապարհով այնքան գնալ մինչև գտնեն մեկին, ով կկարողանա իրենց վեճը լուծել: Նախիրը թողած, այդպես կռվելով, չգիտես, թե ուր հասան: Շուտով .....
Սափրիչը
Պատմում են, որ Եգիպտոսի անապատական եղբայրներից Տիմոթեոսին ու Պողոսին հանձնարարված էր իրենց վանքի վանականների մազերը կարճացնելը, և նրանք շատ աշխատանք ունեին: Մի անգամ մի ծեր եկավ նրանց մոտ, որ տասը տարի ո՛չ սափրվել էր, ո՛չ մազերը կարճացրել: Այդ օրը եղբայր Պողոսը մի փոքր տկարացել էր երկարատև պահքից հետո: Գործի ավարտից հետո ծերը երեք կտրվածք ուներ՝ ծնոտին, այտին ու գլխին: - Հա՛յր,- հարցրեց եղբայր Պողոսը,- դու ինձ մոտ արդեն եղե՞լ ես: - Ոչ, վստահեցնում .....
Լավ ձիերը
Մի հարուստ մարդ ընթանում էր իր շքեղ կառքով, որ վեց զտարյուն ձիեր էին տանում, որոնք աշխարհի տարբեր երկրներում էին գնվել: Հանկարծ կառքը ճահճուտի մեջ խրվեց և որքան էլ կառապանը մտրակեց ձիերին՝ չկարողացան տեղից շարժվել: Որոշ ժամանակ անց ճանապարհին մի գյուղացի հայտնվեց իր սայլով, որին երկու ձիեր էին լծված և հեշտորեն անցավ այն նույն ճահճուտի միջով: Հարուստը զարմացավ ու գյուղացուն հարցրեց. - Ո՞րն է քո խղճուկ ձիերի գաղտնիքը: Եվ նա պատասխանեց. - .....
Նետերը
Թագավորի ինքնազգացողությունը վատանում է: Բժիշկները ոչինչ անել չեն կարողանում և չեն հասկանում, թե ինչու է արքան այդ տկար վիճակում հայտնվել, երբ առողջ է: Արքան իր թիկնազորի հետ այցելում է հեռավոր մենաստաններից մեկում բնակվող իր վաղեմի ընկեր ծերունի վանականին և ցանկանում նրանից իմանալ, թե ինչ է պատահել իրեն: Ծերունին պատասխանում է, թե քեզ նետով խոցել են: Թագավորը մտածում է, թե ծերունի վանականը ցնորվել է և ասում է.  - Հույս ունեի, թե դու ինձ .....
Չափավորություն ճգնավորության մեջ
Մի ճգնավոր ծեր, որ ճիլոպից հագուստ էր կրում, մի անգամ աբբա Ամմոնի մոտ եկավ: Աբբան, նրան այդ հագուստով տեսնելով, ասաց. - Դա քեզ ոչ մի օգուտ չի բերի: Ծերն ասաց. - Երեք միտք է գլխումս պտտվում: Առաջինն առաջարկում է անապատային վայրերով թափառել, երկրորդը՝ մի այնպիսի երկիր գնալ, որտեղ ինձ ոչ ոք չի ճանաչում, իսկ երրորդը՝ փակվել մի խրճիթում, ոչ ոքի չտեսնել և օրընդմեջ սնունդ ընդունել: Աբբա Ամմոնը պատասխանեց. - Այդ առաջարկներից և ոչ մեկն օգտակար (հոգեշահ) .....
Դրամները
Մի երիտասարդ ցանկանում էր վանք մտնել: Ծերը սկսեց հարցուփորձ անել նրան, ցանկանալով փորձել, թե արդյո՞ք լրջորեն է որոշել աշխարհը թողնել: - Եթե երեք ոսկեդրամ ունենայիր, աղքատներին կտայի՞ր: - Ողջ սրտով, Հա՛յր: - Իսկ երեք արծաթե դրա՞մ: - Սիրով: - Իսկ եթե երեք պղնձե դրամ ունենայի՞ր: - Չէի տա: - Ինչո՞ւ,- զարմացած բացականչեց ծերը: - Որովհետև իսկապես երեք պղնձե դրամ ունեմ այժմ:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի   .....
Մտածմունք
Վհատված նավաստին կուչ է գալիս ծովում լողացող նավակի մեջ, բայց նկատում է դեպի իրեն եկող մի լուսապայծառ էակի և ասում. - Ահա մեռնում եմ... հրեշտակն էլ եկավ, որպեսզի հոգիս առնի, քանի որ այլևս անելանելի իրավիճակ է... Հրեշտակը պատասխանում է. - Ո´վ նավաստի, չեմ եկել հոգիդ վերցնելու, այլ հուսահատությանդ պատճառով քո կողմից ծովը նետած թիերն եմ բերել, որպեսզի թիավարես և ցամաքին հասնես: Քեզ վնասում և սպանում է ոչ թե իրավիճակը, այլ այն, թե ինչպես ես .....
Անձրևի տակ
Մի մարդ իմաստունի մոտ գնաց ու հարցրեց. - Ինչպե՞ս իմաստուն դառնամ: Իմաստունը պատասխանեց. - Դռնից դուրս արի ու մի փոքր դրսում կանգնիր: Մարդը զարմացավ, բայց արեց ինչպես ասվել էր: Իսկ դրսում այնպիսի հորդառատ անձրև էր, որ խեղճը մինչև վերջին թելը թրջվեց: Կես ժամից չդիմացավ ու ներս գնաց: - Եվ ի՞նչ եղավ իմ դրսում կանգնելուց,- հարցրեց իմաստունին,- մի՞թե որևէ բան փոխվեց դրանից: - Որևէ բացահայտում չեղա՞վ, երբ կանգնել էիր անձրևի տակ: - Ի՞նչ բացահայտում .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․