Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Զգաստության մասին
Ոմն եղբայր, որ ծերի մոտ էր, անապատի հեռավոր խորքերում գտավ մի մեկուսի տեղ, ուր ոչ ոք ոտք չէր դրել: Իր հորն աղաչելով՝ ասաց. «Թո՛ւյլ տուր ինձ գնալ և բնակվել այնտեղ. հույսս դրել եմ Աստծո և քո սուրբ աղոթքների վրա, որ այնտեղ ավելի խիստ կճգնեմ»: Սակայն հայրը թույլ չտվեց նրան բնակվել այնտեղ. «Գիտեմ,– ասաց,– որդյա՛կ, որ բազում տքնություններով ես ընթանում, սակայն քո կողքին ծեր չունենալով` քո գործերին կնայես` կարծելով, թե դրանք հաճելի են .....
Վիրավորանքի բեռը
Աշակերտն իմաստունին ասաց. - Դու այնքա՜ն իմաստուն ես, միշտ լավ տրամադրություն ունես, երբեք չես բարկանում: Օգնիր խնդրում եմ, որպեսզի ես էլ այդպիսին լինեմ: Իմաստունը համաձայնեց և հանձնարարեց, որ աշակերտը կարտոֆիլ ու մի թափանցիկ տոպրակ բերի: - Եթե բարկանաս ինչ որ մեկի վրա և վիրավորանքը չմոռանաս,- ասաց իմաստունը,- ապա մի կարտոֆիլ վերցրու, վրան գրիր այն մարդու անունն, ում հետ վիճել ես և տոպրակի մեջ դիր: - Եվ վե՞րջ,- զարմացավ աշակերտը: - Ո՛չ,- .....
Հոգու վնասը
Ոմն եղբայր հարցրեց հայր Պիմենին. «Իմ հոգին վնասվում է իմ վարդապետի մոտ, շարունակե՞մ մնալ նրա մոտ»: Ծերը գիտեր, որ նա վնասվում է, բայց զարմացած նրա հարցումի վրա, թե` մնա՞մ նրա մոտ, պատասխանեց. «Եթե կամենում ես, մնա»: Նա գնաց և մնաց նրա մոտ, հետո դարձյալ եկավ, թե` հոգիս վնասվում է, բայց ծերը չասաց` հեռացի՛ր նրանից: Իսկ երրորդ անգամ գալով` ասաց. «Գիտցի՛ր, որ այլևս չեմ մնա նրա մոտ»: Հայր Պիմենն ասաց նրան. «Ահա հիմա կապրես, գնա՛ և մի՛ .....
Մեծամիտը
Թագավորն իր երկու որդիներին կանչում է և հրամայում, որպեսզի փոքր որդին արշավանքի ժամանակ զորքին առաջնորդի: Արքայի մեծ որդին նեղսրտում է և ասում. - Լավագույնս տիրապետում եմ զինվորական արվեստին և ուսուցանում շատերին: Ինչո՞ւ ինձ իշխանություն չես տալիս զորքին առաջնորդելու համար: Թագավորը պատասխանում է. - Կարծում ես պալատում գրքեր կարդալով զինվորական արվեստի՞ն ես տիրապետում: Երբևէ նույնիսկ նետ ու աղեղ ձեռքդ չես վերցրել և թիրախին հարվածել, .....
Մեծագույն իմաստությունը
Մի գիշեր այն տեղանքում, որտեղ մենաստանն էր գտնվում, առատ ձյուն եկավ: Առավոտյան մինչ գոտկատեղ հասնող ձյան միջով աշակերտները հասան ծերի մոտ, ով հարցրեց. - Դեհ, ասացեք տեսնեմ, թե ինչ է պետք այժմ անել: Առաջին աշակերտն ասաց. - Աղոթենք, որպեսզի ձնհալք սկսվի: Երկրորդն առաջարկեց. - Պետք է մեր խցերում սպասենք, իսկ ձյունն իր ճանապարհով թող ընթանա: Երրորդն ասաց. - Չպետք է անհանգստանանք ու մտահոգվենք այն մասին, թե արդյո՞ք ձյուն կա, թե ոչ: Ծերը .....
Ներքին մղումը
Ոմն եղբայր ծերերից մեկից խրատ հարցրեց. «Եթե տեսնեմ մեկին ինչ-որ բան անելիս և դա պատմեմ մեկնումեկին, և ասեմ ոչ թե նրան դատապարտելու համար, այլ` միայն խոսելու. չարախոսությո՞ւն է այդ»: Ծերն ասաց. «Եթե քո խորհուրդներում նրա դեմ ախտավոր բան ունես, չարախոսություն է, իսկ եթե խորհուրդներդ ազատ են մեղանչումից, չարախոսություն չէ, այլ միջոց, որպեսզի չարը չզորանա»: Մեկ այլ եղբայր հարցրեց ծերին և ասաց. «Եթե գամ հայրերից մեկի մոտ և նրան հարցնեմ, .....
Աշակերտը
Մի ծեր կար, որ շատ բարի և խիստ առաքինի աշակերտ ուներ: Մի անգամ մաղախով ծեծելով՝ դուրս հանեց նրան իր խցից: Իսկ եղբայրը համբերեց՝ նստելով դռանը: Եվ ծերը, դուռը բացելով, տեսավ, որ նա նստել էր դռանը, ընկավ նրա ոտքերն ու ասաց. «Օ՜ Պետրե, քո խոնարհությունն ու երկայնամտությունը հաղթեցին իմ նեղսրտությանը: Հիմա նե՛րս արի, այսուհետև դու ծերն ես և հայրը, իսկ ես՝ մանուկը և աշակերտը, քանզի դու քո գործով գերազանցեցիր ինձ»:   «Սուրբ հայրերի վարքն .....
Ինչո՞ւ են մարդիկ բղավում
Մի անգամ ուսուցիչը հարցրեց աշակերտներին. - Մարդիկ ինչո՞ւ են վեճի ժամանակ իրենց ձայները բարձրացնում: - Երևի իրենց խաղաղությունը կորցնում են,- ենթադրեցին աշակերտները: - Բայց ձայնը բարձրացնելու ի՞նչ կարիք կա, եթե երկրորդ մարդը կողքիդ է գտնվում,- հարցեց ուսուցիչը: Աշակերտները միայն ուսերն էին թոթվում: Երբեք չէին մտածել այդ մասին: Այդժամ ուսուցիչն ասաց. - Երբ մարդիկ վիճում են և նրանց միջև եղած դժգոհությունն աճում է՝ նրանց սրտերը հեռանում .....
Սրտի ամրոցը
Քոչվոր ցեղերը ներխուժում, ավերում ու թալանում են ծաղկունք ապրող բնակավայրը: Բնակիչները վերականգնում, կառուցում են այն և դրախտավայր դարձնում, սակայն նորից են ենթարկվում հարձակման ու ավերման և շատ են տխրում ու դիմում են իրենց ծերերին. - Մեր ստեղծած բարիքով և դրախտավայրով ուրախություն չենք ապրում. ամեն անգամ թշնամին հարձակվում է և ավերում, դատարկության է մատնում մեր բնակության վայրը: Ծերերից մեկը պատասխանում է. - Ամուր պարիսպներ և ամրոց .....
Մտադրություններից մեծագույնը
Հայր Թեոդորոս Փերմացու մասին ասում էին, թե երիտասարդ հասակում երեք Սուրբ Գիրք ստացավ և հայր Մակարիոսին ասաց. «Ինչպե՞ս վարվեմ, տե՛ր, պահե՞մ Գրքերն ինձ մոտ՝ իմ օգտի համար, որպեսզի կարդամ և ուրիշներին էլ տամ՝ ովքեր կկամենան կարդալ, թե՞ վաճառեմ դրանք և տամ աղքատներին»: Հայր Մակարիոսն ասաց նրան. «Առաջին երկու մտադրություններն էլ ազնիվ են, սակայն մեծագույնը անընչությունն է»: Լսելով այս՝ Հայր Թեոդորոսը շուտափույթ վաճառեց Գրքերը և տվեց .....
Օգնականը
Անապատական հայրերը շատ էին աշխատում, սակայն երբեմն նրանց մեջ էլ էին ծույլեր հանդիպում: Այդպես, մի անգամ, մեծն Դանիելը մի անգործ վանականի ասաց. - Խնդրում եմ քեզ, եղբա՛յր, եթե հանգստացող մեկին տեսնես, գոնե նրան օգնիր…   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Հոգին ու մարմինը մաքրությամբ պահելու մասին
Աբբա Երոնտիոս Վիմացին ասաց. «Շատերը փորձության ենթարկվեցին մարմնական կրքերից, բայց իրենց մարմինը չտվեցին արտաքին պոռնկության, պահեցին մարմնական կուսությունը, սակայն իրենց անձերի մեջ պոռնկացան: Սիրելինե՛ր, բարի է, ըստ Գրքի, զգուշությամբ պահպանել հոգին և մարմինը, սիրտն ու միտքը»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Ստանում ես այն, ինչ պատվիրում ես
Տրոլեյբուսում մի կին նյարդայնացած մտածում է. «Ուղևորները բռի ու անտաշ են: Ամուսինս հարբեցող անասուն է: Երեխաներս վատ են սովորում ու խուլիգան են: Իսկ ես խեղճ ու դժբախտ կին եմ…»: Նրա թիկունքում կանգնած պահապան հրեշտակն այս ամենը գրի է առնում նոթատետրում. 1. Ուղևորներ - բռի ու անտաշ: 2. Ամուսին – հարբեցող անասուն… և այլն: Հետո վերընթերցում է ու մտածմունքի մեջ ընկնում. - Եվ նրա ինչի՞ն է պետք այս ամենը: Բայց եթե պատվիրում է՝ .....
Ժուժկալություն
Ոմանք պատմում էին հայր Մոյիի մասին, թե նա հիվանդացավ և բազում տարիներ ջերմում էր, սակայն երբեք մտքովն իսկ չանցկացրեց նայել ներքին սենյակը և տեսնել, թե ինչ կա այնտեղ, որովհետև շատերն էին նրա համար անհրաժեշտ բաներ բերում: Իսկ իր աշակերտ Հովհաննեսի մտնել-ելնելու ժամանակ փակում էր աչքերն ու երեսը, որպեսզի չտեսնի, թե նա ինչ է անում, քանզի գիտեր, որ նա վստահելի և հավատարիմ մենակյաց է:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, .....
Ի՞նչ ես տեսնում
Հուսահատության դևերով շրջապատված մի վանական եկավ աբբա Սերաֆիմի մոտ: Նրա վիճակը տեսնելով՝ ծերն ասաց. - Եղբա՛յր, նախ մի կողմ թող տագնապներդ, պառկիր այս խսիրի վրա և թուլացրու մարմինդ: Այնուհետև ազատ ասա այն ամենն, ինչ տեսնում ես քո հուսահատության մեջ: - Նախևառաջ, հա՛յր, տեսնում եմ, որ խցիդ առաստաղն իսկապես սպիտակեցնելու կարիք ունի:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․