Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Ագահ մեծահարուստի վերջը
Մի ունևոր մարդ երազ է տեսնում, թե գտնվում է մի սենյակում, որտեղ մեծ հայելի էր դրված: Մոտենում է հայելուն, նայում, զարմանում, քանի որ երկու մեծ թև ուներ, ինչպես հրեշտակները: Ինքն իրենով հիացած ասում է. - Էս ե՞ս էլ եմ հրեշտակ. գիտեի, որ Աստված ինձ շնորհ կանի, չէ՞ որ եկեղեցի եմ կառուցել, մոմ եմ վառել, փող եմ բաժանել: Հայելու մեջ նայելիս նկատում է իր ետևում կանգնած սատանային, հարցնում է. - Ի՞նչ ես ուզում, չե՞ս տեսնում ես էլ եմ հրեշտակ: Սատանան .....
Արթուն և զգաստ լինելու մասին
Դարձյալ ասաց. «Մենք պետք է միշտ դիմադրենք մեր թշնա­միներին, քանի որ արտաքուստ և ներքուստ կռվում են մեզ հետ: Եվ ինչպես օրինակ՝ նավը երբեմն դրսից է խորտակվում՝ ալիքներից, եր­բեմն էլ ներսից` բեռներից ծանրանալով, այսպես և մեզ հետ է պատա­հում՝ երբեմն արտաքին մեղքերից ենք կորչում, երբեմն ներքին խոր­հուրդներից ենք ավերվում: Մինչդեռ պետք է թե՛ արտաքին մեղքերից զգուշանալ, որ մարդկանցից են գալիս, և թե՛ ներսի կողմից ախտերն արտաքսել և մաքրել»: .....
Կորցրած պահերը
Մի հողագործ լսում է, որ իրենց երկրի թագավորը հանդիպելու է ժողովրդի հետ` մարդկանց ցանկությունները լսելու ու օգնելու համար: Նա շտապում է քաղաք` թագավորին տեսնելու և իր խնդրանքներն ուղղելու նրան: Երեկոյան մտնում է մի պանդոկ, գարեջուր պատվիրում ու նստում մի սեղանի մոտ: Պանդոկ է մտնում գորշ ու մաշված հագուստներով մի աղքատ մարդ, նստում հողագործի մոտ ու հարցնում. - Տեսնում եմ, որ այս քաղաքից չեք, ի՞նչ գործով եք եկել այստեղ: - Իմ երազանքներից .....
Իսկ ինչու՞ ներել
Թշնամու հրոսակները հարձակվում են մի քաղաքի վրա: Բնակիչները փախչում են դեպի գետը` անցնելու համար մյուս ափ, որպեսզի փրկվեն: Ծանր քայլերով, քրտինքը երեսին գետին է մոտենում մի արհեստավոր` հսկա պարկ ուսին շալակած: Ափի մոտ կանգնած փոքրիկ նավակի միջից մի մարդ ասում է. - Եղբա՛յր, պարկդ թո՛ղ ու մտի՛ր նավակ: Այն կարող է միայն երկու մարդ տեղափոխել դեպի փրկության ափ: Արհեստավորը պատասխանում է. - Չեմ կարող իմ պարկը թողնել ու դրանից հրաժարվել: Այն .....
Աստվածային և ուղիղ դատաստանի մասին
Հայր Պետրոսը հարցրեց հայր Ղովտին. «Կամենում եմ միաբան­ների մոտ գնալ. ինչպե՞ս պահեմ ինձ այնտեղ»: Հայր Ղովտն ասաց. «Ինչպես առաջին օրը, որ մտար, այդպե՛ս ապրիր մինչև վերջին օրը` ամոթխած, խոնարհ և լուռ, հանդգնություն և համարձակություն բնավ ձեռք չբերես»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Ժամացույցը
Երկու գործընկեր են լինում` մեկն անհավատ, մյուսն աստվածապաշտ: Մի անգամ անհավատ ընկերը սպասում է մյուս ընկերոջը, որն ուշանում է նշված ժամին հանդիպելու համար: Երբ գալիս է, անհավատ ընկերը հարցնում է` ինչո՞ւ այդքան ուշացար: Հավատացյալ ընկերը պատասխանում է. - Ժամացույցը չէր աշխատում: Ես էլ չգիտեի, թե երբ գալ: Սպասեցի, մինչև մի նոր ժամացույց ինքն իրեն ստեղծվեց, և մինչև ստեղծվեց, որոշ ժամանակ անցավ: Ես էլ նայեցի ժամացույցին, տեսա` ժամանակն .....
Առաջ դեպի երազանքների իրականացում
Մի երիտասարդ շատ գեղեցիկ նավակով մի մեծ գետի հունով նավարկում է: Ճանապարհին տեսնում է մեկ ուրիշ հմայիչ նավակ, որտեղ մի այլ երիտասարդ` սարսափահար ու հապշտապ, մեծ դժվարությամբ թիավարում է գետի հունին հակառակ: Հարցնում է. - Ինչո՞ւ ես գետին հակառակ ընթանում: Սարսափած երիտասարդը պատասխանում է. - Ոսկե շղթաներով զարդարված մի մարդ ինձ վստահեցրեց, որ այս գետի հունը տանում է դեպի հաջողությունների ու վայելքների աշխարհը, որտեղ այդ մարդը հասել .....
Արիության և համբերության մասին
Հայր Մարկելիոսի մասին հայր Թեովնան մեզ պատմեց և ասաց. «Նա հանդարտությամբ բնակվում էր մի այրում, որը մոտ էր մի մեծ գյուղի` Լիբանանի լեռան կողմում, իսկ այրը լեռան կատարին էր, ուր բնակվում էր նա: Եվ այս հայր Մարկելեն անսահման հեզ և քաղց­րաբարո մարդ էր` բազում այլ առաքինություններով հանդերձ, և իր մեջ ուներ Աստծո կատարյալ երկյուղը և մարմնի սրբություն, որի համար էլ նրա նկատմամբ մեծ հավատ ունեին այդ գյուղի մարդիկ, այն աստիճան, որ շատերը ելնում .....
Երազանքներ
Մի երիտասարդ անհամբեր աջ ու ձախ գնում-գալիս է եկեղեցու մոտ: Քահանան մոտենում է ու հարցնում. - Ի՞նչ է պատահել. - Երեկ այստեղ Աստծուն հանդիպեցի: Ասաց, որ խնդրանքս կկատարի և այսօր հենց այստեղ կուղարկի իմ պահապան հրեշտակին, որպեսզի ինձ տանի իմ երազանքների հեռավոր քաղաքը,- պատասխանում է մեծ սպասումներով լի երիտասարդը: Մի քանի րոպե անց ճռճռալով, դանդաղ մի սովորական սայլ է մոտենում: Այն կանգնում է: Աչքի չընկնող հանդերձանք հագած սայլապանն .....
Բանտարկյալը
Լուսաբացին մի գյուղացի` կանգնած իր տան կտուրի ամենաբարձր ու վտանգավոր հատվածի վրա, բարձրաձայն օգնություն է կանչում: Բայց անպատասխան է մնում: Նեղսրտած ասում է. - Տե՛ր Աստված, օգնի՛ր ինձ, արդեն չգիտեմ, թե ինչպես անել... Ամենուր փնտրեցի տան բանալին, բայց չգտա, և այժմ բանտարկվել եմ հենց իմ տան մեջ ու չեմ կարողանում դուրս գալ: Նախախնամող հրեշտակն այդ կողմերով անցնելիս նկատում է, որ գյուղացին կանգնած է կտուրի վտանգավոր վայրում, գալիս է .....
Օգտակար խրատներ պոռնկությունից զգուշանալու մասին
Ալեքսանդրիայի Անտեոնում բնակվող սաստիկ ժուժկալ մի եղ­բայր մեծ մեղքի մեջ ընկավ, և այդ տրտմությունից դևերը նրան վհա­տության մեջ գցեցին: Եվ երբ հասկացավ, որ ինքը տրտմությունից պարտվել է, իբրև իր անձի հմուտ բժիշկ՝ բարի հույս տվեց իրեն և ասաց. «Հավատում եմ Աստծո գթառատությանը, որ ինձ ողորմություն կանի»: Երբ այս ասաց, դևերը նրան հարցրին. «Որտեղի՞ց է հայտնի, թե քեզ ողորմություն կանի»: Եվ նա նրանց ասաց. «Իսկ դուք ո՞վ եք, և ձեր ի՞նչ .....
Հողագործը
Մի հողագործ եզները լծած, իր մեծ գութանով արտերն է հերկում: Նայում է երկնքին ու մտածում. ՙՏեր Աստված, հուսով եմ, որ այս տարի ինչ էլ ցանեմ, առատ բերք կունենամ և անցյալ տարիների երաշտից ու անհաջողություններից կխուսափեմ՚: Աստծո հրեշտակը մոտենում է ու ասում. - Աշխատիր հողն այնպես հերկել, որ կարողանաս արտերը հավասարաչափ ջրել, ուստի և առատ բերք ստանալ: Հողագործն` ինքնագոհ, բայց փոքր-ինչ դառնացած նայում է հրեշտակին ու պատասխանում. - Դեռ .....
Ժուժկալության մասին
Մի անգամ հայր Պիորը գնում էր և միաժամանակ՝ ուտում: Ոմանք հարցրին. «Ինչո՞ւ ես այդպես ուտում, ծե՛ր»: Իսկ նա ասաց. «Չեմ կամենում սա գործ դարձնել ինձ համար, որովհետև սա անարգ գործ է, թո՛ղ իմ հոգին չկարծի, թե սա մարմնի հանգիստ է»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Մտահոգություն
Կանաչ բացատում գտնվող խրճիթի մոտ մի երիտասարդ` մտահոգ ու տխուր, անտարբեր նայում է սեղանին դրված մի կտոր հացին, որի երկու կողմից մի քանի մրջյուն`յուրաքանչյուրն իր կողմն է քաշում: Մոտենում է մի ծերունի և ասում. - Ո՛վ երիտասարդ, մտազբաղ ու մտահոգ ես` մտքերով ծանրաբեռնված ու հոգեպես լարված..., մտածում ես, թե ինչպես իրականություն դարձնել նպատակներդ այս աշխարհում: Սակայն նայիր սեղանի վրա դրված հացին և մրջյուններին, որոնք այս փոքրիկ հացի կտորը .....
Մտքի արթնության կամ զղջման և արտասուքների մասին
Ծերն ասաց. «Մեծ ճգնություն և տառապանք ունեն կրելու նրանք, ովքեր դառնում են դեպի Աստված, բայց հետո անպատմելի խնդություն կգտնեն, ինչպես որ` երբ ջանում են կրակ վառել՝ նախ ծխահարվելով արցունքակալվում են, իսկ հետո վառում են իրենց հուրն ու լապտերը: Այդպես կլինի նրանց հետ, ովքեր կարոտում են Աստծուն և աստվածային սերը, ինչպես և գրված է, թե` «Մեր Աստ­վածը մաշող կրակ է» (Եբր. ԺԲ 29): Մենք պետք է այն երանելի ու փա­փագելի հուրը վառենք մեր մեջ՝ .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․