Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Իրերի դրությունն այնպիսին չէ, ինչպիսին թվում է
Ճամփորդների կերպարանք առած երկու հրեշտակ գիշերելու համար մի հարուստ ընտանիքի հարկի տակ կանգ առան: Ընտանիքը հյուրասեր չէր և չցանկացավ հյուրերին հյուրասենյակում թողնել: Նրանց առաջարկեցին ցուրտ նկուղում գիշերել: Երբ նրանք անկողիններն էին բացում, ավագ հրեշտակը պատի մեջ մի անցք տեսավ ու փակեց այն: Կրտսերն այդ տեսնելով՝ հարցրեց, թե ինչու է անում: Ավագը պատասխանեց. - Իրերն այնպիսին չեն, ինչպիսին թվում են: Հաջորդ գիշեր նրանք կանգ առան մի շատ .....
Անհիշաչար լինելու մասին
Եգիպտոսում ոմն իշխանի մասին ասում էին, թե աշխատեցնում էր եղբայրներին և նրանց հնձի վարձը չէր տալիս, և բոլորը փախչում էին նրանից: Ոմն մեծ ծեր լսեց այդ մասին, վերցրեց իր աշակերտին և գնալով նրա մոտ՝ ասաց. «Ուզո՞ւմ ես՝ հնձենք քեզ համար»: Իսկ նա ուրախացած ասաց` այո՛: Եվ նրանց ուղարկեց դաշտ, որ հնձեն, բայց կերակուր չէր տալիս նրանց, այլ իրենց կերակուրը նրանք ուրիշներից էին փոխ վերցնում: Եվ երբ ավարտեցին հունձը, ծերը նրան ասաց. «Տո՛ւր մեզ վարձը»: .....
Չի կարելի կյանքից տրտնջալ
Ջրկիրը մի ծեր ավանակ ուներ: Ավանակը երջանիկ կյանքի մասին էր երազում, բայց ջրկիրը ստիպում էր նրան շատ աշխատել և ոչ թե վարսակով էր կերակրում, այլ ծղոտով և այն էլ շատ քիչ քանակությամբ: - Լսի՛ր, ջրկի՛ր, խղճում եմ կենդանուդ,- մի անգամ ավանակին նայելով ասաց պալատական ձիապանը,- նայիր, թե ինչ նիհար է և ինչպես է կքել բեռի ծանրության տակ, իսկ նա քո միակ կերակրողն է: - Դու գիտես, թե ես ինչ եկամուտներ ունեմ,- պատասխանեց ջրկիրը,- իմ աշխատածով ո՛չ վարսակ կարող .....
Խոնարհ լինելու մասին
Աբբա Թեոդորոսի մասին ասում էին, թե սարկավագ ձեռնադրվեց Սկյութիայում և չէր կամենում ծառայել իր կոչման մեջ, դրա համար  էլ բազում տեղեր էր փախուստ տալիս: Իսկ ծերերը նրան ասացին. «Մի՛ թող քո սարկավագությունը»: Եվ նա ասաց. «Կալանե՛ք ինձ՝ որպես հրաժարվածի, մինչև աղաչեմ Աստծուն, տեսնեմ՝ կընդունի՞ ինձ կանգնելու պատարագին՝ իմ տեղում»: Եվ աղաչելով Աստծուն` ասաց. «Եթե Դու կամենում ես, որ կանգնեմ իմ տեղում և մնամ իմ կոչման մեջ, ցո՛ւյց .....
Ի՞նչ օգուտ
Մի անգամ միասին քայլում էին հոգևորականն ու օճառագործը: - Քո հավատքից ի՞նչ օգուտ,- հարցրեց օճառագործը,- տե՛ս, թե որքան դժբախտություն ու տառապանք կա աշխարհում: Ո՛չ բարու, ճշմարտության և արդարության հազարամյա ճանաչումը, ո՛չ Սուրբ Գրքի ուսումնասիրությունը, ո՛չ քարոզիչների իմաստությունը, ո՛չ մարգարեների վեհ գաղափարները չեն օգնում բազմաթիվ մարդկանց: Եթե մեր հավատքն իրականում ճշմարտությունն է, ապա ինչո՞ւ է ամեն բան այդքան վատ: Հոգևորականը .....
Հնազանդ լինելու մասին
Սիղվիանեն Մարկոսին իր մյուս աշակերտներից շատ էր սիրում, և դրա պատճառով դժգոհություն եղավ: Մի օր հայրը կանչեց բոլորին, և առաջինը Մարկոսը եկավ: Քանի որ նա գրագիր էր, Սիղվիանեն մտավ նրա խուցը, որպեսզի տեսնի նրա գործը, և տեսավ, որ նա տառի կեսը գրել էր և կանչի վրա գցել էր գրիչն ու դուրս էր եկել: Մի անգամ էլ Մարկոսի մայրը եկավ`ընտիր սպասքով, և աղաչեց ծերին ցույց տալ իր որդուն, իսկ ծերը նրան ասաց. «Դո՛ւրս արի, և թո՛ղ մայրդ քեզ տեսնի»: Նա գնալով մոր .....
Վախը
Մի երիտասարդ վանական կար, ով շատ էր վախենում տառապանքներից: Աբբա Դանիելը նրան ասաց. - Ով տառապանքներից վախենում է, արդեն իսկ տառապում է վախից:     Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Օտարասիրություն
Մի անգամ հայրերից ոմանք գնացին Պանեփոս` Հովսեփ ծերի մոտ, որպեսզի հարցնեն նրան, թե ինչպե՞ս պետք է ընդունեն հյուր եկած օտար եղբայրներին, թե արդյոք պե՞տք է ուրախանան նրանց հետ՝ նրանց գալու կապակցությամբ և մխիթարեն նրանց: Նախքան նրանց հարցնելը՝ ծերն իր աշակերտին ասաց. «Տե՛ս, թե ինչ եմ անելու այսօր»: Եվ դրեց երկու աթոռներ` իր աջ և ձախ կողմերում, և նրանց ասաց` նստե՛ք: Եվ մտնելով իր խուցը` հագավ աղքատի հանդերձներ, ապա դուրս գալով` անցավ նրանց .....
Մարգարիտը
Թագավորը մի աղքատ մարդու ժամանակ առ ժամանակ մեկ մարգարիտ էր նվիրում, որպեսզի սա կարողանա այն վաճառել և իր ընտանիքի հոգսերը հոգալ: Սակայն թագավորին տեղեկացնում են, որ այդ մարդը մարգարիտները հավաքում և իր համար զարդեր է պատրաստում և կանչելով նրան իր պալատը` մի պատմություն է պատմում. - Մի մարդու խնձորենու այգի նվիրեցի, սակայն սա կտրեց այգու ծառերը և վառելափայտ դարձրեց, այնուհետև եկավ ու ինձանից խնձորենու պտուղներ խնդրեց: Հիմա ինչպե՞ս վարվեմ .....
Գովաբանություն
Երիտասարդ վանականը մեծն Հովհաննեսի մոտ եկավ: - Հա՛յր,- ասաց նա,- շատերը մեզ գովերգում են: Ի՞նչ խորհուրդ կտաս ինձ այդ առիթով: - Երբ ինչ որ մեկը կրունկներդ լիզում է, կանգնեցրու նրան, քանի դեռ չի սկսել կծել քեզ:     Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Աղոթելու մասին
Ծերն ասաց. «Աղոթքի մեջ մնալուց ավելի դժվար բան չկա, որովհետև ամեն առաքինություն իր հանգիստն ունի, իսկ աղոթքի դեմ դևերը պատերազմում են  մինչև վերջին շունչը»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Սիրտը
Մի ծեր մյուսին հարցրեց. - Ի՞նչ ես կարծում, եղբա՛յր, ավելի լավ է սրտի՞ն հետևել, թե՞ բանականությանը: - Սրտին,- պատասխանեց նա: - Ի՞նչ հիմունքով ես ասում: - Այն հիմունքով, որ սիրտը մեզ մեր պարտականությունն է մատնացույց անում, իսկ բանականությունը պատճառներ է փնտրում դա կատարելուց խուսափելու համար:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Արթնություն
Ծերն ասաց. «Ավազակը մի խոսքով արդարացավ (Ղուկ. ԻԳ 42-43), և Հուդան մի գիշերում կորավ (Ղուկ. ԻԲ 47-48): Ուստի ոչ ոք թող չհուսահատվի և ոչ ոք թող վստահ չլինի իր անձի  վրա»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Չկա չարիք առանց բարիք
Մի անգամ նավաբեկությունից հետո ալիքները մի մարդու նետեցին անմարդաբնակ կղզու ափը: Նա միակ ողջ մնացած մարդն էր նավի խորտակումից հետո և անդադար աղոթում էր Աստծուն, որ փրկի իրեն: Նա ամեն օր հույսով նայում էր հորիզոնին՝ տեսնելու իրեն օգնության եկող նավը: Այդ ընթացքում իր համար մի հյուղակ պատրաստեց ծառերի ճյուղերից ու տերևներից: Բայց մի անգամ, երբ վերադարձավ հակառակ ափից, որտեղ սնունդ հայթայթելու էր գնացել, տեսավ, որ իր հյուղակը կրակի ճիրաններում .....
Ավազանի նման
Ասաց հայր Պիմենը. «Մարդը, որ ուսուցանում է, սակայն չի անում այն, ինչ ուսուցանում է, նման է ավազանի, որ ամենքին հագեցնում է և լվանում, բայց իրեն չի կարողանում մաքրել, այլ ամեն տեսակ պղծություն և աղտեղություն մնում է իր մեջ»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․