Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Մենակյացի կարգը
Ոմն եղբայր հարցրեց հայր Արսենին և ասաց. «Իմ խորհուրդներն ինձ խռովեցնում են, ասելով՝ ո՛չ կարողանում ես աշխատել և ո՛չ էլ պահեցողություն անել. գնա՛ հիվանդներին խնամիր. դա էլ է մեծ գործ»: Ծերը, անմիջապես ճանաչելով սատանայի սերմանածը, ասաց նրան. «Գնա կե՛ր, ըմպի՛ր, ննջի՛ր և մի՛ աշխատիր, միայն թե խցից դուրս մի՛ արի՝ գիտենալով, այն որ խցում մենակ նստելն է մենակյացին իր կարգի մեջ պահում»: Եվ նա այդպես արեց երեք օր. ուտում էր, ըմպում և քնում: .....
Ծարավ
Թագավորի խորհրդականը ծովի ափին դեգերող մի զինվորի ասում է. - Ցանկացար ծով ունենալ, սակայն ծարավից տոչորվում ես ու տանջվում, որովհետև այս ջուրը շատ աղի է և խմելու համար ոչ պիտանի: Իսկ քեզ տրված այգին ու քաղցրահամ աղբյուրը թագավորը նվիրեց մեկ ուրիշ անձի, այնպես որ դու ունես ծովի չափ ջուր, բայց ծարավից տառապում ես, իսկ մյուսն ունի քացրահամ աղբյուր և խնդությամբ լեցուն ապրում է: Երկնավոր Հայրը մարդու առջև բերում է լավագույնը, սակայն մարդկանց .....
Ննջեցյալների մասին
Դու գիտես, թե հանգուցյալներն ինչպե՜ս են օգնություն խնդրում: Որովհետև մահվանից հետո ապաշխարություն չկա, իսկ նրանք մնացել են իրենց արատների ու ախտերի հետ և այժմ, տեսնելով, որ ողջերի օգնությունը բավականին աջակցում է իրենց վիճակի բարելավմանը, նրանք ցանկանում են, խնդրում ու փափագում, որպեսզի հիշատակեն իրենց: Նաև փափագում են, որպեսզի իրենց սերունդների մեջ մի հոգևորական կամ մի բարեպաշտ քրիստոնյա գտնվի, ով իրենց մասին էլ հոգ կտանի: Ես քեզ մի տեսիլքի .....
Այն մասին, թե որքան անհրաժեշտ են ննջեցյալների համար արվող աղոթքները
Այս իրական պատմությունը տեղի է ունեցել ռուսական գյուղերից մեկում: Լիսոգորկա գյուղի ծխական քահանան մահացավ: Նրա փոխարեն մեկ այլ, երիտասարդ քահանա նշանակվեց, որն առաջին իսկ Պատարագի ժամանակ, հենց Սուրբ Խորանի վրա հանկարծակի մահացավ: Մեկ այլ քահանայի էլ ուղարկեցին, բայց նրա հետ էլ նույնը պատահեց՝ ծառայության առաջին իսկ օրը, «Հայր մեր»-ը երգելուց հետո քահանան երկար ժամանակ դուրս չեկավ Սուրբ Ընծաներով և երբ եկեղեցու ատենապետը մտավ Սուրբ .....
Քրիստոս հարյավ ի մեռելոց
Դատապարտյալների ճամբարում մի հոգևորական կար և ճամբարի ղեկավարությունը որոշեց իր ձևով Զատիկը նշել՝ հավաքել բոլոր բանտարկյալներին, որպեսզի հոգևորականը նրանց առջև ուրանա Աստծուն: - Դուրս կգաս ու կասես, որ Աստված չկա: Այլապես…,- հոգևորականին հրահանգավորեցին բանտապանները: Ինչ արած: Հոգևորականը դուրս է գալիս իր դատապարտյալ եղբայրների առջև ու քանի որ Զատիկ էր, առաջին հերթին ողջունում է. - Քրիստոս հարյավ ի մեռելոց: - Օրհնյալ է հարությունը .....
Խառնվածքը
Նիտրիական անապատի վանահայրը մեկ այլ վանահոր նամակ գրեց, որում հարցրեց. «Եվլալիոս անունով եղբայրը, ով նախկինում քո մենաստանում էր ապրում, այժմ մեզ մոտ է տեղափոխվել: Ասա ինձ խնդրում եմ ՝ արդյո՞ք նա կայուն խառնվածքի տեր մարդ է»: Պատասխանը շատ կարճ էր. «Ամբողջովին անշարժ է»:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Երեք գործ
Աբբա Անտոնիոսն ասաց. «Երեք գործ կա Տիրոջ առաջ պատվական. Առաջին՝ երբ մարդը տկարանա, և նրա վրա փորձություններ գան, ու գոհությամբ ընդունի դրանք, երկրորդ՝ երբ մեկը սրբությամբ կատարի իր գործը Տիրոջ առաջ և ոչ թե մարդահաճությամբ, երրորդ՝ երբ մեկը նստի հոգևոր հոր մոտ և ամբողջովին հրաժարվի իր կամքից»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Մարդը հրեշտակ չէ
Իոհան Կոլովն իր հարազատ եղբայր Դանիելի հետ անապատ հեռացավ, որտեղ էլ վանականություն ընդունեց: Նրանք սկսեցին մի խցում ապրել և ճգնում էին պահեցողությամբ և աղոթքով: Որոշ ժամանակ անց Իոհանը եղբորն ասաց. - Որոշել եմ բացարձակապես չմտահոգվել մարմնիս մասին, չեմ ուզում կրակի վրա պատրաստված կերակուր ուտել, այլ ուզում եմ անմարմին հրեշտակի պես ապրել այս անապատում: Այս ասելով՝ եղած հագուստը վրայից հանեց ու դուրս եկավ խցից: Հենց այդ գիշեր խիստ ցուրտ .....
Մարդկային նեղություն
Եղբայրներից ոմանք նեղություն ունեցան իրենց տեղում և կամենալով թողնել տեղը՝ գնացին հայր Ամոնի մոտ, իսկ ծերն այդ ժամանակ նավակի մեջ էր: Տեսնելով նրանց գետի եզերքով ընթանալիս՝ նավորդներին ասաց. «Հանե՛ք ինձ ցամաք»: Եվ կանչելով նրանց իր մոտ՝ ասաց. «Ես եմ Ամոնը, որի մոտ դուք կամենում եք գնալ»: Եվ մխիթարելով նրանց՝ դարձրեց նորից իրենց տեղը, որովհետև նրանց հոգուն վնասող ոչինչ չկար, այլ զուտ մարդկային նեղություն էր:   «Սուրբ հայրերի .....
Ոգևորություն
Թագավորի խորհրդատուն հանդիպում է մի գյուղացու, ով անջրդի վայրում ջրհոր էր գտել և արքայի նվիրած արծաթափայլ դույլերով ոգևորությամբ ջուր էր կրում և ծովի մեջ լցնում: Խորհրդատուն հանդիմանում է. «Բարի գործ անելու համար անտեղի ոգևորությունդ քեզ անխոհեմության և անմտության է հասցրել և փոխանակ ցամաքած վայրերում չորացող ծառերի ու ծաղիկների ծարավը հագեցնես, դույլերով ծովի մեջ ես ջուր լցնում` պարծենալով, թե արքայի համար ծովի ջուրն ես ավելացնում...»: Լինում .....
Տարիքը
Ծերը կշտամբում էր երիտասարդ վանականին. - Քո տարիքում ես օրը տասը ժամ աշխատում էի և տասը ժամ էլ՝ աղոթում: Երիտասարդ վանականը պատասխանեց. - Ես հիանում եմ պատանեկան տարիքում ունեցած քո ավյունով, հա՛յր, բայց ինձ ավելի շատ քո հասունությունն է հիացնում, որի շնորհիվ թողել ես այդ ծայրահեղությունները:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Մեծագույն սերը
Մեր սուրբ հայր Պափնոտիոսն ասաց. «Բոլոր առաքինություններից մեծագույնը սերն է: Ավելի մեծ սեր ոչ ոք չունի, քան այն, որ մեկն իր կյանքը տա իր սիրելիների համար (Հովհ. ԺԵ 13): Եթե մեկն իր մերձավորից տրտմեցուցիչ խոսք լսի, բայց չարությամբ չբռնկվի, թեև կարող է պատասխան տալ և ատելության արժանանալ, այդպիսին իր անձը դնում է իր սիրելիի համար»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Խոստովանությունը
Մի մարդ սիրում էր մշտապես օղի խմել: Եվ երբ հարբում էր, հիշում էր, որ մեղավոր մարդ է ու պետք է անպայման եկեղեցի գնա և իր մեղքերը խոստովանի: Մի կիրակի աղաղակելով վազում է դեպի եկեղեցի և հոգևորականին գանգատվում. - Ինչքան գալիս եմ եկեղեցի, որպեսզի մեղքերս խոստովանեմ, սարսափելի պատկերներ եմ տեսնում. թվում է՝ դևերը հետապնդում են ինձ և ուր գնում եմ, ինձ հետևում են և ասում, որ իմ ընկերներն են և իմ օղու շիշն են ուզում, որպեսզի մինչև վերջ այն խմեն` մի .....
Ի՞նչ է նշանակում «հանդարտվել»
Կոնեվեցում մի ուխտավոր աբեղա Դորոֆեին հարցրեց. - Ինչպե՞ս հոգևոր խաղաղության հասնել: - Պետք է հանդարտվել,- ժպտալով պատասխանեց նա: - Ի՞նչ է նշանակում «հանդարտվել»: - Ահա, թե ինչ: Երբ ես աշխարհիկ միաբան էի Վալաամում, իմ ծերն ինձ ասաց. «Դմիտրի, չափազանց ուրախ ու կայտառ բնավորություն ունես: Եթե չհանդարտվես՝ մաքուր աղոթական վիճակին չես հասնի, և վանականությունն էլ քեզ պետք չի լինի»: Ահա ես էլ, ինչպես դուք եք այժմ ինձ հարցնում, նրան .....
Միտքը պահելու մասին
Պատմեց մեկը, թե մի անգամ փիլիսոփաներից ոմանք կամենում էին փորձել մենակյացներին: Մինչ մենակյացներից մեկն անցնում էր՝ ազնվակերպ հագնված, նրան ասացին. «Ե՛կ այստեղ, մենակյա՛ց, իսկ նա բարկացած և թշնամացած նրանց հանդեպ, անցավ-գնաց: Անցավ դարձյալ ոմն ծեր լիբիացի, որը հին զգեստներ էր հագած, և նրան ասացին. «Դո՛ւ, չար մենակյա՛ց, ե՛կ այստեղ»: Երբ ծերը փութով մոտ գնաց, նրան ապտակեցին, իսկ սա մյուս այտը դեմ տվեց: Փիլիսոփաները, վեր կենալով, երկրպագեցին .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․