Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Մեղեդին
Աշակերտը հեռանում է ճահճացած լճակից, գալիս է անտառում գտնվող մի հիասքանչ բացատ, որտեղ սոխակներն են դայլայլում և այդտեղ քարի վրա նստած ծեր վանականին հարցնում. - Ինչո՞ւ են գորտերն այդքան աղմուկ-աղաղակ բարձրացնում այդ լճակում: Միայն խառնիխուռն կռկռոց է լսվում, իսկ սոխակներն այստեղ ներդաշնակ դայլայլում են ու հիանալի մեղեդի երգում: Ծեր վանականը պատասխանում է. - Որովհետև գորտերն իրենց ճահճային վիճակից են բողոքում ու միմյանց մեղադրում, .....
Դիմացինին լսելու կարողությունը
Երկու հպարտ իշխան տոնական սեղանի շուրջ վիճում են, թե իրենցից ով է ճշմարիտ և դրա համար դիմում են թագավորին, որը նրանց ուղարկում է ծեր և իմաստուն եպիսկոպոսի մոտ, որպեսզի այդ հարցին պատասխանի: Սակայն ծերունի եպիսկոպոսը երկուսին էլ արդարացի է համարում և նրանցից յուրաքանչյուրին ասում. - Արդ, եթե քո դատողությունը ճիշտ է, դա դեռ չի նշանակում, որ դիմացինի դատողությունը սխալ է: Թագավորը հոգևորականին զարմացած հարցնում է. - Ինչո՞ւ երկուսին էլ ճիշտ .....
Անհասկանալի աղոթքը
Հայրս կանխակալ կարծիք ուներ Հայր Իոհան Կրոնշտադսկու մասին: Նրա անսովոր ժողովրդականությունը բացատրում էր հիպնոսով, ժողովրդի խավարամտությամբ և այլն: Մենք Մոսկվայում էինք ապրում, ես՝ Սերգեյս, այն ժամանակ չորս տարեկան էի, և հայրս մի անգամ գործերով Պետերբուրգ գնաց: Այնտեղ նա սովորաբար եղբոր տանն էր մնում: Այս անգամ էլ նրանց տուն գնաց և եղբորն ու հարսին շատ անհանգիստ վիճակում գտավ. նրանց կրտսեր դուստրն էր հիվանդացել՝ Լենոչկան: Հիվանդությունը .....
Ժլատ վանականը
Հունական վանքերից մեկում ընդունված էր ծանր աշխատանքի դիմաց մի փոքր գումար տալ եղբայրներին: Վանականները եղբայրներ են կոչվում, քանի որ մեծ ընտանիքի պես են ապրում վանքում: Շատ վանականներ ցանկանում էին շատ աշխատել, որպեսզի ստացած գումարն աղքատներին բաժանեն: Միայն մի վանական կար, ով այլ կերպ էր վարվում: Ոչ ոք երբևէ չէր տեսել, որ նա գոնե մի աղքատի ողորմություն տար: Եվ նրան Ժլատ անվանեցին: Տարիներն անցնում էին և ամեն ինչ նույնն էր մնում: «Համա՜ .....
Խոնարհության մասին
Հայր Մակարիոս Եգիպտացու մասին ասում էին, թե մի անգամ Սկյութիայից ելնում էր դեպի Նիտրեա լեռը: Երբ մոտեցավ տեղին, աշակերտին ասաց. «Առա՛ջ անցիր մի փոքր»: Եվ երբ աշակերտն առաջ անցավ, պատահեց մի հեթանոս քրմի, որը՝ ձեռքին մի մեծ ձեռնափայտ, գնում էր ճանապարհով: Տեսնելով նրան` աշակերտը ձայն տվեց նրան և ասաց. «Ո՞ւր ես գնում, ա՜յ դև»: Իսկ նա, ետ դառնալով, չարաչար գանահարեց նրան և կիսամեռ թողնելով` վերցրեց ձեռնափայտն ու շարունակեց ճանապարհը: .....
Պատվիր հորդ ու մորդ
Հոր մահից հետո որդին որոշեց մորը ծերանոց ուղարկել: Նա հազվադեպ էր այցելում մորը և մի օր էլ զանգահարեցին նրան ու ասացին. - Ձեր մոր վիճակը շատ ծանր է, որքան հնարավոր է շուտ եկեք: Երբ որդին սենյակ մտավ՝ մայրն արդեն մահամերձ էր: Նա հարցրեց. - Մա՛մ, ի՞նչ կարող եմ անել քեզ համար: Մայրը պատասխանեց. - Օդորակիչներ տեղադրիր, որովհետև ամռանն այստեղ անտանելի շոգ է: Նաև սառնարան դիր սենյակում, որովհետև ես շատ անգամներ սոված եմ քնել, քանի որ անհնար .....
Հնազանդություն
Միաբաններից երկու համախոհ եղբայրների մասին ասում էին, թե նրանցից մեկը կրոնավոր էր և անինչ, մյուսը հնազանդ էր և խոնարհ: Սրանք քննում էին միմյանց, թե որի՛ գործն է ավելի մեծ: Եվ եկան գետի եզերքը, իսկ այնտեղ բազում կոկորդիլոսներ կային, և հնազանդը մտավ նրանց մեջ, և կոկորդիլոսները երկրպագեցին նրան: Եվ  նա  կրոնավորին  ասաց.  «Դու  էլ  ե՛կ  այստեղ»:  Իսկ  սա ասաց. «Թողությո՛ւն տուր ինձ, եղբա՛յր, քանզի քո չափ հաստատված .....
Հավատի անսասանությունը
Մի հեթանոս թագավոր իր մոտ կանչեց մի եպիսկոպոսի և պահանջեց, որ նա հրաժարվի իր հավատից: Եպիսկոպոսն ասաց. - Պատկերացրու, արքա՛, որ ծառադ թշնամիներիդ ձեռքն է ընկնում և ոչ մի պայմանով չի ցանկանում դավաճանել քեզ: Թշնամիները հանում են նրա հագուստը, անարգում են նրան և բաց թողնում: Ասա՛ ինձ, տիրակա՛լ, երբ հանուն քեզ տուժած այդ ծառան վերադառնա, արդյո՞ք պատվով ու փառքով չես պարգևատրի նրան: - Իհա՛րկե, կպարգևատրեմ,- պատասխանեց արքան: - Դու կարող ես հանել .....
Օտարասիրության մասին
Պատմեց հայր Դանիելը, թե. «Ոմն քարահատ օրական վաստակում էր մի դանկ ոսկի: Մինչև երեկո ոչինչ չէր ուտում, ապա դրանով ուտելիք էր գնում և ուտում էր հյուրերի և աղքատների հետ, իսկ մնացորդներն ու փշրանքները գցում էր շներին և ոչինչ չէր պահում հաջորդ օրվա համար, բացի իր քարահատիչից: Նա ինձ հյուր ընդունեց, և երբ իմացա նրա կենսակերպը, երեք շաբաթ խնդրեցի Աստծուն՝ նրան ունեցվածք տալ, որպեսզի առավել շատ բարեգործություն անի: Տեսիլքի մեջ Տերը, որ կանգնած .....
Հեղինակն ո՞վ է
Մի անհավատ երիտասարդ քրիստոնյայի ներկայությամբ ծաղրանքով արտահայտվեց Աստվածաշնչի արժանահավատության վերաբերյալ՝ ասելով, թե դրա առանձին մասերի հեղինակները վերջնականորեն հաստատված չեն: - Ասա, խնդրեմ, թե ով է բազմապատկման աղյուսակի հեղինակը,- հարցրեց քրիստոնյան: Երիտասարդը մտածեց ու խոստովանեց, որ չգիտի: - Այդ դեպքում արդյո՞ք հիմարություն չէ հավատալ այդ աղյուսակի ճշմարտացիությանն ու օգտվել դրանից, երբ չգիտես, թե ով է այն կազմել:   Ռուսերենից .....
Ի՞նչ է պահքը
Մի վանական եղբայր ծերին հարցրեց, թե պահքն ինչ է: - Հիմա կբացատրեմ,- ասաց ծերն ու սկսեց պատմել վանականին նրա գործած բոլոր մեղքերը: Վանականն ամոթից չգիտեր ինչ անել: Նա ծնկի էր իջել ծերի դիմաց ու արտասվում էր: Իսկ ծերը ժպիտով ասաց. - Գնա՛ ճաշիր: - Ոչ, Հա՛յր, շնորհակալ եմ, չեմ ուզում,- պատասխանեց վանականը: - Հենց դա էլ պահքն է, երբ հիշում ես մեղքերիդ մասին, ապաշխարհում ես և այլևս չես մտածում ուտելիքի մասին:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ .....
Աստվածային դատաստանի մասին
Պատմում էին մի ծերի մասին, թե Թեբայիդում իր երիտասարդության տարիներին բազում առաքինություններ գործեց, իսկ ծերության տարիներին հիվանդանալով` կուրացավ: Եղբայրները մեծապես սփոփում էին նրան և կերակրում իրենց ձեռքով պատրաստած փափուկ ուտելիքներով: Հարցրին հայր Սարիովին այս մասին. «Ի՞նչ հետևանք կունենա այս մխիթարությունը նրա համար»: Հայր Սարիովն ասաց նրանց. «Եթե նրա սիրտը ցանկանա և ախորժելով ուտի, թեկուզ մեկ արմավ էլ ճաշակի, Աստված .....
Ընկերները
Մի երիտասարդ շատ էր հպարտանում իր բազմաթիվ ընկերներով: Երբ նա հանդիպեց իր սիրուն և որոշեց ամուսնանալ, հարսանիքի պատրաստությամբ նրա հայրը զբաղվեց: Ամեն ինչից զատ, նա նաև հրավիրատոմսերն ուղարկեց: Հարսանիքի օրը փեսայի ընկերներից և ոչ ոք չեկավ: Երիտասարդը բարկացավ և հարցրեց հորը. - Ինչո՞ւ չես հրավիրել ընկերներիս: - Հրավիրել եմ,- պատասխանեց հայրը,- ուղղակի հրավիրատոմսի փոխարեն ծրարում օգնության խնդրանք եմ դրել…   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ .....
Արիություն և համբերություն
Միաբանների մեջ կար մի մենակյաց, որ ինը տարի պատրաստվելով և իր մեջ պատերազմելով` ամեն երեկո պատրաստում էր իր մախաղը` ասելով. «Վաղը կգնամ այստեղից»: Երբ առավոտ էր լինում, իր մտքում ասում էր. «Բռնադատեմ ինքս ինձ և արգելեմ գնալու այս մի օրն էլ՝ հանուն Աստծո»: Եվ երբ լրացավ ինը տարին, Աստված թեթևացրեց նրա ներքին պատերազմը նրա համբերության համար:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Պարզ, բարդ շնորհակալությունը
Շնորհակալություն: Ինչ-որ արտասովոր բառ է: Մեծամասնության համար այն ուղղակի սիրալիրությունն է, իսկ ինչ-որ մեկի համար անհաղթահարելի ծանր պարտավորություն՝ հպարտությունը թույլ չի տալիս ասել: Իսկ երբեմն այդ բառը կարող է բժշկել, նույնիսկ հենց այն արտասանողի համար անսպասելի կերպով: Երկու կին զբոսնում էին քաղաքային զբոսայգում: Մասնակցեցին զվարճալի մրցույթին ու մի մեծ փափուկ արջուկ շահեցին: Երբ մանկական ուրախությունն անցավ, կանայք սկսեցին .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․