Գրքեր

Խաչվերացի մեռելոցի քարոզ

«Յետին թշնամին խափանի՝ մահ»:

«Վերջին թշնամին, որ պիտի կործանվի, մահն է» (Ա Կորնթ. 15:26):

Սիրելի՛ քույրեր և եղբայրներ ի Հիսուս Քրիստոս.

Երեկ Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնում էր Խաչվերացը: Այն խաչին նվիրված հերթական տոներից է, իսկ այսօր ննջեցյալների հիշատակության օր է: Ցավոք, մարդիկ հաճախ, անտեսելով տոնի ուրախությունը, այցելում են իրենց հարազատների շիրիմներին: Այնինչ հարկավոր է տոնի օրը ուրախանալ, իսկ հաջորդ օրը միայն հիշել սիրելի ննջեցյալներին, որովհետև Խաչվերացը խաչի բարձրացման, գերությունից վերադարձի տոնն է: Խաչվերացը խաչի փառավորումն է՝ ի դեմս Խաչյալի: Երբ եկեղեցին տոներ է սահմանել տերունական նշանավոր իրադարձությունների համար, նշանակում է հերթական անգամ մարդկանց փորձել է հիշեցնել և ազդարարել Աստծո փրկագործության ծրագրի մասին, որը վերաբերում է Իր արարչագործության թագ ու պսակը համարվող մարդուն: Ինչպես ողջ արարչագործության իշխան կարգեց մարդուն և Իր ստեղծած աշխարհը դրեց մարդու տնօրինության տակ, այնպես էլ Իր Միածին Որդու խաչելությամբ և զոհաբերությամբ Իր հետ հաշտեցրեց մեղավոր մարդուն, ջնջեց նրա մեղքերը և հարություն խոստացավ նրան: Ուստի Սուրբ Խաչի տոնի բերած ուրախությամբ պետք է ուրախանալ, ինչպես ուրախացան Տիրոջ խաչափայտը գտնողները, գերությունից վերադարձնողները, քանի որ խաչի տոները հանրահռչակում են Աստծո խաչվելու մեծագույն նշանակությունը մարդկանց փրկության գործում:

Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին նկարագրում է մեր Տեր և Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի խաչելության ժամանակ կրած աննկարագրելի տառապանքների օգնությամբ և խաչի նշանով մարդու ընդդիմամարտելն ու պայքարելը չարի հնարքների դեմ (Մատյան ողբերգության, Բան ԿԶ), որ խաչի նշանի զորությամբ և Աստծո Որդու կրած չարչարանքներով կպահպանվի և կպաշտպանվի մարդը, կզորանա մեղքի դեմ պայքարելիս, չի կործանվի, չի սայթաքի, Աստծով կմարտնչի, չի ընկնի սատանայի լարած թակարդների մեջ, չի խեղճանա, որովհետև Իր հետ Ամենակարող Աստված է, որ հաղթանակ է տարել խաչի մահվամբ:

Սա նշանակում է, որ Իր խաչելությամբ Աստված հզորացրեց մեզ՝ մահկանացուներիս: Խաչելությունը ինքնին, կարելի է ասել, անքննելի խորհուրդ է: Մարդը անխելք կլինի, եթե չգիտակցի դա ու չզորանա Քրիստոսով: Ահա թե ինչու խաչակնքվելը մեծ ուժ ու կարողություն է հաղորդում խաչակնքվողին և խաչին ապավինողին, որովհետև այդ խաչով Տերը ոչ միայն մեզ երկնքից զորացնում է, այլև երկրից դեպի երկինք է բարձրացնում: Խաչը նման է այն սանդուղքին, որ Հակոբը տեսավ իր երազում, որ դեպի երկինք էր ձգվում: Մենք սիրում ենք խաչեր կանգնեցնել ճանապարհներին, լեռների գագաթներին և հպարտանալ դրանցով, սակայն կարևորը խաչի իրական արժեքը մտքով հասկանալն է, սրտում Խաչյալին ընդունելն է և հոգով ու էությամբ՝ խաչապաշտ համարվելը:

Խաչ ասելով՝ մարդիկ կարող են պատկերացնել միայն չարչարանքներ, տանջանք, սակայն այն առաջին հերթին սիրո նշան է և մարդու հանդեպ Աստծո սիրո մեծ խորհուրդն ունի իր մեջ: Քրիստոս՝ մեր Տերը, խաչվեց ու չարչարվեց մեր մեղքերի համար: Որքան մռայլ էին Նրա և Նրան սիրողների ու հետևորդների համար այդ ժամերն ու օրերը, այնքան և էլ առավել ուրախալի է այսօր Սուրբ և Անմահ պատարագը մեզ համար: Այն ընդհանրապես տխրելու առիթ չէ, այլ միմիայն հոգու ցնծության հրավեր է, քանի որ Տերն Ինքն է հրավիրում մեզ Իր պատարագին՝ հաղորդվելու Իր կենարար Մարմնին և Արյանը: Ամեն կիրակի՝ Պատարագի ընթացքում, մենք աղոթում ենք ոչ միայն միմյանց համար, այլև այն բոլոր ի Տեր ննջածների համար. «Ընդհանուր ամենայն հաւատացելոց՝ արանց և կանանց, ծերոց և տղայոց և ամենայն չափու հասակի հաւատով և սրբութեամբ ի Քրիստոս ննջեցելոցն եղիցի յիշատակ ի սուրբ պատարագս, աղաչեմք» (Պատարագամատույց):

Մենք աղոթում ենք մեր բոլոր ննջեցյալների համար, որոնք մեր աղոթքի կարիքն ունեն: Բնականաբար բոլորը չէ, որ ննջել են ամուր հավատքով: Սակայն ինչպես հիվանդության պարագայում, այնպես էլ այս դեպքում մեր աղոթքն ավելի ջերմեռանդ է դառնում մեր ննջեցյալ հարազատների համար, մենք ավելի հաճախ ենք բարիք գործում և ողորմություն տալիս նրանց հոգիների փրկության համար, որպեսզի մեր սիրելիներն էլ Աստծո կողմից արժանանան գթության: Քրիստոս ոտնակոխ արեց մահը, հարություն պարգևեց մեզ, ուստի հաղթանակած խաչին ապավինելով՝ հուսանք, որ մեր աղոթքները լսելի կլինեն Աստծուն, մեր ննջեցյալների հոգիները խաղաղություն կգտնեն երկնային օթևաններում և ողորմության կարժանանան համընդհանուր հարության ժամանակ: Այսօր՝ հոգեհանգստյան այս պատարագին, խնդրում ենք «հանգիստ՝ հաւատով և սրբութեամբ ի Քրիստոս կատարելոցն. եղիցի յիշատակ ի սուրբ պատարագս, աղաչեմք»: 

Շնորհք, սէր և խաղաղութիւն Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի եղիցի ընդ ձեզ, ընդ ամենեսեանսն. Ամեն:

 

Տեր Վահան քհն. Առաքելյան

 

14.09.20
ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․