Գրքեր

Պայծառակերպության տոնի քարոզ

Ան, որ կուզէ հպարտանալ, թող Տիրոջմով հպարտանայ, որովհետեւ փառաւոր է մեր Տէրը, սքանչելի են Անոր գործերը: Մեր Տէրը Յիսուս Քրիստոս Աստուած է Աստուծմէ, Լոյս է Լուսէ, ճշմարիտ Աստուած է ճշմարիտ Աստուծմէ: Հետեւաբար կրնանք հպարտանալ, որ այսպիսի Տիրոջ կը պաշտենք, այսպիսի Տիրոջ կը հետեւինք եւ մեր յոյսը դրեր ենք այս փառաւոր Տիրոջ վրայ:

Այսօր Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցւոյ մեծ տաղաւար տօներէն մէկն է: Հինգ տաղաւար տօներէն Պայծառակերպութիւնը կը տօնենք այսօր, մեր Տիրոջ այլակերպութիւնը, պայծառակերպութիւնը Թաբոր լեռան վրայ: Որովհետեւ այս տօնը կը յայտնէ մեզի, թէ մենք որուն կը հետեւինք եւ մեր յոյսը որուն վրայ դրեր ենք:

Իր խաչելութենէն մի քանի շաբաթներ առաջ Տէր Յիսուս դարձաւ Իր աշակերտներուն եւ հարցում մը ուղղեց անոնց: Հարցում մը, որ պատասխանը Ինքը լաւ գիտէր, բայց նորէն ալ ուզեց աշակերտները պատասխանեն: Ըսաւ. «Ես երեք տարի կը քարոզեմ եւ կը հրաշագործեմ այս ժողովրդին մէջ: Ի՞նչ կըսեն Իմ մասին: Ես ո՞վ եմ»: Աշակերտները իրարու նայեցան եւ ժողովրդի կարծիքն ըսին Յիսուսին, բայց պահելով վատ կարծիքները, յայտնելով միայն լաւերը: Ըսին, որ ոմանք կըսեն, որ Դու նոր մարգարէ մըն ես, ոմանք կըսեն, որ Դու Եղիան ես, որ պիտի գար, կամ Յովհաննէս Մկրտիչը, որ Յովհաննէսը թեեւ գլխատուեց, սակայն յարութիւն առած է, եւ այդ Դուն ես: Ժողովուրդը ուրիշ բաներ ալ կըսեր Յիսուսի մասին. կախարդ կըսէին, որովհետեւ հրաշքները ուրիշ ձեւով չէին կրնար բացատրել, խենթ կըսէին, որովհետեւ Իր ամբողջ գործը ձգած էր եւ Աստուծոյ արքայութիւնը կը քարոզէր առանց դրամի, հերետիկոս կըսէին, որովհետեւ տարբեր տեսանկիւնէն կը նայէր մովսիսական կրօնքին, ներքինի կը կոչէին զայն նաեւ, քանի որ չէր ամուսնացած եւ ամուսնանալու ալ միտք չունէր: Հարկաւ Յիսուս տեղեակ էր նաեւ այս կարծիքներէն:

Բայց Յիսուսին համար կարեւորը ուրիշներու կարծիքը չէր, այլ՝ իր աշակերտներուն, որոնց կը հարցնէ մեղմօրէն. «Իսկ դուք ի՞նչ կըսէք: Ես ո՞վ եմ»: Առանց մտածելու Պետրոս առաքեալը կը պատասխանէ այս անակնկալ հարցումին. «Դուն ես Մեսիան, Դուն ես Քրիստոսը` Աստուծոյ Որդին»: Եւ Յիսուս ըսաւ. «Երանի քեզի, Պետրոս, որովհետեւ այս ճշմարտութիւնը քեզի յայտնողը միսն ու արիւնը չէ, այլ՝ Աստուծոյ Հոգին է, Սուրբ Հոգին է, որ յայտնեց»:

Իրապէս, Տէր Յիսուսի համար, սիրելինե՛ր, կարեւոր չէ, թէ աշխարհը ի՞նչ կըսէ Իրեն համար: Ո՞վ է Յիսուսը: Դուն, որ քրիստոնեայ ես, դուն, որ կը հետեւիս Քրիստոսին, քեզի համար կարեւոր է պատասխանել թէ ո՞վ է Քրիստոսը:

Ո՞վ է Քրիստոսը: Քրիստոսը հրաշք մարդ մըն է: Մսուրին մէջ ծնաւ, խաչի վրայ մեռաւ: Բանուոր դասակարգին կը պատկանէր, համալսարան չգնաց, բանակներ չունէր, զինուորներ չունէր, դրամ չունէր, պետութիւն չունէր Իր ետեւը կանգնած, բայց աշխարհին ամէնէն յաջող մարդը դարձաւ, աշխարհի ամէնէն անուանի մարդը դարձաւ, միլիոնաւոր մարդիկ կը հետեւին Իրեն: Ինչպէ՞ս այս ձախողանքէն այս յաջողութիւնը դուրս կու գայ. որովհետեւ հրաշք մը կայ Իր կեանքին մէջ: Որովհետեւ պարզ մարդ մը չէ ան: Պարզ մարդ մը ըլլայ, Իր տարեդարձը մէկ օր կը տօնենք, այնպէս չէ՞, այնպէս ինչպէս բոլոր մեր միւս հերոսներուն: Բայց երբ որ Իր տարեդարձը գայ, երկու ամիս կը տօնենք` մեծագոյն շուքերով, որովհետեւ այս անձին մէջը ուրիշ բան մը կար, Աստուած կար Անոր մէջը: Մեզի կը նմանէր, ճիշտ եւ ճիշտ նոյն մեզի պէս էր, բայց նաեւ մեզմէ շատ տարբեր բան մը կար մէջը. Աստուած կար, հետեւաբար արժանի է, որ Իր ետեւէն երթանք եւ մեր յոյսը կապենք Անոր, որովհետեւ Աստուած է Աստուծմէ, Լոյս է Լոյսից:

Սակայն Տէր Յիսուս չուզէր, որ մենք կուրաբար հաւատանք Իրեն: Հետեւաբար Իր աշակերտները կառնէ շաբաթ մը յետոյ, վեց օր անցնելէ յետոյ այս զրոյցից, լեռ կը բարձրանայ երեք աշակերտներով` Պետրոսով, Յակոբոսով եւ Յովհաննէսով միասին եւ հոն կաղօթեն: Երբ Յիսուս իրենցմէ մի քիչ հեռու ոտքի կանգնած կաղօթէ թեւատարած, բան մը փոխուելու կը սկսի իր մարմնին վրայ: Ճառագայթներ արձակելու կը սկսին: Հագուստները կը փոխուին` ճեփ-ճերմակ կըլլան, մազերը եւ մօրուքը կը սպիտականան, եւ աշակերտները կը զարմանան այդ տեսողութենէն: Իրենց ոտքերու վրայ ուժ չմնար, ծունկն դրած Պետրոսը կըսէ. «Տէր,- կըսէ,- Քեզի համար, Եղիայի համար եւ Մովսէսի համար երեք տաղաւարներ շինենք»: Որովհետեւ Յիսուսը առանձին չէր. երկու լուսաւոր էակներ կը մասնակցէին այս զրոյցին: Հին Կտակարանի ամէնէն մեծ անձերէն էին ասոնք՝ Եղիա եւ Մովսէս մարգարէները: Եւ ճիշտ այդ պահուն լուսաւոր ամպ մը կու գայ, կը ծածկէ Յիսուսը եւ միւսները եւ ձայն մը կըսէ. «Այս է Իմ սիրելի Որդին, որուն մտիկ ըրէք»: Եւ երբ որ ամպը կերթայ, միայն Յիսուսը կը տեսնեն:

Այս աշակերտներուն տրուած նուէր մըն էր: Երբ որ կը հաւատային, որ Տէր Յիսուս Աստուծոյ Որդին է, որպէսզի իրենց աչքերով վկայ դառնան եւ ճշմարիտ վկայութիւն ընեն ամբողջ աշխարհին, ըսելով թէ՝ «Այս Նազովրեցի Յիսուսին մէջ Աստուածութիւն թաքնուած է, եւ մենք տեսանք այդ մեր աչքերով»:

Սուրբ Երրորդութեան գաղափարը գիտեմ, որ մի քիչ շփոթեցուցիչ գաղափար մըն է, դիւրին հասկանալի չէ: Յիսուս Աստուած է, Հայր Աստուածն ալ երկինք կը գտնուի, ուրեմն Աստուծոյ թիւը երկո՞ւ կըլլայ: Այս բոլորը իրապէս խորունկ աստուածաբանական խնդիրներ են: Չէ՛, Աստուած երկուքի չի՛ բաժնուիր, Աստուած անբաժանելի է: Բայց եթէ օրինակ մը տանք պարզ, զոր օրինակ պարապ շիշ մը մտածեցէք եւ անիկա ծով նետեցէք, ծովի ջրով կը լեցուի եւ յատակը կիջնայ: Եթէ ակնոցներով նայիք անոր, ծովի ակնոցներով, պիտի տեսնէք շիշ մը: Բայց այլեւս անոր մէջ ի՞նչ կայ` ծովի ջուրէն, առանց ծովէն բաժնուելու, այսինքն ծովը երկուքի չբաժնուեցաւ, ծովի ջուրը եւ շշի մէջ ջուրը նոյն ջուրն է, թէ՛ ծովին մէջն է եւ թէ՛ շշին մէջն է: Երբ որ մարդիկ Տէր Յիսուսին կը նայէին, ինձի պէս մօրուսաւոր մէկը կը տեսնէին: Կը խօսէր, մարդու կերպարանք ունէր, եւ այդպէս էր: Բայց ամբողջ տիեզերքը լեցնող Աստուած կար Անոր մէջը. առանց բաժնուելու նոյն Աստուածն էր: Եւ բնականաբար մարդիկ անիկա չէին տեսնէր: Բայց այդ աստուածութիւնը յայտնուեցաւ Թաբոր լեռան վրայ:

Սիրելինե՛ր, Տէր Յիսուս Քրիստոս ինչ որ ըսաւ Իր խօսքերուն, ետեւը կեցաւ, ինչ որ ըսաւ` յաջողեցաւ: Տէր Յիսուս Քրիստոս հրաշքներ միայն չգործեց անցեալին, երբ որ կապրէր. հրաշքներ կը գործէ նաեւ այսօր: Որովհետեւ Աստուած է Ինքը եւ ամէն տեղ է Ինքը: Եւ Ինքը կարող է մեր սիրտերէն ներս մտնել եւ փոխել մեզ: Յիսուս պայծառակերպեցաւ, այլակերպեցաւ. բայց ասիկա ինծի ի՞նչ այսօր: Մեզի համար ի՞նչ բարի լուր ունի այս դէպքը: Ի՞նչ կը տօնենք մենք այսօր: Որովհետեւ մենք կը տօնենք, սիրելիներ, այդ փառաւոր տեսարանը, որ Յիսուսի վրայ կատարուեցաւ, մեր վրայ ալ պիտի կատարուի: Մենք ալ պիտի պայծառակերպինք, մենք ալ պիտի այլակերպինք, մենք ալ Քրիստոսի պէս պիտի ըլլանք: Եւ Քրիստոս պիտի կատարէ այդ բանը. մեր մէջը Իր Հոգին ուղարկելով եւ մեր էութիւնը եւ բնութիւնը փոխելով: Աստուածացնելով նոյն գործը պիտի կատարէ: Այն ձայնը, որ Տէր Յիսուսին եկաւ, մեզի եկաւ. «Սա է Իմ սիրելի Որդին, Որուն մտիկ ըրէք»: Շատ մարդեր կը ճանչնաս, բայց եթէ Տէր Յիսուսը չես ճանչնար, կեանքիդ ամէնէն մեծ կորուստն է: Շատ գրքեր կարդացեր ես, պիտի կարդաս, բայց եթէ Իր խօսքերը չես կարդացեր, շա՜տ պիտի զղջաս: Որովհետեւ Ինքը ոչ միայն պատմութիւնը փոխեց, այլ նաեւ կը փոխէ մեր կեանքերը: Եթէ անգամ մը կը ճանչնաս անոր, անգամ կը մտնէ քու սիրտէդ ներս եւ փոխելու սկսի քեզի, այլեւս չես կրնար ապրիլ առանց անոր. երթալիք ուրիշ տեղ մը չունիս այլեւս: Միայն Անոր ծունկերուն առջեւ կրնաս աշակերտիլ եւ հետեւիլ: Եւ այս է, որ մենք կուխտենք այս մեծ տօնին: Որովհետեւ մենք այո՛ կըսենք այն մեծ պայծառակերպութեան, որ Աստուած պիտի փոխէ մեզի: Փոխել կուզէ մեզի, լուսաւոր դարձնել կուզէ, ժպիտ մը դնել կուզէ մեր երեսին: Որքան պէտք ունի Հայաստանի ժողովուրդը: Դուրսէն եկող բոլոր հայերուն ուշադրութիւնը կը գրաւէ. ժպիտ չկայ, ժպիտը շատ քիչ է Հայաստանում: Պատճառները շատ կրնան ըլլալ, բայց հաւատացէք, որ նիւթական չեն հիմնական պատճառները, որովհետեւ մենք այդ այլակերպող, պայծառակերպող, մեր երեսը փոխող, ժպի՜տ, այո՛, հոն ժպի՜տ դնող Քրիստոսը կորսնցուցեր ենք: Եւ պէտք է Անիկա վերագտնենք, պէտք է Անոր հետ հաշտուինք, եւ պէտք է Անիկա փոխելու սկսի անհատապէս մեզի եւ ազգովին, միասնաբար, ամէնքս:

Երբ որ Վարդավառ ըսուի, շատերը վարդ եւ իրարու ջրել կը հասկնան: Հարկաւ թէ անիկա աւանդական տօնակատարման ձեւ մըն է: Նախաքրիստոնեական շրջաններէն մնացած է մեզի, հեթանոսական արմատներ ունի, պահուելիք բան մը չկայ. սակայն հեթանոսական չեն այլեւս այդ աւանդութիւնները, եթէ իմաստով ընենք մենք: Ինչո՞ւ. որովհետեւ մեր նախահայրերը այդ երկու մեծ սիմվոլներուն մէջ` վարդին եւ ջուրին մէջ տեսած են այլակերպութեան խորհուրդը: Վարդը փուշ մըն է, ամէնէն տգեղ բոյսերէն մէկն է: Յետոյ կոկոններ կաճեցնէ իր վրայ, որոնք բանի մը չեն նմանիր: Բայց առաւօտ մը այնպիսի գեղեցկութեամբ կը բացուին այդ կոկոնները, որ աշխարհի ամէնէն գեղեցիկ ծաղիկը կը դառնան ժպտադէմ: Այսինքն այդ անկերպար բոյսը կը փոխուի, կայլակերպի: Նոյնը պատահեցաւ Տէր Յիսուս Քրիստոսին: Այն է Թաբոր լեռան վարդը: Եւ Իր աշակերտներուն առջեւ այդ կոկոնը բացուեցաւ սպիտակ, լուսաւոր: Իսկ ջուրը բոլոր այլակերպութիւններուն, բոլոր փոփոխութիւններուն, կեանքի խորհրդանիշն է: Եւ Տէր Յիսուսը կըսէ. «Ես եմ Կեանքի Ջուրը: Եթէ մէկը Ինձի գայ, երբեք չի ծարաւնար: Եթէ մէկը հաւատայ Ինձի, իր էութեան մէջէն կենդանի ջուրերու աղբիւրներ կը բխին»:

Հետեւաբար երբ որ այսօր պիտի ջրէք իրարու, հազարաւոր տարիներ տեւող այս աւանդութիւնը պիտի կատարէք, ձեր միտքին մէջ սա՛ պահեցէք. մարդը փոփոխութեան պէտք ունի, մարդը փոխուելու կարօտ արարած մըն է, եւ անիկա միայն Աստուած կրնայ փոխել: Քրիստոսի հոգեւոր ջուրն է, Անոր խօսքերն են, որ մարդուն այդ փոփոխութիւնը կրնան տալ: Ուրեմն ձեր մտքին մէջ թող այդ ըլլայ:

Ես պիտի շնորհաւորեմ ձեր այս սուրբ տօնը: Քրիստոսի օրհնութիւնը ձեր տուներուն մէջ ըլլայ, մեր վրայ ըլլայ, մեր հայրենիքի վրայ ըլլայ եւ հոնդէ լոյս հայթայթէ մեզի, եւ հաւատքի ջուրով կանանչին վերստին մեր եկեղեցիները, մեր վանքերը, եւ հոնդէ աստուածահաճոյ պտուղներ առաջանան:

Տէրը օրհնէ ձեր ամէնը:

 

Տ. Սահակ Վարդապետ Մաշալյան

(Քարոզը խոսվել է Ս. Էջմիածնի Մայր Տաճարում Վարդավառին մատուցված Ս. Պատարագին, 29 հունիսի 2008թ.)

 

23.07.17
ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․