Սաղմոս ԾԹ | Saghmos Tst



Գրքեր

Սաղմոս ԾԹ

Այսուհետև անցած ժամանակների մասին ուսանելու համար. այն ժամանակ, երբ նա հրի մատնեց Միջագետքն ու Սոբողի Ասորեստանը, իսկ ետ դառնալիս Հովաբն Աղի ձորում կոտորեց տասներկու հազար մարդ: Արձանագիր սաղմոս Դավթի: Այս պատմությունը Երրորդ Թագավորությունն է պարունակում: Ըստ Բարսեղի՝ այնտեղ հայտնապես այսպես չէ, սակայն բնույթը նույնն է, այսինքն՝ խորհրդանշում է հրեաների գերությունը Բաբելոն: Նաև մեր բնության Դրախտից վտարվելու մասին է: Ինչպես նաև, երբ Դավիթը գնում էր Անքուսի մոտ, թվում էր, թե դժոխք է իջնում, և մարգարեանում էր Տիրոջ չարչարանքների ու դժոխք իջնելու մասին՝ ասելով.

1. Աստուած մերժեցեր և աւերեցեր զմեզ. Բարկացար, և գթասցից ի մեզ:

Աստվա՛ծ, մեզ լքեցիր ու քարուքանդ արիր, բարկացար, բայց պիտի գթաս մեզ:

Դրախտում մեղանչելու մասին է ասում, իսկ հրեաներին՝ Երուսաղեմում: Քարուքանդ արիր մեր բնությունը՝ ասելով. «Հող էիր և հող էլ կդառնաս» (Ծննդ. 3:19), ինչպես նաև [քանդեցիր] հրեաների տաճարը, քաղաքն ու գավառները: Բարկացար, բայց պիտի գթաս մեզ. երբ դևերի վրա ես բարկանում, սակայն դու՝ Բարձյալ, գթացիր Միածնի գալստյամբ:

2. Շարժեցեր զերկիր, և խռովեցուցեր զսա. բժշկեա՝ զհարուածս սորա, զի սասանեցաւ:

Ցնցեցիր երկիրն ու խռովության մատնեցիր այն, բուժի՛ր նրա ստացած հարվածներից, քանզի նա սասանվեց:

Երբ փախչում էր Անքուստի մոտ, թվում էր, թե երկիրը ցնցվում է ոտքերի տակ, սակայն չցնցվեց մինչև խաչելությունը: Նաև երբ Ադամն այս երկիր եկավ, որին հնազանդվեցին արարածները, ցնցվեցին մարդկանց զանազան հանցանքների պատճառով: Իսկ Միջագետքն ու Երուսաղեմը ցնցվեցին ավերվելով: Բժշկի՛ր բնությունս ստացած հարվածներից՝ Միջագետքի և Երուսաղեմի:

3. Ցուցեր ժողովրդեան քում խստութիւն. և ետուր ըմպել մեզ գինի յիմարութեան:

Քո ժողովրդին խստություն ցույց տվիր և մեզ թմրության գինի խմեցրիր:

Խիստ բարկությունդ ցույց տվեցիր ասորիներին և մարդկանց, բայց դու բարի ես բնությամբ և մեզ բարկության բաժակը տվեցիր, որից թմրելով տարակուսանքի մեջ են ընկնում, որպեսզի չգտնեն փրկության հնար և կամ միջոց: Իսկ մենք որպես հարբածներ, ոչինչ չենք գրում Տիրոջ մահվան համար, որով արբենում ենք Տիրոջ սիրով իբրև հիմարներ կամ որպես քո կենսատու արյան խորհրդանիշ՝ [արբենում ենք] զղջման և ափսոսանքի գինով:

4. Ետուր երկիւղածաց քոց նշան, զի ապրեսցին յերեսաց աղեղան:

Երկյուղածներիդ նշան դու տվիր, որ փրկություն գտնեն աղեղից:

Նոյին՝ ամպի աղեղ (այսինքն՝ ծիածան), ամպը մարգարեներն են, աղեղը՝ Քրիստոսը, որին տեսնելով փրկվեցին երկյուղածները: Նորից՝ երկյուղածներիդ նշան դու տվեցիր. Եղիսեի միջոցով կուրացան, իսկ Եզեկիայի միջոցով հարվածներ հասցրեցիր ասորիներին, քանզի դու կործանեցիր, ասում է, Միջագետքն ու ասորիներին, այլ ոչ թե մենք: Նաև՝ խաչի՝ Աստծո անապական սիրո նշանը, որի շնորհիվ երկյուղածները փրկվում են Աստծո բարկությունից, որ «սուրն իր սրած է և աղեղն իր՝ լարած» (Սաղմ. 7:13):

5. Որպէս փրկեցան սիրելիք քո, կեցո՛ աջով քո, և լո՛ւր մեզ:

Ինչպես որ քո սիրելիները փրկվեցին, այնպես էլ քո աջով պահպանի՛ր և լսի՛ր մեզ:

Այսինքն՝ նշանով, քանզի այս էր նշանը, որով Նոյը, Աբրահամը, Իսահակը, Հակոբը, Մովսեսը որպես նշան իրենց ճակատներն էին զարդարում. Եգիպտոսի գառան արյունը, անապատի օձը, Գեդեոնի բուրդը, Դանիելի երազ մեկնելը և նմանատիպ այլ բաներ: Քո աջով պահպանիր, որը Քրիստոսն է՝ հայրական աջը:

6. Աստուած խօսեցաւ ի սրբութենէ իւրմէ. [Ցնծացայց], բարձր եղէց՝ բաժանեցայց զՍիւքէմ, և զհովիտսն Յարկաց չափեցից:

Աստված խոսեց իր սրբարանից. «Ես պիտի ցնծամ ու բարձրանալով՝ բաժանեմ Սյուքեմը և Վրանների հովիտը չափեմ»:

Խոսեց իր սրբարանից՝ մարգարեական հոգով: Ես պիտի ցնծամ ու բարձրանամ, սա ցնծությամբ խաչ բարձրանալն է: Նաև խաչն իսկ Աստծու սրբությունն է, որի շնորհիվ սրբեց մեր մեղքերը, որտեղից խոսեց Հոր հետ. «Էլի՜, Էլի՜» ասելով, ինչպես նաև ավազակի, Հովհաննեսի և մոր հետ: Պիտի ցնծամ՝ մեռելներից հարություն առնելով և բարձրանալով՝ երկինք համբարձվեմ: Բաժանեմ. վերադարձնելով  Հովսեփի ժառանգությունը և բաժանելով տասներկու ցեղերի միջև: Եվ վրանների հովիտը չափեմ. Հովսեփի վրանների տեղը չափով տալու: Ինչպես նաև աշխարհը՝ քարոզիչներին, որպեսզի տրտմության հովիտը վերափոխվի շուշանների հովտի:

7. Իմ է Գաղայադ, և իմ է Մանասէ, Եփրեմ հզօրիչ գլխոյ իմոյ:

Իմն է Գաղաադն ու իմն է Մանասեն, Եփրեմն իմ գլխի սաղավարտն է:

Զորաբաբելն է այսպես ասում Հովսեփի որդիների համար, քանզի Գաղաադ երկիրը Մանասեի ցեղինն էր՝ Հուդայի ցեղից, որ մի ժամանակ ապստամբեցին: Եփրեմն իմ գլխի սաղավարտն է. վերադարձի ժամանակ պահպանում է Հուդայի ցեղի թագավորի գլուխը: Նաև Սիմեոն Կանանացին է Եփրեմյան, և առաջին հավատացյալները հիմնականում եփրեմական և մանասեական էին կոչվում:

8. Յուդայ թագաւոր իմ. Մովաբ աւազան յուսոյ իմոյ:

Հուդան թագավորս է, Մովաբը՝ հույսիս ավազանը:

Տասներկու ցեղերն են այսպես ասում, ինչպես նաև բոլոր ազգերը՝ Քրիստոսի համար, քանզի երկրպագեց, ասում է, Հուդան: Մովաբը՝ հույսիս ավազանը, ասորականում այսպես է՝ հետ է մնում ջուր հանելուց, որտեղ ոտքերն են լվանում, ինչպես որ մեկն ասում է. «Մովաբը՝ իմ ոտքերը լվանալու ավազանը», սպառնում է գերին իր թշնամի Մովաբին այդպես ոտքի կոխան դարձնել և ոտքերը լվանալ նրանց արյան մեջ:

9. Յեդովմէ ուղղեցից զգնացս իմ. և ինձ այլազգիք հնազանդ եղեն:

Դեպի Եդոմե պիտի ուղղեմ երթն իմ, քանզի այլազգիներն ինձ հնազանդվեցին:

Եվ նրանք Իսրայելի թշնամիներն էին, ըստ այդմ էլ գերին սպառնում է գալ, ինչպես որ եբրայական [թարգմանության մեջ է] ասվում, թե Եդոմում կարձակեմ կոշիկներս, այսինքն՝ որպեսզի ողկույզի պես տրորեմ նրան, և որպեսզի այլազգիները տեսնեն ու հնազանդվեն: Իսկ Մովաբը իմ Հորից է, ասում է, քանզի Աստծո Հոր շնորհիվ է այս գթությունը, որ մեր գլուխը մեր ուսերի վրա է, աչքեր, որոնց արտասուքներով ավազանի շնորհն ունենք: Եվ Տերն էլ Եդոմում՝ այս հողեղեն աշխարհում, արձակեց իր կոշիկները. մեկը ՝ մահվան վրա, մյուսը՝ դժոխքի, մարմինը մահվան վրա, քանզի ապականություն չտեսավ, իսկ հոգին՝ դժոխքի, քանզի չթողեց այնտեղ, և ազգերը հնազանդվեցին նրան:

10. Ո՞ տարցէ զիս ի քաղաք ամուր. կամ ո՞ առաջնորդեսցէ ինձ մինչև յԵդոմէ:

Ո՞վ ինձ կտանի բերդաքաղաք, կամ ո՞վ ինձ կառաջնորդի մինչև Եդոմե:

Տրորելու նրան. կամ մահը՝ Տիրոջ հողեղեն մարմնին: Բերդաքաղաք. գերուն՝ Երուսաղեմ, և մեր բնությանը՝ վերին քաղաք և Դրախտ:

11. Եթէ ոչ դու, Աստուած, որ մերժեցեր զմեզ և ո՛չ ելեր, Աստուած, ընդ զօրս մեր:

Եթե ոչ դու, Աստվա՛ծ, որ լքեցիր մեզ և մեր զորքերի հետ չելար, Աստվա՛ծ:

Նորից, Քրիստոսն է մահվան դեմ պարսպված քաղաքը: Մահն է ասում, թե ո՞վ կտիրի քեզ, եթե դու չցանկանաս, ինչպես մի ժամանակ չընդունեցիր Ենովքին և Եղիային: Եվ մեր զորքերի հետ չելար՝ հեռացնելու նրանց, այլ որքան դու ես ցանկանում, այդքան է տիրում քեզ մահը, ըստ քո հրամանի, հնազանդեցնենք, ասում է, մահն ու դժոխքը, որ թագավորեցին Ադամից մինչև քո ժամանակը:

12. Տո՛ւր մեզ օգնութիւն ի նեղութեան, զի ընդունայն է փրկութիւն մարդոյ:

Նեղության մեջ օգնություն ցույց տո՛ւր մեզ, քանզի ունայն է փրկությունը մարդու:

Մեր բնությունն է այդպես ասում և գերին: Նաև նեղության մեջ հատուկ է Աստծուն հրաշագործություններ կատարել, որից օգուտ են քաղում մարդիկ: Քանզի ունայն է մարդու փրկությունը. փորձը ցույց տվեց, որ չէին կարող [փրկվել] մինչև Տիրոջ գալուստը:

13. Աստուծով արասցուք զօրութիւն, և նա արհամարհեսցէ զայնոսիկ, որ նեղեն զմեզ:

Աստծով քաջություն կգործենք, և նա կարհամարհի մեզ նեղողներին:

Թեև մարդիկ ինչ-որ բաներ են անում, Աստծով են այնում, այլ ոչ թե իրենց անձերով, ինչպես Մովսեսը, Եղիան, և առաքյալներն արեցին հանուն Քրիստոսի: Եվ նա կարհամարհի դևերին, քաղդեացիներին:

 

 

Վարդան Արևելցի, Մեկնութիւն Սաղմոսացն Դաւթի, Էջմիածին, 1797 թ.

Գրաբարից թարգմանեց Գայանե Թերզյանը

06.08.18
ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․