13 Հուլիս, Բշ, Վարդավառի պահքի Ա օր

Գրքեր

Զորավոր Սբ. Աստվածածին եկեղեցու համայնքի ուխտը Վարագա Սբ. Խաչի տոնին

«Քրիստոսը հաճեց բնակվել Սուրբ Նշանի մեջ՝ Հայոց աշխարհի պահպանության և փրկության համար». յուրաքանչյուր հայ քրիստոնյա հոգևոր մեծ ուրախություն և մխիթարություն է ապրում այս խոսքերից, որ հնչեց Տիրոջ կողմից 7-րդ դարում Վարագա լեռան մոտ հայտնված խաչանիշ լույսից: Արևմտյան Հայաստանի Վարագա լեռան վրա Սբ. Հռիփսիմեին պատկանող Քրիստոսի Խաչափայտի մասունքի գտնվելու զարմանահրաշ պատմությունն արդեն 1400 տարի է, որ Հայ եկեղեցին հիշատակում է և տոնախմբում: Իր խաչը վերցրած և խաչի ճանապարհով անցնող ամեն մի անձ, խաչակից լինելով Քրիստոսին, վստահաբար առաջ է ընթանում դեպի Քրիստոսը, Ում փրկարար Խաչը ծաղկեց հարությամբ՝ հավիտենական կյանք պարգևելով բոլորին:

Ազգային և զուտ հայկական Վարագա Սբ. Խաչի տոնն այս տարի Հայ եկեղեցին տոնախմբեց սեպտեմբերի 25-ին: Տոնի օրը Զորավոր Սբ. Աստվածածին եկեղեցու համայնքը, հոգևոր հովիվ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյանի գլխավորությամբ, ուխտի մեկնեց Ստեփանավանի Սբ. Սարգիս, Վարդաբլուրի Սբ. Աստվածածին եկեղեցիներ և Հնեվանք: Վաղ առավոտյան մինչ ճանապարհ ընկնելը, ուխտավորները Սբ. Անանիայի մատուռ-դամբարանում միասնաբար «Տերունական» և ուխտավորի աղոթքներն ասացին, այնուհետև երգեցին «Տեր ողորմեա» շարականը: Թվով հիսուն ուխտավորներն ուխտի ճանապարհ անցան՝ խնդրելով, որ Տերն առավել զորացնի իրենց մեծ ընտանիքը:

Ուխտավորների հաջորդ միասնական աղոթքը հնչեց բազում դարերի պատմություն ունեցող Ստեփանավան քաղաքի Սբ. Սարգիս եկեղեցում (12-րդ դար), այնուհետև Վարդաբլուրի Սբ. Աստվածածին եկեղեցում (1876 թ.) նրանք մասնակից եղան Սբ. և Անմահ Պատարագին:

Պատարագիչը եկեղեցու և հարակից վեց գյուղերի հոգևոր հովիվ Տեր Մերուժան քահանա Սողոյանն էր: Տեր Հայրը նախ ողջունեց ուխտավորներին և իր ուրախությունը հայտնեց նրանց՝ Վարդաբլուրի Սբ. Աստվածածին եկեղեցում ուխտավորաբար գտնվելու առթիվ, ապա մաղթեց, որ Տերն ի կատար ածի բոլորի ուխտը, իսկ տոնի և ուխտագնացության վերաբերյալ մասնավորաբար ասաց. «Միայն հայ մարդը կարող է հասկանալ Վարագա Սբ. Խաչի տոնի ազգային արժեքը և հոգևոր իմաստը: Խաչափայտի խորհուրդն ինչ-որ իմաստով անքննելի է, որովհետև երբեմն մարդը դժվարություն է ունենում ընկալելու, թե ինչպես կարող է անշունչ իրն անձնավորվել, դառնալ գաղափար՝ բարեխոս դառնալով համայն մարդկության համար: Խաչափայտը Քրիստոսի Սուրբ Արյան ներգործությամբ վեր է ածվում մեծագույն սրբության, որին քրիստոնյաները սպասում են՝ որպես նախակարապետ Քրիստոսի Երկրորդ Գալստյան: Ցանկացած սրբություն կարող է կորչել, անհայտանալ, եթե մարդիկ ունակ չլինեն այն ընկալելու և Աստծո համար ամենամեծ սրբությունը մարդու հոգու մաքրությունն է»: Իսկ ուխտագնացությունը Տեր Մերուժանը համարեց՝ որպես եկեղեցու արյան շրջանառություն, քանի որ ուխտի մեկնած համայնքները, մեկը մյուսին սնունդ հաղորդելով, զորակցում են միմյանց:

Սբ. Պատարագի ավարտից հետո ուխտավորները սիրո ճաշ ունեցան, ապա շարունակեցին իրենց աղոթքի ուղին՝ ոտքով քայլելով դեպի Հնեվանք, որ գտնվում է Կուրթան ձոր կոչվող վայրում: 7-րդ դարում կառուցված սրբավայրում Զորավոր Սբ. Աստվածածին եկեղեցու համայնքն ընդհանրական աղոթք ունեցավ:

Տոնը յուրաքանչյուրին իր անցած և անցնելիք խաչի ճանապարհի մասին հոգևոր մտորումների և խոկման առիթ է տալիս: Իր մտորումներով մեզ հետ կիսվեց Տեր Գրիգորը՝ ասելով. «Կարևոր է, որ այս տոնին մեր սրտերի հայացքն ուղղենք դեպի մեր հավատքի առանցքը` Խաչը ու տեսնենք մեր Փրկչին` Աստվածորդուն, որն իր կյանքը տվեց` մեզ մեր մեղքերից փրկելու համար: Խաչին նայելով տեսնենք այն անզուգական սերը, որը մեզ փրկություն պարգևեց: Երբ նայում ենք Խաչին ու տեսնում նրա վրա անասելի տառապանքներ կրած մեր Տիրոջը` Հիսուս Քրիստոսին, ապա մեր սրտերը լցվում են մեծ ցավով: Սակայն, երբ հասկանում ենք, թե ինչի համար Հիսուս Քրիստոս մեռավ խաչի վրա, ապա տխրությունն ուրախության է փոխվում: Վարագա Խաչի այս տոնին, այդ նույն Սուրբ Խաչը թող շողա յուրաքանչյուրիս սրտում: Նրա նշանով զորանանք մեր հավատքի մեջ և Պողոս առաքյալի նման ուրանանք մեր անձը և մեր խաչը վերցնելով` հետևենք մեր Փրկչին ու Պողոս առաքյալի նման ասենք. «Սակայն քա՛վ լիցի, որ ես պարծենամ այլ բանով, քան միայն մեր Տեր Յիսուս Քրիստոսի խաչով, որով աշխարհը խաչված է ինձ համար, ես էլ՝ աշխարհի համար» (Գաղատացիներ 6:14)»:

Վարագա Սբ. Խաչի տոնը Զորավոր Սբ. Աստվածածին եկեղեցու մեծ ընտանիքի սրտում ևս մեկ անգամ ամրապնդեց այն ուրախարար պարծանքը, որ ունի միայն քրիստոնյան, դա Սբ. Խաչի և Քրիստոսին միացած լինելու պարծանքն է:

 

Կարինե Սուգիկյան

25.09.16
ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․