Գրքեր

Աշխարհիկ առողջ դատողությունը խեղաթյուրում է հոգևոր ընկալման օրգանը

Սուրբ հայրերը ամեն ինչին հոգևոր, աստվածային աչքով էին նայում: Հայրաբանական գրքերը Աստծո Հոգուց են գրվել և նույն Աստծո Հոգու առաջնորդությամբ էլ Սուրբ հայրերը մեկնել են Սուրբ Գիրքը: Այժմ հաճախ չես հանդիպի այդ Հոգուն, և այդ պատճառով էլ մարդիկ չեն հասկանում հայրաբանական գրվածքները: Նրանք ամեն ինչին աշխարհիկ աչքով են նայում, ավելի հեռուն չեն նայում, նրանք չունեն այն ընդարձակությունը, որը հավատն ու սերն են տալիս: Երանելի Արսեն Մեծը* չէր փոխում այն ջուրը, որում արմավենու ճյուղերն էր թրջում, և դրանից վատ հոտ էր գալիս: Բայց որտեղի՞ց հասկանանք, թե ի՜նչ զարմանահրաշ աղբյուր էր բխում նեխած ջրով լի այն տաշտից: «Ես դա հասկանալ չեմ կարող»,- կասի ինչ որ մեկը: Այդպես ասողը չի ուզում համբերել և ավելի լավ նայել այդ ջրի մեջ, որպեսզի տեսնի, թե արդյո՞ք որևէ այլ բան չկա այնտեղ, այլ մերժում է դա, որովհետև չի հասկանում:

Եթե գործին դատողականությունն է խառնվում, ապա մարդը ո՛չ Ավետարանն է հասկանում, ո՛չ Սուրբ հայրերին: Հոգևոր ընկալման օրգանը խեղաթյուրվում է, և մարդն իր դատողականությամբ արժեզրկելով և՛ Ավետարանը, և՛ Սուրբ հայրերին, հասնում է այնտեղ, որ ասում է. «Քանի՜-քանի՜ տարի է մարդիկ իզուր տանջում են իրենց ճգնակեցությամբ, պահքով և այլ զրկանքներով»: Բայց այդպես ասելը հայհոյանք է: Մի անգամ մի միաբան եկավ իմ խուց իր մեքենայով: «Որդյա՛կ,- ասում եմ,- քո ինչի՞ն է պետք մեքենան: Ախր այն պատշաճ չէ քո ապրելակերպի համար»: «Ինչո՞ւ, Հա՛յր,- զարմացավ նա,- մի՞թե Ավետարանում գրված չէ. «Հարյուրապատիկ պիտի ստանա և հավիտենական կյանքը պիտի ժառանգի» (Մտթ. 19:29): ««Հարյուրապատիկ պիտի ստանա» ասելով,- պատասխանեցի ես,- Ավետարանը նկատի ունի այն, ինչ անհրաժեշտ է մարդուն: Բացի այդ, վանականի համար պատշաճ է Պողոս առաքյալի ասածը. «Իբրև թե ոչինչ չունենք, բայց՝ ունենք ամեն ինչ» (Բ Կորնթ. 6:10): Այսինքն վանականը ոչինչ չունի, բայց իր առաքինության համար մարդիկ վստահում են նրան, և նա կարող է տնօրինել նրանց հարստությունը: Սուրբ Գիրքը նկատի չունի, որ մենք՝ վանականներս, ինքներս հարստություն հավաքենք»: Տեսնո՞ւմ եք, թե մարդն ինչ սխալ մեկնություններ կարող է անել դատողականության պատճառով: Միշտ իմացեք, որ եթե մարդը չմաքրվի, եթե աստվածային լույսը չլուսավորի նրան, ապա նրա տված մեկնությունները կատարյալ մշուշ կլինեն:

Մի անգամ ինձ հարցրեցին. «Աստվածամայրն ինչո՞ւ հրաշք չգործեց Թինոս կղզում, և իտալացիները Վերափոխման տոնի օրը պայթեցրեցին «Էլլի» հածանավը**: Բայց այդ չարագործությունը թույլ տալով՝ Աստվածամայրն ավելի մեծ հրաշք գործեց: «Էլլի»-ի պայթյունը վրդովվեցրեց հույներին: Հույները հասկացան, որ իտալացիները ոչ մի սրբություն չունեն, և այդ պատճառով էլ, «հուռա՜» բացականչելով, քշեցին նրանց իրենց հողից: Իսկ եթե իտալացիներն այդ չարագործությունը չանեին, ապա նրանց անօրենությունը չիմանալով, հույները կարող էին ասել. «Նրանք նույնպես հավատացյալ ազգ են, նրանք մեր բարեկամներն են»: Իսկ այժմ մարդիկ են գալիս իրենց դատողական մտածելակերպով և ասում. «Իսկ Աստվածամայրն ինչո՞ւ հրաշք չգործեց, հը՞»: Դե նրանց ի՞նչ պատասխանես: Իսկ ուրիշները հարցնում են. «Ինչո՞ւ է Աստվածաշնչում գրված, որ բաբելոնյան հնոցի կրակի բոցը, ուր երեք պատանիներին նետեցին, քառասունիննը կանգուն էր բարձրանում: Ի՞նչ է, քանոնով չափե՞լ էին»: Բայց նախ բոցի բարձրությունը յոթ կանգուն էր: Հետո անդադար վառելիք էին լցնում հնոցի մեջ, որպեսզի այն յոթնապատիկ թեժանա: Յոթ անգամ յոթ հավասար է քառասունիննի, այնպես չէ՞: Իսկ եթե նման հարց տվողներին հնոցի մեջ նետեի՞ն: Այդ մարդկանց մեջ ռացիոնալիզմն է երևում, դատողականությունը, որոնք զուրկ են իմաստից և իրականությունից բոլորովին դուրս են գտնվում: Այժմյան աստվածաբաններից ոմանք զբաղվում են այնպիսի «խնդիրներով»՝ նման այն մեկին, որի մասին արդեն վերը նշեցինք: Օրինակ՝ իրենք իրենց հարց են տալիս. «Ի՞նչ պատահեց այն դևերին, որ խոզերի երամակը մտան և նետվեցին ծովը (Մտթ. 8:32): Ո՞ղջ մնացին, թե՞ խեղդվեցին»: Բայց նշանակություն ունի այն փաստը, որ այդ դևերը մարդու միջից դուրս եկան: Քո ի՞նչ գործն է, թե նրանց ինչ պատահեց հետո: Ավելի լավ է հետևիր, որ ինքդ դիվահար չդառնաս, և գլուխդ մի կոտրիր մտածելով, թե այդ դևերն այժմ որտեղ են:

- Իսկ որոշ մարդիկ փորձում են Ավետարանը մարդկային առողջ դատողության հետ կապել, Հա՛յր: Այդ առողջ դատողության միջոցով են Ավետարանը ուսումնասիրում և ոչ մի կերպ գլուխ չեն հանում:

- Անհնար է Ավետարանը մարդկային առողջ դատողության հետ կապել: Ավետարանի հիմքում սերն է, առողջ դատողության հիմքում՝ շահը: Ավետարանում գրված է. «Եթե մեկը քեզ հարկադրի մի մղոն ճանապարհ անցնել, նրա հետ երկու էլ գնա» (Մտթ. 5:41): Մի՞թե դրանում առողջ դատողություն է նշմարվում: Դրանում ավելի շուտ խելացնորություն է երևում: Այդ պատճառով էլ նրանք, ովքեր ուզում են Ավետարանը առողջ դատողության հետ կապել, փակուղու առջև են հայտնվում: Օրինակ՝ բարեգործությամբ զբաղվող զանազան կազմակերպություններ կան: Երբ նրանք իմանում են, որ ինչ որ մեկը սնանկացել է, աղքատացել և փողի կարիք ունի, ասում են. «Մենք կօգնենք այդ մարդուն, բայց նախ կհամոզվենք, որ նա իսկապես կարիքավոր է»: Եվ ահա այդ կազմակերպության երկու-երեք ներկայացուցիչ գնում են սնանկացած մարդու տուն, որպեսզի տեսնեն, որ նա իսկապես կարիքավոր է: Գալիս են և օրինակ, տեսնում ճքեղ կահավորված հյուրասենյակը: Այդժամ ասում են. «Դե, դե, ինչպիսի՜ բազկաթոռներ, ինչպիսի՜ կահավորանք: Եթե նա այսպիսի կահույք ունի, ապա ոչնչի կարիք էլ չունի»: Եվ մարդուն առանց օգնության են թողնում: Սակայն նրանք չեն հասկանում, որ խեղճն ուտելու ոչինչ չունի: Չեն հասկանում, որ եթե որևէ մեկն աղքատացել է, ապա դա չի նշանակում, որ նույն վայրկյանին իր հագուստը աղքատի ցնցոտիներով պիտի փոխարինի: Եվ որտեղի՞ց իմանանք, միգուցե այդ կահույքը նրա տանը դեռևս անհիշելի ժամանակներից է մնացել, և նա դեռ չի հասցրել այն վաճառել: Կամ էլ, միգուցե, ինչ որ մեկն իմանալով, թե այդ ընտանիքն ինչպիսի կարիքի մեջ է, նվիրե՞լ է այդ բազկաթոռներն ու աթոռները: Մարդիկ դատում են դատողականությամբ, առողջ դատողությամբ, այդ պատճառով էլ խճճվում են, և Ավետարանը նրանց կյանքերից ներս չի մտնում: Մարդիկ մակերեսորեն են նայում իրերին և այդ պատճառով էլ ամեն ինչ իրենց ձևով են մեկնաբանում:

 

* Ծերերն Աբբա Արսենին հարցնում էին. «Ճյուղերի ջուրն ինչո՞ւ չես փոխում, դրանից վատ հոտ է գալիս»: Նա պատասխանում էր. «Ես պետք է դիմանամ այս գարշահոտությանը՝ այն անուշ բույրերի և գույների դիմաց, որոնցից հաճույք էի ստանում աշխարհում»: Древний Патерик, М., 1899, С. 45.

** 1940թ. օգոստոսի 15-ին (Նոր տոմարով Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնի օրը) հունական Թինոս կղզու նավահանգստում խարսխված հունական ռազմա-ծովային ուժերին պատկանող «էլլի» հածանավը խորտակվեց իտալական սուզանավի կողմից: Իտալացիները «Էլլի»-ն տորպեդահարեցին Սուրբ Աստվածածնին նվիրված տոնակատարություններին մասնակցելու համար հույն ծովայինների ափ ելնելու ժամանակ (Թինոսում է գտնվում Աստվածամոր Հունաստանում առավել պաշտված հրաշագործ սրբապատկերներից մեկը): Ուխտադրուժ գործողությունը կատարվեց Իտալիայի կողմից Հունաստանին պատերազմ հայտարարելուց երկուս ու կես ամիս առաջ: «Էլլի»-ի խորտակումից հետո, հասկանալով, որ Իտալիայի հետ պատերազմն անխուսափելի է, հույները սկսեցին մեծ թափով պատրաստվել հայրենիքի պաշտպանությանը:

 

 

Հայր Պաիսիոս Աթոսացու «Ցավով և սիրով՝ ժամանակակից մարդու մասին» գրքից

Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի

 

05.10.17
ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․