Հոգևոր կյանքի իսկությունը | Hogevor Kyanqi Iskutyuny



Գրքեր

Հոգևոր կյանքի իսկությունը

Մեր հասարակության մեջ հաճախ զարմանում են, թե ինչու են մարդկային հասկացության մեջ բարի, բարոյական սահմանմամբ անձինք երբեմն դառնում դժբախտությունների, փորձությունների զոհ: Սակայն իրականությունը հասկանալու համար անհրաժեշտ է ընկալել, որ բարոյականությունը և հոգևոր կյանքը թեև միահյուսված և անբաժան են, այդուհանդերձ, մյուս կողմից` բարոյականությունը և հոգևորը տարբեր մակարդակներ ունեցող իրողություններ են: Այն անձինք, ովքեր չեն ապրում հոգևոր կյանքով, աղոթական կյանքով` լինեն բարի, թե չար իրենց արարքներով, նրանք այնպես պաշտպանված չեն չար ուժերի հարձակումներից և տարատեսակ փորձանքներից, ինչպես այն հոգևոր անձը, ով գտնվում է Աստծո հատուկ նախախնամության հոգածության ներքո: Բարոյականությունը մի շարք նորմերի համակարգ է: Նորմը վարվելաձև է, կանոն: Բարոյականությունը հիմնված է մարդկային գործունեության ոլորտի վրա և վարքի կանոնների իրականացումն է հասարակության մեջ: Այն մեր վերաբերմունքն է մեզ շրջապատող աշխարհին` բնությանը, մարդկանց և ընդհանրապես Աստծո ողջ ստեղծագործությանը: Եվ արտահայտվում է ոսկե կանոնի բնորոշմամբ. «Այն ամենը, ինչ կկամենաք, որ մարդիկ ձեզ անեն, այդպես և դուք արեք նրանց, որովհետև այդ իսկ են Օրենքն ու մարգարեները» (Մատթ. 7.12): Արդ, տեսնում ենք, թե ինչ առանցքային նշանակություն ունի բարոյականությունը քրիստոնյայի կյանքում, սակայն այն առանց հոգևոր կյանքի դառնում է լոկ արտաքին, ձևական կանոնների իրագործում, ինչպես փարիսեցիներն էին ժամանակին փորձում ամեն կերպ ցուցադրել իրենց բարոյական բարձր կերպարը` գերի դառնալով օրենքի տառին: Իսկ իրական հոգևոր կյանքը այլ սկզբունք ունի. հոգևոր բառը բխում է «հոգի» բառից: Սա ներքին դրդապատճառ է, իրական նպատակներ ու հարաբերություններ, որոնք արտաքնապես կարող են չերևալ, թաքնված լինել: Քրիստոնեության կենտրոնում ոչ թե վերացական բարոյականությունն է, այլ Քրիստոսի ինքնությունը, և ամեն ինչ քրիստոնեության մեջ` բարոյականությունը, եկեղեցական կյանքի արտաքին և ներքին ձևերն ուղղված են դեպի Քրիստոս, և քրիստոնեական հավատքը միայն այս դեպքում է ստանում իր իմաստն ու նշանակությունը: Քրիստոնեության մեջ բարոյականությունը ծառայում է որպես Աստծուն, Քրիստոսին մոտենալու և Աստծուն հաղորդակից լինելու սկզբունք: Միանշանակորեն հավատքը սերտ կապված է բարոյականության հետ, և հավատի առկայությունը կախված է բարոյական կարգավիճակից: Բարոյականությունը թույլ է տալիս անձին պահպանել իր անհատականության ամբողջականությունը և կեցությունը: Երբ մենք ավերում ենք բարոյական հիմնասյունը, միևնույն ժամանակ կործանվում է տվյալ անձի անհատականությունը: Եթե ​​մարդու բարոյական արժեհամակարգը վնասված է, այդժամ նրա մտավոր, հոգեկան և ֆիզիկանան ուժերը ի զորու չեն լինի հասնել հոգևոր այն բարձունքին, ուր փայլատակում է Սբ. Հոգու լույսն ու զորությունը: Այնուամենայնիվ, բարոյականությունը կապված է մարդու որոշակի գործողությունների հետ: Բայց այստեղ մի նրբություն գոյությունի ունի: Մարդը կարող է արտաքին կերպով ցույց տալ, ցուցադրել բարոյական, դրական արարքներ, կանոններ, սակայն իր մտքում, թե ինչպիսի մտածումներ ունի` լավ կամ վատ, այդ մասին միայն ինքն է տեղյակ, թե ինչպես է մտածում և թե սրտի ինչ դիտավորություններից ելնելով է գործում: Երբ մենք գնահատում ենք որևէ մեկին, գնահատում ենք նրա արտաքին արարքները և գործունեությունը: Արդ, մենք բարոյական գնահատական ենք տալիս այն մարդուն, ում արարքները տեսանելի են մեզ և այդ գործողությունների հիման վրա տվյալ անձին համարում ենք բարոյական կամ անբարոյական, բարի կամ չար: Արտաքնապես կարող ենք լինել աղքատասեր, մարդասեր, բարեգործ: Բնականաբար բարոյականության տեսակետից այդ ամենը բարի գործեր են: Բայց մենք չգիտենք, թե տվյալ անհատն այս ամենն անում է սրտի ինչպիսի դիտավորությամբ: Ոչ ոք չգիտի, թե այդ մարդու սրտում այդ արարքներին նրան դրդել է նրա փառասիրությո՞ւնը, հպարտությո՞ւնը, թե՞ իսկապես Աստծու և մարդկանց նկատմամբ սերը, խոնարհությունը և մյուս առաքինությունները: Այս ներքին դրդապատճառները բխում են տվյալ մարդու հոգուց և հոգևոր կյանքից: Արտաքին կերպով մարդը կարող է սրբի կերպարանք ընդունել և ունենալ, բայց ներքուստ լեցուն լինել հպարտությամբ և մարդկանց նկատմամբ արհամարհանքով ու ատելությամբ: Ահա երբեմն մենք կարող ենք զարմանալ, անակնկալի գալ, և մտածել` չէ՞ որ այս մարդը այսպիսի լավ անձնավորություն էր, ինչպե՞ս կարող էր այդպիսի չարություն և վնաս պատճառել մեզ և շրջապատին: Փորձեք այդպիսի «բարոյական» մարդուն քննադատել և կտեսնեք, թե ինչպես ձեզ ցույց կտա իր իրական էությունը: Հոգևոր մարդու դեպքում իրողությունն այլ է: Հոգևորը ծածկված է արտաքին հայացքի առջև, այն գտնվում է մարդու հոգում և կարող է արտաքնապես ամենևին չերևալ, հատկապես անփորձ մարդկանց համար: Կյանքի փորձառությունն ու հոգևոր աճն են թույլ տալիս նկատել դիմացինի անձի հոգու էությունն ու նրա իրական մտադրությունները: Հոգևոր արժեքները, ինչպես օրինակ Ավետարանում նշվում է` սերը, ողորմածությունը և այլք, ամենևին չի նշանակում պետք է արտաքնապես երևան ի ցույց մյուսների: Ընդհակառակը, ինչքան շատ հոգևոր արժեքներ ունի անձը, այդքան իրեն չի ցուցադրում: Այդ առումով մի կարևոր հանգամանք կարող ենք նկատել Ավետարանում: Երբ Հիսուս հրաշք էր գործում, հաճախ ասում էր, որ այդ մասին լուր չտարածեն: Իրական հոգևոր արժեքն իրեն չի ցուցադրում: Հիսուս ուսուցանում էր, սովորեցնում, որ ձեզ մի ցուցադրեք և օրինակներ բերում ողորմության, աղոթքի, ծոմի վերաբերյալ (Մատթ. 6.1-16): Արդ, Քրիստոսի ուսուցումն ուղղված է առաջին հերթին ներքին մարդու փոփոխությանը և նոր մարդ դառնալուն` քրիստոսանմանությանը: Այս էական հատկանիշով է քրիստոնեությունը տարբերվում այլ կրոններից: Ուշագրավ է, որ ոսկե կանոնի գաղափարը հայտնի էր դեռևս շատ հին ժամանակներից, ինչպես օրինակ` Կոնֆուցիոսին և այլ փիլիսփաներին: Սակայն քրիստոնեությունը դրան հաղորդում է համապատասխան հոգեղենություն: Ահա՛ թե ինչ է նշանակում ապրել քրիստոնեական հավատքի կեցությամբ: Հատկանշական է, որ մարդը կարող է լինել բավական բարոյական, բայց ոչ հոգևոր: Շատ բարոյական մարդիկ կարող ենք գտնել մեր շրջապատում, նաև աթեիստների մեջ, բայց նրանք հոգևոր մարդիկ չեն: Հոգևոր մարդը ձգտում է Սբ. Հոգուն հաղորդակից ապրել: Սա այլ իրողություն և աստիճան է: Այդժամ մարդու բարոյական կյանքը լցվում է հոգեղեն կյանքով: Պողոս առաքյալը կորնթացիներին ուղղված առաջին նամակում ընդգծում է բարոյական նորմերով առաջնորդվելու և հոգևոր կյանքի տարբերության առանձնահատկությունը.  «Եվ եթե իմ ամբողջ ունեցվածքը տամ աղքատներին և իմ այս մարմինը մատնեմ այրվելու, բայց սեր չունենամ, ոչ մի օգուտ չեմ ունենա» (Ա Կորնթ. 13.3):  Նա կոչ է անում հայացքն ուղղել առաջին հերթին ներքին արժեքների վրա, որպեսզի լավագույնս ունենալ հոգևոր պտուղները (Գաղ.5.22-23), որովհետև իրական հոգևոր կյանքը այդտեղից է բխում: Դրա համար էլ Աստված նայում է մարդկանց սրտերին ու տալիս, պարգևում յուրաքանչյուրին իր սրտի հոգևոր կյանքին համապատասխան (Ա Թագավոր. 16.7):

 

 

Պատրաստեց Հովհաննես սրկ. Մանուկյանը

29.09.17
ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․