Սաղմոս ԽԸ | Saghmos Khy



Գրքեր

Սաղմոս ԽԸ

Այսուհետև Կորխի որդիների՝ սաղմոս Դավթի օրհնության: Կորխի որդիներն ի դեմս սուրբ առաքյալներ դիմում են բոլոր ազգերին՝ հիշեցնելով ահավոր և անաչառ դատաստանը: Սա նաև Դանիելի տեսիլքի մասին է, որ տեսավ բոլոր ազգերի վրա:

1. Լուարո՛ւք զայս ամենայն ազգք, ունկնդի՛ր լերուք ամենեքեան, ոյք բնակեալ էք յաշխարհի:

Լսեցե՛ք այս, համա՛յն ազգեր, ակա՛նջ դրեք բոլորդ, որ բնակվում եք աշխարհում:

Ո՛չ միայն հրեաները, այլ բոլոր արարածներն են նրանը, և աշխարհի վրա բնակվող բոլոր բնակիչների հանդեպ գթությամբ է լցված, քանզի Տիրոջն է երկիրն իր ամբողջությամբ:

2. Ծնունդք երկրի և որդիք մարդկան, ի միասին մեծամեծք և տնանկք:

Երկրածիննե՛ր և մարդկանց որդիներ, և մեծամեծներ և տնանկներ:

Երկրածին ոմանք Ադամին են ասում, իսկ մարդկանց որդիներ՝ նրանից ծնվածներին: Բայց հավանական է, որ այդպես չէ, քանզի այս խրատը ոչ թե անցյալին է ուղղված, այլ՝ ներկաներին: Երկրածիններ ասելով նկատի ունի երկրասերներին, որոնց համար ավելի լավ է երկիրը քան երկինքը: Մարդկանց որդիներ՝ բանականներին և իմաստուններին, ովքեր խրատվել են իմաստուն հայրերի կողմից մեծագույն առաքինություններով, իսկ տնանկները մեղքի պատճառով արքայությունից ընկածներն են:

3. Բերան իմ խօսեսցի զիմաստութիւն, և խորհուրդք սրտի իմոյ զհանճար:

Բերանս իմաստություն պիտի խոսի, և սրտիս խորհուրդը՝ խոհեմություն:

Սրտի բարի գանձերից, ասում է, ձևավորվում եմ խոսքիս իմաստը:

4. Խոնարհեցուցից յառակումն զունկն իմ, բացից զառակս օրհնութեան ի սկզբանէ:

Առակներին պիտի ականջ դնեմ և օրհներգով պիտի մեկնեմ առակները սկզբից:

Ականջս պիտի խոնարհեմ Հոգու խորհրդավոր իմաստությանը, ասում է և սովորեմ նրանից: Օրհներգով պիտի մեկնեմ առակները. թե այլ կերպ ինչ է նշանակում: Առակներով կխոսեմ ի սկզբանե Աստծո Բանի մասին, որ առանց առակի ոչինչ չէր խոսում: Օրհներգով պիտի մեկնեմ. որ հայտնեց աշակերտներին, քանի որ օրհնությունը հայտնություն է և մեկնություն: Եվ ես իմ օրինակով և խոսքերով բոլորին կհայտնեմ իմ մտադրությունները:

5. Ընդէ՞ր բնաւ երկնչիմ ես յաւուր չարի, զի անօրէնութիւնք գնացից իմոց շուրջ եղեն զինև:

Ինչո՞ւ արդյոք վախենամ չար օրերին, երբ կյանքիս անօրինություններն ինձ պաշարեցին:

Դատաստանի և մահվան օրվա մասին է ասում, որը մեղավորների համար չար օր է կոչվում: Նորից, որքան որ գտնվում ենք երկրի վրա, որտեղ չարն է գործում, ապա օրը չար է և երկյուղել է պետք, քանզի ծովի մեջ ենք: Եվ երկյուղի պատճառն, ասում է, կյանքիս անօրինություններն են, այսինքն՝ ադամական և մեր սեփական գործեր, որ պաշարել են խղճմտանքս, հատկապես ավազանից հետո գործածների համար՝ որպես կործանարար մեղքերի, դատավորից երկյուղում են նաև չարագործները:

6. Յուսացեալք ի զօրութիւն իւրեանց, ի բազմութիւն մեծութեան իւրեանց պարծեսցին:

Իրենց կարողության վրա հույս դնողները պարծենում են իրենց մեծ հարստությամբ:

Ինձ հակառակ է այն մեծահարուստը, որի արտերը առատ բերք տվեցին (տե՛ս Ղուկ. 12:16): Եվ նրա նմաններն իրոք պետք է երկյուղեն, քանզի ասում է. «Անմի՛տ, հենց այս գիշեր հոգիդ քեզանից պահանջելու են» (Ղուկ. 12:20):

7. Եղբայր ո՛չ փրկէ, և ո՛չ փրկէ մարդ, և ո՛չ տայ Աստուծոյ զփրկանս իւր. և ո՛չ զգինս փրկանաց անձին իւրոյ:

Եղբայրն իր եղբորը չի փրկի, ոչ էլ մարդը կփրկի նրան. նա փրկանք չի տա Աստծուն, ոչ էլ իր հոգու փրկանքը:

Եղբայրն իր եղբորը չի փրկի, թեկուզ լինի առաքինի և սուրբ, և ոչ էլ ուրիշ այլ մարդ, ինչպես, օրինակ Հոբը, Նոյը և Դանիելը: Այլ յուրաքանչյուրն ինքն իր անձը պիտի փրկի, այլ ոչ թե իրենց որդիներն ու դուստրերը: Քանզի եղբայրը եղբորը կարող է միայն օգնել այս կյանքում և չի կարող նա իր ունեցվածքից փրկագին տալ Աստծուն, ըստ Տիրոջ այս խոսքի, թե՝ «Ի՞նչ օգուտ է մարդուն, եթե ամբողջ աշխարհը շահի» (Մարկ. 8:36), որովհետև ամբողջ աշխարհը չի կարող մեր հոգու գինը տալ: Եվ այս է խրատում.

8. Վաստակեա՛ յաւիտեան, և կեցցես մինչ իսպառ. և ո՛չ տեսցես զապականութիւն:

Հավիտյան ջանք թափի՛ր, և դու կապրես անվերջ ու ապականություն չես տեսնի:

Ո՛չ թե անցավորի համար ջանք թափել, այլ՝ հավիտենականի, որովհետև բազում նեղությունների միջոցով պետք է Աստծո արքայությունը մտնենք, քանզի «Եթե արդարը հազիվ է փրկվելու, ապա մեղավորը էլ ո՞ւր պիտի մնա» (Ա Պետր. 4:18): Ուստի, եթե մինչև կյանքիդ վերջը ջանք թափես, ապա կապրես անվերջ, որովհետև ով համբերի, նա հավերժ կապրի: Եվ ապականություն չես տեսնի. եթե այստեղ ապականացու գործեր չանես, այնտեղ էլ չես տեսնի ապականացու գեհենը:

9. Յորժամ տեսցես, թէ իմաստունք մեռանին, ի միասին անզգամք և անմիտք կորիցեն, և թողցեն օտարաց զմեծութիւն իւրեանց:

Երբ տեսնես, որ իմաստունները մեռնում են, նրանց հետ կկորչեն նաև անզգամներն ու անմիտները՝ իրենց հարստությունը թողնելով օտարներին:

Իմաստունները, այսինքն՝ առաքինիները, մի՛ գայթակղվիր, քանզի տեսանելի կյանքից փոխադրվեցին դեպի ճշմարիտ կյանքի: Իսկ անզգամները նրանք են, որ չեն զգում ոչ այս և ոչ էլ այն, և ովքեր իրենց մտքում չունեն Աստծո երկյուղը, միասին կորչելու են, երբ ասի. «Գնացե՛ք ինձնից» (Մատթ. 25:41) և իրենց հարստությունը թողնելու են այստեղ օտարներին, որովհետև օտարներին հավատարիմ չեղան:

10. Գերեզմանք տունք նոցա եղիցին յաւիտեան, և յարկք նոցա ազգէ մինչև յազգ. և կարդասցին անուանք նոցա ի հողս իւրեանց:

Նրանց գերեզմանը հավիտյան իրենց տունը կլինի, և սերնդից սերունդ՝ իրենց օթևանը. նրանց հողերը կկոչվեն իրենց անունով:

Եվ գանձերի տները գերեզմանների պես դատարկ կմնան, որտեղ ոչինչ չտարան, բացի աղտեղություններից: Նաև իրենց գործերը իրենց հոգիների համար գերեզման կլինեն, իսկ խղճահարող մտքերը՝ օթևան, ինչպես նաև գերեզման՝ մարմնի համար: Այլ գործն է հավիտյան մնում, ինչպես ասացինք, քանզի այս գերեզմանից հարություն են առնելու թե՛ արդարները և թե՛ մեղավորները, իսկ այնտեղ լաց է և ատամների կրճտոց: Նրանց հողերը կկոչվեն իրենց անուններով. կասեն, թե սա ամբարշտի տունն է, այգին կամ գերեզմանը:

11. Մարդ ի պատուի էր՝ և ո՛չ իմացաւ, հաւասարեաց անասնոց անբանից՝ և նմանեաց նոցա:

Մարդը պատիվ ուներ՝ և չհասկացավ, հավասարվեց անբան անասուններին և նմանվեց նրանց:

Ինչպես որ Ադամն էր, և հավասարվեց անբան անասուններին, որ խոտ են ուտում՝ դրախտի պտուղների փոխարեն: Եվ անմահության փոխարեն վճարում են զազրելի գործերով և մահվամբ:

12. Այս ճանապարհ է գայթակղութեան նոցա նոցին, յետ այսորիկ բերանօք իւրեանց հաճեսցին:

Այս է ճանապարհը նրանց գայթակղության, որին հետո իրենց բերանով հավանություն պիտի տան:

Իրենց արարքների մասին է ասում, ինչը եղավ նրանց բոլոր չարիքների պատճառը՝ նախաստեղծների, նրանց որդիների, որոնք նույնպես անմտացան: Որին հետո իրենց բերանով հավանություն տվեցին, թե իրենք են գեհենի պատճառը, այլ ոչ թե Աստված և գուցե կկործանվեն՝ հալ ու մաշ լինելով հավիտյան:

13. Որպէս խաշն ի դժոխս մատնեսցին, և մահ հովուեսցէ զնոսա. և տիրեսցեն նոցա ուղիղք ընդ առաւօտս:

Ոչխարների պես դժոխքի պիտի մատնվեն ու մահը պիտի հովվի նրանց, և առավոտյան արդարները պիտի նրանց տիրեն:

Ոչխարների պես, որ գայլի գալուց սարսափում են և ապա նորից անհոգության մեջ ընկնում, այդպես էլ մենք, երբ մեռել ենք տեսնում, սարսափում ենք, բայց շուտով մոռանում և նորից կենդանիների պես անզգույշ մեռնում: Ու մահը պիտի հովվի նրանց. այնտեղ պիտի հովվի սատանան, քանի որ այստեղ չլսեցին քաջ հովիվին: Եվ առավոտյան արդարները պիտի նրանց տիրեն. ովքեր նրանց պատճառով չարչարվեցին, հարության առավոտյան [պիտի տիրեն նրանց], ինչպես Ղազարոսը՝ մեծահարուստին:

14. Օգնութիւնք նոցա մաշեսցին ի դժոխս, և ի փառաց իւրեանց անկցին:

Նրանց օգնությունը կսպառվի դժոխքում, և նրանք իրենց փառքը կկորցնեն:

[Կմաշվեն] օգնություն գտնելու սրտմտությունից ու ցանկությունից, և մարմնի փափկությունների փոխարեն այնտեղի չարությունից կսպառվեն, քանզի ցանկությունն անցնում է և այլն: Եվ նրանք իրենց փառքը կկորցնեն. Աստծո պատկերը կվերցվի իրենցից և կընկնեն այն փառքից և չեն կոչվի. «Բարի և հավատարիմ ծառա» (Մատթ. 25:21):

15. Բայց սակայն՝ Աստուած փրկեսցէ զանձն իմ ի ձեռաց դժոխոց յորժամ ընդունին զիս:

Սակայն, երբ դժոխքի ձեռքերն ինձ ընդունելու լինեն, Աստված կփրկի իմ հոգին:

Սա խնդրանք է այստեղ զղջմամբ, որպեսզի այնտեղ չընկնեմ դժոխքի ձեռքը, և որպեսզի ինքը՝ Լույսն ընդունի ինձ մահվան ժամանակ:

16. Մի՛ երկնչիր՝ յորժամ մեծանայ մարդ, և յորժամ բազում լինին փառք տան նորա:

Մի՛ վախեցիր, երբ մարդ հարստանում է, և մեծանում է փառքը նրա տան:

Մտածելով, թե չկա խնամակալ և մի՛ նախանձիր, քանզի կարճատև է [փառքը]:

17. Զի ո՛չ թէ ի մեռանել իւրում առցէ ընդ իւր զամենայն, և ո՛չ թէ իջցեն փառք տան նորա ընդ նմա:

Քանզի մեռնելիս հետը ոչինչ չի տանի, և նրա տան փառքն իր հետ չի թաղվի:

Որովհետև մերկ է գնալու, ինչպես որ մերկ եկել էր:

18. Այլ անձն նորա ի կեանս իւրում օրհնեսցի, խոստովան եղիցի քեզ՝ յորժամ բարի արասցես դու նմա:

Նրա անձը կօրհնվի իր կենդանության ժամանակ, և քեզ շնորհակալ կլինի, երբ բարիք գործես նրան:

Կեղծավորաբար է գովում և օրհնում [այս կյանքի բարիքների համար]: Իսկ եթե դու տվողին բարիք անես աղքատների միջոցով, ապա Տերը ճշմարտապես կասի, թե քոնն էր և է [արքայությունը]՝ ասելով. «Քաղցած էի, և ինձ ուտելիք տվիք» (Մատթ. 25:35):

19. Մտցէ նա մինչև յազգ հարց իւրոց, մինչև յաւիտեան զլոյս մի՛ տեսցէ:

Նա կմիանա իր նախնիների սերնդին, մինչև հավիտենություն լույս չի տեսնի:

Այսինքն՝ հող կդառնա և մինչև հավիտենություն լույս չի տեսնի, քանզի ձեթ ու ճրագ չպատրաստեց (տե՛ս Մատթ. 25:1-14):

20. Մարդ ի պատուի էր՝ և ո՛չ իմացաւ, հաւասարեաց անասնոց անբանից և նմանեաց նոցա:

Մարդը պատիվ ուներ՝ և չհասկացավ, հավասարվեց անբան անասուններին ու նմանվեց նրանց:

Կրկնում է [այս նախադասությունը], որպեսզի պահենք պատիվը, և թեև այժմ Աստծո որդիներ ենք, բայց հետո ինչ կլինի, հայտնի չէ, այլ հավատում ենք, որ նրա նման ենք լինելու: Որքա՞ն մեծ է այս պատիվը:

 

Վարդան Արևելցի, Մեկնութիւն Սաղմոսացն Դաւթի, Էջմիածին, 1797 թ.

Գրաբարից թարգմանեց Գայանե Թերզյանը

09.04.18
ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․