Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Մարդն ու մոմը
Մարդը եկեղեցի մտավ: Մոմ վառեց ծնողների հոգիների հանգստության համար և իր պարտքը կատարած համարելով՝ հեռացավ: Իսկ մոմը մնաց վառվելու: Ո՜հ որքան ջանք թափեց: Ե՛վ մոմե արցունքներ թափեց, և՛ կորացավ, խոնարհվեց Խաչի առջև: Մի խոսքով, փորձեց մարդու փոխարեն ամեն ինչ անել: Բայց արե՞ց արդյոք: Միայն Աստծուն է հայտնի…   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Ողորմած լինելու մասին
Ոմն ծեր մի եղբոր հետ բնակվում էր խցում, և նա խիստ ողորմած էր: Սով եղավ, և շատերն սկսեցին քաղցել և գալիս էին նրա դուռը, որպեսզի ողորմություն անի իրենց, իսկ նա բոլորին հաց էր տալիս: Եղբայրը տեսնելով, որ շատ է դուրս տալիս, ասաց ծերին. «Տո՛ւր իմ բաժին հացը»: Եվ նա ասաց. «Վերցրո՛ւ՝ ինչպես կամենում ես»: Եվ բաժանեցին հացը. վերցրեց եղբայրն իր բաժինն առանձին, իսկ ծերն իր բաժին հացից ողորմություն էր անում: Եվ շատերն էին լսում ու գալիս ծերի մոտ, .....
Մամբա օձը
Աֆրիկյան թունավոր օձերի տեսակներից մեկը, որը կոչվում է մամբա, ձվից դուրս է գալիս լույս աշխարհ և սողում որս անելու: Մի քանի օր անց մոտենում է մոտակա լճակին և պատրաստվում հարձակվել սարսափից քարացած գորտի վրա, սակայն մի ակնթարթ նայում է ջրի մեջ և իր արտացոլանքը տեսնելով զարմացած ու ինքն իրենով հիացած ասում. - Ես այսքան բարի, այսքան գեղեցիկ, փոքր և նուրբ, ինչո՞ւ են բոլորն ինձանից փախչում... Լճակի մյուս ափին գտնվող ձկնորսը լսում է և պատասխանում. - .....
Լավագույն միջոցը
- Հա՛յր, ինչո՞ւ ես թույլ տալիս, որ բոլոր աշխարհիկ լուրերը վանքի պատերից ներս թափանցեն,- երիտասարդ վանականը հարցրեց Արսեն Մեծին: - Դա լավագույն միջոցն է, որպեսզի եղբայրների մոտ աշխարհ վերադառնալու ցանկություն չառաջանա,- պատասխանեց ծերը:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Կտակը
Ծերունի իշխանը երեք որդիներին իր մոտ է կանչում, ցույց տալիս երեք սնդուկ, հերթով բացել տալիս ու ասում. «Առաջին սնդուկի մեջ իմ գանձերն ու զարդերն են, այն տալիս եմ մեծ որդուս, քանի որ ունեցվածքն առավել սիրեց, քան մնացյալը: Երկրորդ սնդուկի մեջ իմ դղյակների բանալիներն ու իշխանական մատանիներն են, դրանք տալիս եմ միջնեկ որդուս, որովհետև իշխանություն և փառք սիրեց»: Այնուհետև բացել է տալիս երրորդ սնդուկը, որտեղ գեղեցիկ կազմով Աստվածաշունչ է .....
Աղոթքի մասին
Եկան երկու եղբայրներ հայր Անտոնի մոտ և հարցրին նրան Ղևտացիների գրքից: Ամոնն էլ նրա մոտ էր: Եվ Ամոնը լսեց, որ Անտոնն ասում է. «Աստվա՛ծ, ուղարկի՛ր Մովսեսին ինձ մոտ՝ մեկնելու այս խոսքերը»: Եվ Աստված ուղարկեց նրա մոտ՝ միայն Ամոնին և Անտոնին տեսանելի, ուսուցանեց նրան և մեկնեց խոսքերի իմաստը:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Կանայք
Մի ծեր վանական կանանց վերաբերյալ ասում էր. «Հիշում եմ, որ նախկինում, երբ կանայք ամաչում էին՝ կարմրում էին: Իսկ այժմ ամաչում են, եթե կարմրում են»:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Արթուն և զգաստ լինելու մասին
Աբբա Անտոնիոսն ասաց. «Տեսա կրոնավորների, որ բազում տքնություններից և ճգնություններից հետո ընկան և հիմարացան, քանզի իրենց գործերի վրա էին դրել հույսը: Եվ մոռացան պատվիրանը, որ ասում է. «Հարցրո՛ւ քո հայրերին, և նրանք քեզ կպատմեն, հարցրո՛ւ քո ծերերին, և նրանք քեզ կասեն» (Բ Օրին. ԼԲ 7)»: Դարձյալ ասաց. «Եթե հնարավոր է, ամեն մի երիտասարդ մենակյաց իր ամեն քայլափոխի և իր խցում ըմպած ամեն մի կաթիլ ջրի վերաբերյալ պետք է ասի ծերին, քանզի գիտեմ .....
Ում որդին է ավելի լավը
Ջրհորի մոտ երեք կին հանդիպեցին: Նրանցից երկուսը սկսեցին առանց միմյանց հերթ տալու իրենց որդիներին գովել: Մեկն ասաց, որ իր որդին բոլորից գեղեցիկ է, ուժեղ և խելացի: Երկրորդը նույնը կրկնեց իր որդու մասին: Իսկ երրորդը լուռ կանգնած էր: Առաջին երկուսը հարցրեցին, թե ինչու է լռում և կինն ասաց, որ իր որդին սովորական տղա է, առանձնահատկությամբ աչքի չի ընկնում: Կանայք լի դույլերով վերադառնում էին, երբ իրենց որդիներն հանդիպեցին ճանապարհին: Առաջինի .....
Աստվածային և ուղիղ դատաստանի մասին
Հայր Անտոնիոսն ասաց. «Շատերը ճնշեցին իրենց մարմինները ճգնությամբ, բայց հետո հեռացան Աստծուց, քանի որ չկարողացան քննել Աստծո դատաստանները»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Ճանապարհը
Սմիրնա գնալուց աբբա Կալիկստոսը մոլորվեց ճանապարհին: Եվ երբ բոլորովին մենակ քայլում էր, հանկարծ մի ճամփորդի հանդիպեց և շատ ուրախացավ: - Ներիր եղբա՛յր,- բացականչեց նա,- Սմիրնա տանող ճանապարհը գիտե՞ս: - Յուրաքանչյուր ավանակ էլ գիտե,- կոպտորեն պատասխանեց ճամփորդը: - Այդ պատճառով էլ քեզ եմ հարցնում:   Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի    .....
Դատելու մասին
Մի եղբոր վրա փորձություն եկավ հայր Եղիութի միաբանությունում: Նա, այնտեղից դուրս գալով, գնաց լեռը՝ աբբա Անտոնիոսի մոտ, և նրա մոտ մեկ տարի մնալուց հետո աբբա Անտոնիոսը նրան նորից ուղարկեց միաբանություն, որտեղից եկել էր: Երբ տեսան նրան, դարձյալ հալածեցին: Իսկ նա վհատված գնաց հայր Անտոնիոսի մոտ և ասաց. «Ինձ չկամեցան ընդունել, հա՛յր»: Ծերը ետ ուղարկեց նրան դարձյալ և պատվիրեց ասել հետևյալը. «Շատերը նավարկեցին ծովի խորքերում և կորցրին բեռները .....
Ինչպես աղոթել
Երբ 10-րդ դարի բյուզանդական սրբերից մեկին հարցրեցին, թե ինչպես է պետք աղոթել, նա ասաց. «Աղոթքը պարզ է. «Տե՛ր Հիսուս Քրիստոս, Որդի՛ Աստծո, ողորմիր ինձ՝ մեղավորիս»: Հարցն այն է, թե ինչպես այն ասել: Պատկերացրեք, որ մարդուն հանցագործության մեջ են մեղադրել: Կարևոր չէ արդարացիորեն, թե՝ ոչ, սակայն նրան մահապատժի են տանում: Բողոքարկումները չեն օգնել, դատավճիռը վերջնական է: Նրան բանտից քաղաքի կենտրոնական հրապարակ են տանում, դեպի կառափնարան: .....
Ի ցույց մարդկանց ոչինչ մի՛ արեք
Մի անգամ աբբա Անտոնիոսը լսեց ոմն երիտասարդ կրոնավորի մասին, որ նշաններ արեց ճանապարհին, այսինքն՝ մինչդեռ ճանապարհ էր գնում մի քանի ծերերի հետ, վայրի էշերին հրաման տվեց ետ գալ և վերցնել իրեն: Երբ այս բանը ծերերը պատմեցին աբբա Անտոնիոսին, նա ասաց նրանց. «Ափսոսում եմ այդ եղբորը, որ լի է բարությամբ՝ մեծամեծ բարիքներով բեռնված նավի նման, և չգիտեմ՝ կհասնի՞ նավահանգիստ, թե՞ ոչ»: Իսկ հետո՝ փոքր ժամանակ անց, հայր Անտոնիոսն սկսեց արցունքներ հորդել, .....
Նվիրում
Թագավորի դեմ ապստամբած զինվորների ջոկատն ընկնում է շրջապատման մեջ և սպասում դատավճռի ու մահվան ժամին, քանի որ հսկայական բանակի առջև կռվելն անիմաստ է դառնում: Զրահավոր թիկնապահների ուղեկցությամբ զինված թագավորը մոտենում է ապստամբներին, իջնում ձիուց և ասում. - Ներեցե´ք ինձ, որ չեմ կարողացել այնպիսի վերաբերմունք ցուցաբերել, որպեսզի ինձ ընդունեիք, այլ ոչ թե ապստամբեիք... Ապստամբներն այդ անակնկալից ապշում են, քանի որ սպասում էին, թե մատնվելու .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․