Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Մտավորականը
Մի մտավորական խորասուզված իր կիսախավար սենյակում, ուր շուրջբոլորը գրքեր են ու մեծաքանակ թղթեր, հերթական ստեղծագործությունն է գրում: Ներս է մտնում Աստծո հրեշտակը, և ոգևորված մտավորականը հիացմունքով ասում է. -Վերջապես Աստված նկատեց իմ տքնաջան բարի գործը և իր հրեշտակին ուղարկեց: Արդեն հինգ հազար էջ գրել եմ, որտեղ ամփոփված է և´ բանաստեղծություն, և´ պոեմ, և´ պատմվածք, և´ վեպ ու նովել: Եկե՞լ ես այդ գրքերը տանելու և Աստծուն ու բյուրավոր .....
Օրենսգետը
Մի օրենսգետ շրջում է ամենուր` քննադատելով ուրիշների սխալներն ու թերությունները և քարոզելով, որ այլևս ավանակ չպահեն, այլ ազնվացեղ ձիեր գնեն, որպեսզի արագ իրենց ցանկացած վայրը հասնեն: Ունկնդիրներից մեկը հարցնում է նրան. -Ինչո՞ւ ես մշտապես դատում ու ավանակներին անօգուտ կենդանի համարում, երբ հենց հիմա ավանակի վրա նստած շրջում ես ու քարոզում...   Ավետարանն ասում է. “Մի՛ դատէք, որ Աստծուց չդատուէք. որովհետեւ ինչ դատաստանով, որ դատէք, .....
Հացթուխը
Մի երկրում սով է ընկնում, բայց բարեպաշտ թագավորն իր ամբարները բացում է և մարդկանց ցորեն բաժանում: Մի հացթուխը ևս գալիս է ու ասում. -Հավատում եմ, որ բարեգործ թագավոր ես ու պատրաստ եմ ընդմիշտ ծառայել, միայն թե ինձ էլ իմ բաժինը ցորենը հանիր : Թագավորը զարմացած հարցնում է նրան. -Ինչո՞ւ ես մի փոքր կուժ բերել ցորեն տանելու համար: Սա պատասխանում է. -Քանի որ այն շատ եմ սիրում: Անցնում է մեկ օր, և այս մարդն աղաղակելով նորից է գալիս ու ցորեն խնդրում. Թագավորը .....
Նավապետը
Մի բրիտանացի ձկնորս ձգտում էր մի նավ կառուցել և հեռավոր հեքիաթային Հնդկաստան երկիրը նավարկել, բայց իր երկմիտ ու անվստահ բնավորության արդյունքում հաճախ սխալ վայրերում էր ձկնորսությամբ զբաղվում և շատ քիչ ձուկ էր որսում` չկարողանալով այնքան գումար վաստակել, որպեսզի իր բաղձանքն իրականացներ: Սակայն մշտապես Աստծուց աջակցություն էր խնդրում: Շատ տարիներ անց մի մեծ առագաստանավ է մոտենում ծովափին, և դրա նավապետն այս ձկնորսի բռնած ձկներից .....
Անիրավ գայլը
Անտառում որսորդի դրած թակարդի մեջ մի գայլ է ընկնում:  Որսորդը վիրավոր գայլին գցում է վանդակի մեջ և բերում իրենց գյուղը, ուր բոլորի մոտ պարծենում է, որ կարողացել է բռնել այդ գայլին, որը երկար տարիներ համագյուղացիներին վնաս էր պատճառում:  Վանդակի մեջ բանտարկված կենդանուն դնում է իր ոչխարների և գառների մոտ ու թողնելով այդտեղ պարծենկոտությամբ ասում. -Հիմա տեսնում եմ, թե ինչքան անզոր ես, անիրա´վ գայլ: Լա´վ նայիր, լա´վ, այլևս ոչխարի .....
Աստվածային և ուղիղ դատաստանի մասին
Հայր Հովսեփն ասաց. «Ողորմության տարբեր տեսակներ կան. ոմանք այն անում են տան բարգավաճման և զավակների ողջության համար, ոմանք էլ` Աստծո Արքայության համար, սակայն չպետք է վատ բաներից կամ վաշխից ողորմություն անեն, որից վարձք չեն ստանա: Եվ հետո ասաց. «Եթե ճշմարիտ ասացի, թո՛ղ ճեղքվի այս վե­մը»: Եվ վեմը ճեղքվեց յոթ մասի:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Բանալին
Մի բանիմաց, կրոնագետ իշխան, որ մարդկանց մեջ մեծ համբավ ուներ, երբ մահանում է, իր կրոնական գիտելիքների շնորհիվ հանդերձյալ աշխարհում արագորեն գտնում է դրախտ տանող արահետը և հայտնվում փակ դարպասների առջև: Թակում է, որպեսզի բացվեն, բայց ապարդյուն...Դարպասներից այն կողմ, հիասքանչ պարտեզում, տեսնում է իր ծառային, որն իր տանը հավաքարար էր աշխատել և զարմացած ասում. -Մի՞թե Աստծո համար իմ ծառայի աննշան գործն ավելի արժեքավոր էր, քան իմ բոլոր կատարած .....
Աստծո սիրո մասին
Ուսումնատենչ մեկն ուրիշ երկրից գալով Փարիզ, մի ուսումնական հաստատություն մտավ, որտեղ աստվածաբանություն էին դասավանդում: Եվ երբ դասախոսի բերանից լսեց կարդացվող այս խոսքը, թե՝ «Պիտի սիրես քո Տեր Աստծուն քո ամբողջ սրտով» (Մատթ. 22:37),  անմիջապես վեր կենալով` դուրս եկավ: Այս տեսնելով` բոլորը զարմացան: Դասախոսը նրան հարցրեց. -Ի՞նչ եղավ քեզ, կամ ի՞նչ ասվեց, որ դուրս ելար: -Ոչինչ,- պատասխանեց,- սակայն մինչ ուրիշ խոսք լսելը, նախ կամենում եմ .....
Սատանայի խաբեության մասին
Մի շատ աղոթասեր քահանա էր ապրում, ով սիրելի էր շատերին իր առավել բարեպաշտության համար: Այսպիսի շնորհներ նրա մեջ տեսնելով` սատանան նախանձում էր և հանդուրժել չէր կարողանում, սակայն բացահայտ փորձությամբ չէր կամենում նրա դեմ պատերազմել: Կեղծ բարությամբ նրան իր կամքին հնազանդեցնելու հույսով լուսավոր հրեշտակի կերպար ընդունեց և երևալով նրան` ասաց. -Աստծո՛ սիրելիդ, քեզ մոտ ուղարկվեցի` պատմելու, թե ապագայում քեզ հետ ի՛նչ է լինելու: Արդ, քո անձը .....
Պատվի մասին
Երբ գավառներից մեկի թագավորը վախճանվեց, և իշխաններն ու նախարարները նոր թագավոր ընտրելու համար չկամեցան միաբանվել, մի շինականի որդու իրենց թագավոր կարգեցին: Վերջինիս հայրը, գալով և իր որդուն թագավորական հանդերձանքով տեսնելով, նրան ասաց.  -Որդյա՛կ, ինձ ճանաչո՞ւմ ես:  -Ինչպե՞ս կարող եմ ճանաչել,- պատասխանեց նա,- քանի որ ինձ անգամ չեմ ճանաչում:   Հայելի վարուց .....
Աղքատներին ողորմություն տալու մասին
Աստվածատուր անունով մի բարեպաշտ և աղոթարար կոշկակար էր ապրում: Աստված մի ճգնավորի հայտնել էր, որ նրա համար երկնքում տուն էր շինվում, բայց արհեստավորները շաբաթը միայն մեկ անգամ էին աշխատում: Ճգնավորը, տեղեկանալով կոշկակարի վարքի մասին, իմացավ, որ նա հանապազ վաստակում էր և իր տան պետքերը հոգալուց հետո ինչն ավելանում էր, աղքատներին էր բաշխում ամեն շաբաթ օր: Հետևապես դա էր պատճառը, որ տան շինվածքն ավելանում և կառուցվում էր շաբաթ օրը:    Հայելի .....
Նախանձի մասին
Նախանձ մարդու մեջ այնքան չարություն կա, որ ոչ միայն ուրիշին է վնաս կամենում, այլև ինքն իրեն: Մի թագավոր իր մոտ է կանչում մի նախանձի և մի ագահի և ասում, թե ինչ խնդրեն իրենից, նրանց կտա, սակայն այն պայմանով, որ ով վերջինը խնդրի, նրան կրկնակի կտա: Երբ երկուսն էլ հապաղում են խնդրել, թագավորը հրամայում է, որ նախ նախանձը խնդրի: Եվ վերջինս խնդրում է իր մեկ աչքը հանել, որպեսզի մյուսի երկու աչքը հանեն, որովհետև չի կամենում բարի բան խնդրել, որպեսզի ընկերոջը .....
Արիության և համբերության մասին
Ոմն եղբայր հարցրեց հայր Պիմենին և ասաց. «Ի՞նչ անեմ, հա՛յր, քանի որ երբ փոքր­ինչ հոգնում եմ, սիրտս թուլանում է և հուսալքվում»: Ծերը նրան ասաց. «Դու չե՞ս սքանչանում Հովսեփի արարքով, թե նա ինչպես Եգիպտոսի երկրում համբերեց փորձու­թյուններին, երբ դեռ երիտասարդ էր, և չթուլացավ նրա սիրտը, և թե ինչպես հետո Աստված բարձրացրեց նրան (Ծննդ. ԼԹ, Խ, ԽԱ): Այդպես էլ Հակոբը չթուլացրեց իր սիրտը և չկտրվեց Աստծո հույսից, չհեռացավ Նրա կատարյալ սիրուց .....
Մեծահարուստի մասին
Մի մեծահարուստ մեծ ու ընդարձակ տուն ուներ` կից մի շինական աղքատի տան: Մի օր սա անկողնում պառկած` վշտանում էր և ննջել չէր կարողանում` խորամանկությամբ կարողությունն ավելացնելու և ագահությանը հագուրդ տալու պատճառով: Եվ լսում էր, թե ինչպես էր աղքատը, թոնրի մոտ նստած, իր որդիների հետ ուրախանում, տեսնում էր, թե ինչպես էր գիշերվա մնացած մասն անուշ քնով անցկացնում, իսկ առավոտյան կնոջ օգնությամբ հազիվ զարթնում, որ վեր կենար և գործի գնար: Մեծահարուստը, .....
Հրեշտակների մասին
Մի անգամ հրեշտակը մարդու կերպարանքով գնում էր մի ճգնավորի հետ: Երբ եկան-հասան այն տեղին, որտեղ լեշ էր ընկած, և գարշահոտություն էր տարածվում, ճգնավորն իր քիթը փակեց, իսկ հրեշտակը նրան հարցրեց. -Ինչո՞ւ ես քիթդ փակում: -Այս գարշահոտությունը տանել չեմ կարողանում,- պատասխանեց նա: Ապա փոքր-ինչ առաջ գնալով` հանդիպեցին գեղեցկատես մի հեծյալի, ով զարդարված էր փայլուն զգեստներով: Դեռևս չէին մոտեցել նրան, երբ հրեշտակն իր քիթը փակեց, որից շատ զարմացած` .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․