Մարիամ մանկանը Տաճարին ընծայելու տոնի քարոզ

«Մաքուր աղավնի և հարսն երկնից Մարիամ, տաճար և աթոռ Աստուծոյ Բանին, քեզ երանեն ամենայն ազինք» (Շարակնոց):

Սիրելի՛ հավատակից եղբայրներ և քույրեր,

Մեր Երկնային Մոր, Բարձրյալի Տաճարի, Երկնքի Թագուհու, Ամենասուրբ Մարիամ Աստվածածնի հանդեպ տածած սերն է այսօր առաջնորդել մեզ եկեղեցի՝ մասնակցելու Փառապանծ Կույսին նվիրված տոնին: Իրադարձությունը, որ տոնում է այսօր Մայր եկեղեցին, կարող է առաջին հայացքից այնքան նշանակալից չթվալ, որքան Սրբուհի Աստվածամոր մյուս տոներն են կամ Տերունական տոները: Սակայն, սիրելինե՛ր, Եկեղեցու սրբազան հայրերը, Սուրբ ավանդության վրա հիմնվելով և Սուրբ Հոգով առաջնորդվելով, այն ներառել են եկեղեցական տոների ցանկում՝ դրա արտաքին պարզության տակ բացահայտելով աստվածային խորունկ խորհուրդներն ու ուղիղ կապը մեզնից յուրաքանչյուրի հետ: Այսօր, սիրելի՛ հավատացյալներ, մենք էլ մեր խորհրդանշական մոմերը վառած, եկել ենք մասնակցելու երեքամյա Մարիամ մանկանը Տաճարին ընծայելու տոնին:

Սուրբ Հովակիմ և Աննա երանելի ամուսնական զույգի զարմանահրաշ պատմությունը, հուսով եմ, բոլորդ եք հիշում: Ես այն կրկին չեմ պատմի ձեզ, միայն կհիշեցնեմ, որ Աստծո այս հավատարիմ ու առաքինի ծառաները ողջ կյանքում իրենց ունեցվածքից առատորեն բաժին էին հանել և՛ կարիքավորներին և՛ Աստծո տաճարին: Եվ ի վերջո, երբ Ամենազորի մեծագույն ողորմածությամբ ծնող լինելու երանությունը նրանց էլ էր այցելել, և նրանց սիրասուն դստրիկն արդեն բոլորել էր իր երեք տարին, բարեպաշտ ամուսինները, առանց վայրկյան իսկ երկմտելու, շտապեցին կատարել Հայր Աստծուն տված իրենց խոստումը և մանկահասակ Կույսին տարան Աստծո ծառայությանն ընծայելու: Ինչպես արդեն նշեցի, սիրելի՛ հավատացյալներ, Սուրբ Հովակիմն ու Աննան միշտ լավագույն ընծաներն էին տանում Տիրոջը նվիրաբերելու, սակայն այս անգամ ընծան գերազանցեց բոլոր նախորդներին: Տարիներ ի վեր սրտից պոկված հառաչանքների, թափված արցունքների ու հարատև աղոթքների արդյունքում ծնված մանուկն անգին էր: Սակայն Աստծո երանելիները քաջ գիտակցում էին, որ սեփական ոչինչ չունեին այս աշխարհում, այլ ամենը Բազումողորմ Աստծո պարգևներն էին, այդ թվում նաև իրենց միակ զավակը: Ուստի, մեծ խոնարհությամբ և ուրախ սրտով իրենց տրված անգին գանձը վերադարձրին Երկնային Հորը, կասկած չունենալով անգամ, որ իրենց հնազանդությունը լիուլի վարձատրվելու էր շատ շուտով: Սուրբ Հովակիմն ու Աննան հավիտենություն մտան որպես Մարդացյալ Աստծո պապ և տատ:

Այո, նրանք կատարեցին իրենց խոստումը և մանուկ Մարիամին կանգնեցրին տաճարի առաջին աստիճանին: Սա շատ կարևոր օրինակ է քրիստոնյա բոլոր ծնողների համար, քանի որ երեխաների մանուկ հոգիներում բարի սերմեր ցանելը հենց ծնողներին է վերապահված: Սակայն մյուս աստիճանների հաղթահարումը ապագա Աստվածամոր ընտրությունն էր: Երեքամյա պարզ մանկան համար տաճարի աստիճաններն անհաղթահարելի էին, սակայն Տիրոջ Ընտրյալ Անոթը, Սուրբ Հոգով զորացած ու Նրա կողմից առաջնորդվելով, աներեր քայլերով վեր բարձրացավ դեպի Կենդանի Աստծո ներկայության վայրը: Երանելի Կույսն ընտրյալ էր իր հրաշալի ծնունդից ի վեր և նրա օրհնյալ ծնունդով հիմքը դրվեց Աստծո և Նրա անհնազանդ զավակի հաշտության: Ամենատես Աստված Սուրբ Աստվածածնի մաքրամաքուր հոգու և մարմնի լույսը տեսավ ժամանակների խորքում և ընտրեց նրան որպես լուսեղեն տաճար Իր բնակության համար: Եվ ահա, երեքամյա մանկիկ Մարիամը վստահ քայլերով բարձրանում էր դեպի Հին ուխտի տապանակը պահպանող Սրբության Սրբոցը, որպեսզի կենդանի տապանակ դառնար փրկության Նոր ուխտի համար:

Սիրելի՛ հավատացյալներ, զուր չէ, որ Եկեղեցու հայրերն այսպիսի կարևորություն են տվել Աստվածամոր կյանքի այս դրվագին և ամեն տարի հիշեցնում են մեզ դրա մասին: Քանի որ դա միայն Սրբուհի Աստվածածնի կյանքում կատարված իրադարձություն չէ, այլ բոլորս էլ մի օր կանգնում ենք Աստծո տաճարի առաջին աստիճանին, երբ Սուրբ Մկրտությամբ որդեգրվում ենք Արարչի կողմից: Ճիշտ և լավ է, եթե մեր ծնողներն են մեզ Աստծո տուն բերում, քանզի դրանով կատարում են ծնողական իրենց ամենամեծ պարտականությունը: Սակայն, հետագա ընթացքի ուղղությունը կախված է միմիայն մեզնից, մեր ընտրությունից ու մեր որոշումից: Ժողովրդական խոսքն ասում է՝ կյանքն աստիճան է՝ մի օր վերևում ես, մի օր՝ ներքևում, և մեզ՝ քրիստոնյաներիս համար այս խոսքը կիրառելի է այն առումով, որ մեր կյանքն իսկապես դեպի Երկինք տանող աստիճան է, իսկ մեր ընթացքը բաղկացած է վերելքներից ու անկումներից: Երեքամյա Մարիամը վստահորեն հաղթահարում էր վերելքի դժվարությունները, քանի որ նրա մանկական անաղարտ սիրտը հուշում էր, որ իրեն անսահման սիրող Ծնողի մոտ էր գնում: Եվ եթե մենք էլ կյանքի ճանապարհը պատկերացնենք աստիճանի տեսքով, սիրելի՛ եղբայրներ և քույրեր, որի վերևում  մեզ է սպասում Սիրող Հայրն Իր Արքայության մեջ, և եթե այդ սքանչելի պատկերը մշտապես ունենանք մեր աչքերի առջև, ինչպես որ Սրբուհի Կույսն ուներ, ապա, վստահաբար, մեր վերելքներն ավելի շատ կլինեն, քան անկումները: «Իրեն՝ Զորությունների Տիրո՛ջը սրբացրեք, թող ձեր վախը Նա՛ լինի: Եթե հույսդ նրա վրա դնես, նա քեզ համար սրբություն կլինի, և քո ոտքը քարի չի դիպչի, դու չես սայթաքի»,- ասում է Եսայի մարգարեն (8:13-14): Յուրաքանչյուր ընտրությունից առաջ, կասկածելի յուրաքանչյուր քայլից առաջ, երբ միտքը մի բան է հուշում, իսկ սիրտը՝ մեկ այլ, պիտի հարց տանք ինքներս մեզ՝ այս քայլը ինձ դեպի վե՞ր է տանում, դեպի Երկնքի Արքայությո՞ւն, թե՞ ընդհակառակը՝ հեռացնում է Աստծուց: Եվ եթե վերջինն է մեր պատասխանը, ապա միանշանակ պիտի հրաժարվենք մեր մտադրությունից ու փախչենք դրանից, ինչպես օձից, որովհետև մեղքն է, որ հեռացնում է մեզ Աստծուց, և ինչպես Սիրաքի իմաստության մեջ է ասվում. «Փախի՛ր մեղքերից, ինչպես օձից. եթե մոտենաս կխայթի քեզ» (21:2):

Սիրելինե՛ր, Տեր Հիսուս Քրիստոս Սուրբ Մարիամ Աստվածածնին ընտրեց Իրեն մայր՝ գերագույն շնորհ անելով նրան բոլոր արարածների մեջ: Սակայն, մահկանացու աղջնակի գլուխը երբեք չէր զարդարվի Երկնային Թագուհու փառահեղ թագով, եթե նրա հոգին առ Աստված ունեցած անսահման սիրով, հնազանդությամբ ու նվիրվածությամբ զարդարված չլիներ: Հրեշտակապետի բերած ավետիսից տարիներ առաջ արդեն Սուրբ Կույսն ընտրել էր իր ճանապարհը, և դա դեպի Աստված տանող կյանքի ճանապարհն էր: Նա աշխարհն ու աշխարհային կապվածությունները թողեց տաճարի աստիճանից անդին, որպեսզի ոչինչ չխոչընդոտի իր վերելքին: Նրա անապական հոգին անսաց Բարձրյալի քաղցրահունչ կանչին ու նա վեր բարձրացավ՝ ճանապարհ հարթելով Տիրոջը կարոտած մյուս հոգիների համար: Ճշմարիտ Աստծո սիրելի պատկերը մեկընդմիշտ քանդակված էր նրա սրտի տաճարի գմբեթին, սակայն, միևնույն է, անհրաժեշտ եղավ, որպեսզի Հրեղեններից անբիծը տաճարում բնակվի, Աստծո խոսքով սնվի, հոգևոր դաստիարակություն ստանա և լցվի սրբությամբ ու աստվածային լույսով՝ պատրաստ լինելու Մարդացյալ Աստծուն իր սրտի տակ ընդունելու, պատրաստ լինելու ասելու. «Ահավասի՛կ ես մնում եմ Տիրոջ աղախինը, թող քո խոսքի համաձայն լինի ինձ» (Ղուկ. 1:38): Իսկ եթե նույնիսկ նա՝ Աստծո անաղարտ Ծաղիկը դրա կարիքն ուներ, ապա որքա՜ն առավել մենք՝ Աստծո մեղավոր զավակներս, Ամենակալի առանձնահատուկ ողորմությունների կարիքն ունենք, որ միայն սուրբ եկեղեցիների պատերից ներս է Տերն առատապես բաշխում: Որպեսզի մենք էլ Տիրոջ ողորմածությամբ ամեն աշխարհայինից ու մեղավորից հրաժարվելով, Նրա շնորհներով զորանալով ու ամրապնդվելով մեր հավատի մեջ, մի օր կարողանանք անկեղծորեն կրկնել այն խոսքերը, որ մեր Երկնային Մայրն արտասանեց: Եվ ամեն ջանք գործադրենք՝ համապատասխանելու առաքյալի այն խոսքին, թե. «Արդարև, կենդանի Աստծո տաճար եք դուք, ինչպես ասաց Աստված. «Պիտի բնակվեմ նրանց մեջ ու պիտի ընթանամ նրանց միջով և նրանց Աստվածը պիտի լինեմ»: Սիրելինե՛ր, և որովհետև այս խոստումն ունենք, մաքրենք մենք մեզ մարմնի և հոգու ամեն պղծությունից, կատարյալ դարձնենք սրբությունը Աստծո երկյուղով» (Բ Կորնթ. 6:16, 7:1):

Մանկահասակ կույսը տաճարում ամեն օր ժամեր շարունակ խոսում էր Հայր Աստծո հետ իր անձանձիր աղոթքներում: Այնուհետև այդ զրույցները շարունակվեցին իր սիրասուն Որդու, Աստծո Մարդացյալ Բանի հետ Նրա երկրային կյանքում և Սուրբ Հոգու հետ՝ դրանից հետո, իսկ ապա շարունակվեցին հավիտենության մեջ՝ մարդկության համար բարեխոսության կերպն ստանալով: Պատմում են, որ մի բարեպաշտ մարդ կար, որ առանձնահատուկ մեծարանք ուներ Սուրբ Աստվածածնի հանդեպ և ահա, մի օր երազում տեսնում է, որ կանգնած է դատաստանի առջև ու սարսափելի դողում է՝ սպասելով, որ տանջանքների են դատապարտելու իրեն: Իսկ պահապան հրեշտակը շշնջում է նրա ականջին. «Մի՛ վախեցիր, ամեն ինչ լավ կլինի»: «Որտեղի՞ց գիտես»,- հարցնում է մարդը: Հրեշտակը պատասխանում է. «Որովհետև Աստվածամայրն է մոտենում Աստծո Աթոռին, իսկ նա հաստատ կպաղատի քեզ համար: Դու միշտ մեծարել ես նրան, աղոթել ու նրա բարեխոսությունը խնդրել»: Եվ մեծագույն ուրախությամբ արթնանում է մարդն ու այդուհետ ավելի մեծ եռանդով մեծարում Աստվածամորը»:

Սիրելինե՛ր, մաղթում եմ, որ Սուրբ Տիրամոր հանդեպ ձեր սերը ևս օրեցոր ավելանա, որպեսզի դուք էլ համարձակություն ունենաք նրա մայրական բարեխոսությունն աղերսելու ձեր աստվածակերտ հոգիների փրկության համար: Եվ թող Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի աղոթքներով հաստատվեն մեր քայլերը դեպի Երկնային Տաճար տանող աստիճաններին, որպեսզի պատվով հաղթահարենք դրանք ու Վերին Երուսաղեմի տաճարում մենք էլ փառաբանենք Ամենասուրբ Երրորդությանը՝ Հորը, Որդուն և Սուրբ Հոգուն, հավիտյանս հավիտենից, ամեն:

Տեր Գրիգոր քհն. Գրիգորյան