Անմիտ մեծահարուստը

 «Ժողովրդի միջից մեկը նրան ասաց. «Վարդապետ, ասա եղբորս, որ ժառանգությունը ինձ հետ բաժանի»: Եվ նա նրան ասաց. «Ով մարդ, ինձ ո՞վ դատավոր կամ բաժանարար կարգեց ձեր վրա»: Ապա ժողովրդին ասաց. «Տեսեք, որ զգույշ լինեք ամեն տեսակ ագահությունից, որովհետև մարդու կյանքը իր կուտակած հարստության մեջ չէ»: Եվ նրանց մի առակ պատմեց ու ասաց. «Մի մեծահարուստի արտերը առատ բերք տվեցին. և նա խորհեց իր մտքում ու ասաց. «Տեսնեմ ինչ կարող եմ անել, քանի որ բերքս կուտակելու տեղ չկա: Գիտեմ, - ասաց նա, - թե ինչ պետք է անեմ. կքանդեմ իմ շտեմարանները և ավելի մեծերը կշինեմ ու այնտեղ կհավաքեմ ցորենը և իմ ամբողջ բարիքները. ու ինքս ինձ կասեմ` ով մարդ, շատ տարիների համար ամբարված բազում բարիքներ ունես, հանգիստ արա, կեր, խմիր և ուրախ եղիր»»: Աստված նրան ասաց. «Անմիտ, հենց այս գիշեր հոգիդ քեզնից պահանջելու են, իսկ ինչ որ պատրաստել ես, ո՞ւմն է լինելու»: Նույնպես նաև նա, ով իր անձի համար գանձ կհավաքի և Աստուծով չի հարստանա» (Ղուկ. 12.13-21):

Իրապես, Աստված ամեն ինչ տվել է. միտք` մտածելու, ճիշտը, բարին խորհելու համար, սիրտ` բարին մտածելու, զգալու և ապրելու համար, ոտքեր և ձեռքեր, բերան և ականջ` բարին գործելու, խոսելու համար: «Եվ Աստված, որ այդ ամենը մեզ շնորհել է, ուզում է, որպեսզի Իրեն մաս ու բաժին հանենք» - ասում է Ս. Գրիգոր Տաթևացին: Մեր մտքի բարի մտածումը, ամենասուրբ խորհուրդը պետք է ընծայենք Տիրոջը: Մեր սրտի սերը, ամենասուրբ զգացումը պետք է Աստծուն ուղղենք: Մեր ձեռքերի բարի գործերը պետք է Տիրոջը նվիրենք, աղքատներին ողորմություն տանք: Մեր շրթունքների ամենասուրբ խոսքերը, գոհաբանությունն ու փառաբանությունը պետք է Տիրոջը վերառաքենք: Եվ այսպես, գոհություն ու փառք կտանք Տիրոջն այն ամենի համար, ինչ որ մեզ շնորհել է: Բայց այս մեծահարուստը այդպես չարեց. մտածեց, որ ինքն է ստեղծել այդ բարիքը, այն իրեն է պատկանում, չհիշեց, որ Աստված է առատ բերք շնորհել իր արտերին, Տիրոջ օրհնությունն էր, որ բազմապատկեց իր բերքն ու բարիքը, և չհասկացավ, որ Տիրոջը պետք է մաս ու բաժին հանել, աղքատներին ողորմություն տալ: Եվ Աստված ասաց. «Անմիտ, հենց այս գիշեր հոգիդ քեզնից պահանջելու են, իսկ ինչ որ պատրաստել ես, ո՞ւմն է լինելու»: Ի՞նչ իմաստ ուներ նրա համար այդ կյանքը, որ նա ապրում էր. չէ՞ որ բարիք գործելով է, որ մարդը սկսում է հասկանալ, որ ինքը մարդ է: Եվ եթե մարդը բարեգործ չէ, ստեղծագործող չէ, ապա Աստծուն նման չէ և մարդ կոչվելու իրավունք էլ չունի: Ուստի, Աստված մեզ կոչել է բարի լինելու և Աստծով հարստանալու, որովհետև ով բարիք է գործում աստվածային օրհնություններն ու շնորհներն են իջնում նրա վրա և Աստծով է հարստանում: Մեր Տերն Ավետարանում ասում է. «Ձեր կյանքի համար հոգս մի արեք, թե ինչ պիտի ուտեք կամ ինչ պիտի խմեք, և ոչ էլ ձեր մարմնի համար, թե ինչ պիտի հագնեք. չէ՞ որ կյանքը ավելին է, քան կերակուրը, և մարմինը` քան զգեստը: Նայեցեք երկնքի թռչուններին, ոչ վարում են, ոչ հնձում և ոչ էլ շտեմարանների մեջ հավաքում. և ձեր երկնավոր Հայրը կերակրում է նրանց. չէ՞ որ դուք ավելին էք, քան նրանք: Եվ արդ, ձեզնից ո՞վ կարող է հոգս անելով` իր հասակի վրա մեկ կանգուն ավելացնել: Եվ հագուստի համար ինչո՞ւ էք հոգս անում. նայեցեք վայրի շուշանին, ինչպես է աճում. ոչ ջանք է թափում և ոչ հյուսում: Ասում եմ ձեզ, որ Սողոմոնն իսկ, իր ամբողջ փառքի մեջ, չհագնվեց նրանցից մեկի նման» (Մատթ. 6.25-29): Տերը հրամայում է մեզ հոգս չանել, վաղվա մասին չհոգալ, այլ հոգալ մեր հոգու փրկության մասին, որովհետև Աստված մեզ առավել հոգի է տվել, քան մարմին, և ուզում է, որ մեր հոգին զարդարենք առաքինություններով, աղոթքով, արդարամտությամբ, բարի գործերով, եկեղեցի գնալով, միայն բարին խորհելով, խոսելով և գործելով. և ոչ թե մեր մարմնին խնամք տանենք ամենուրեք` ինչ ուտենք, ինչ խմենք, ինչպիսի մեղքեր գործենք: Սրանք մարմնի համար են և մարմնի հետ էլ կորստյան են մատնվելու, հավիտենական տանջանքների են դատապարտվելու: Իսկ ինչ որ բարին և առաքինին ենք մենք անում, հոգու հետ Երկնքի Արքայություն և հավիտենական կյանք է գնալու: Եվ իմացեք, որ Աստված թռչուններին խնամք է տանում. մենք չէ, որ ցորենով կամ հացի փշրանքներով կերակրում ենք, այլ Աստված է մեր սրտում դնում, որ  Աստծո արարածներին խնամք տանենք: Եվ եթե անգամ մենք էլ չկերակրենք, Աստված կկերակրի թռչուններին և մեզ ամոթահար կանի. թռչունները, որ անբան կենդանիներ են, ամաչեցնում են մեզ, որ բանական մարդիկ ենք, Աստծո կողմից ստեղծված, բայց ավելի շատ մտածում ենք մեր մարմնի մասին, քան հոգու: Եվ ինչո՞ւ է Քրիստոս նշում, որ թռչուններին խնամք է տանում: Գիտեք, որ թռչունները խորհրդանշում են հրեշտակներին: Երկնքում հրեշտակները Աստծո ներկայության մեջ են գտնվում և մարմին չունեն, որպեսզի Աստված նրանց մարմնապես կերակրի, բայց հոգևոր սնունդ է տալիս. Աստծո շնորհը, Աստծո ներկայությունը, սերը, իմաստությունը երկնքում են, և այդ ամենից հրեշտակները առատապես կերակրվում են: Եվ հրեշտակներին խնամք է տանում Աստված երկնքում, մեզ էլ է խնամք տանելու. մենք պետք է Երկնքի Արքայությունը փնտրենք և Աստծու արդարությունը խնդրենք:  Փնտրել Երկնքի Արքայությունը նշանակում է փնտրել մեր հոգու խաղաղությունը: Մենք շատ անգամ գործեր ենք ձեռնարկում և մոռանում մեր հոգու խաղաղությունը: Ասում ենք. «Այս գործն էլ անենք, այս էլ կուտակենք, այն էլ դնենք», բայց այդ բոլորը անում ենք մեր հոգու հաշվին. մեր հոգու հաշվին, որ պետք է աղոթենք, մենք սերմանում ենք, ցանում և ավելորդ գործերով զբաղվում և կորցնում մեր հոգու խաղաղությունը. կորցնում ենք կարևորը, գտնում ենք երկրորդականը, և կորցնում ենք ամեն ինչ, որովհետև Աստված ուզում է, որ մենք, որպես բանական էակներ, մեր հոգու մասին խնամք տանենք: Այս մասին մի փոքրիկ առակ ձեզ պատմեմ: Մի կին երեք որդիներ ուներ: Առաջինը մեծ էր, քայլել և խոսել գիտեր, և երբ կամենում էր, գնում էր և հացի շտեմարաններից հաց էր վերցնում և ուտում, երբ քաղցում էր: Երկրորդը քայլել չգիտեր, բայց խոսել գիտեր և մորը խնդրում էր և մայրը նրան կերակրում էր: Երրորդը ոչ խոսել, ոչ քայլել գիտեր, այլ միայն լացել գիտեր. լացում էր և մայրը կուրծք էր տալիս մանկանը: Եվ այսպես էլ Աստված երեք զավակներ ունի. առաջինը հրեշտակներն են, որ Երկնքի Արքայության, Աստծո ներկայության մեջ են, քայլել և խոսել գիտեն, այսինքն` Տիրոջ մոտ մուտք գործել և Տիրոջ հետ զրուցել գիտեն, և Աստված առատապես կերակրում է նրանց և երբ կամենում են, գնում են և Երկնքի Արքայության շտեմարաններից ճաշակում: Երկրորդը սրբերն են, արդարները, ովքեր քայլել չգիտեն, սակայն խոսել գիտեն, այսինքն` ովքեր դեռևս Աստծու մոտ, Երկնքի Արքայության մեջ չեն, այս աշխարհում են ապրում և փորձությունների մեջ են, բայց Տիրոջ հետ խոսել գիտեն, այսինքն` երբ որ խնդրում են, Աստված լսում է նրանց աղաչանքն ու պաղատանքը, և ինչ որ խնդրում են, տալիս է: Իսկ երրորդը մենք ենք, որ ոչ խոսել գիտենք, ոչ էլ քայլել, այսինքն` ոչ Աստծու մոտ ենք և ոչ էլ կարողանում ենք Տիրոջ հետ զրուցել, որովհետև մեղավոր ենք, չար ենք, պիղծ ենք: Բայց Աստված նայում է մեր արցունքներին. միայն լացել պետք է իմանանք, աղոթքներով, պաղատանքներով, սրտի հառաչանքներով և աչքի արտասուքով Տիրոջից պետք է հայցենք, որ մեր հոգուն խաղաղություն տա և մեր մեղքերին թողություն: Ամեն:

Տեր Միքայել վարդապետ Գևորգյան