25 Ապրիլ, Շբ, Հինանց ԻԱ օր
«Եվ երբ Հիսուս զատկի տոնին Երուսաղեմում էր գտնվում, շատեր հավատացին նրան, քանի որ տեսնում էին այն նշանները, որ կատարում էր: Բայց Հիսուս անձամբ վստահություն չուներ նրանց նկատմամբ, որովհետև Ինքն ամենքին ճանաչում էր և կարիք չկար, որ որևէ մեկը վկայեր մարդու մասին, քանի որ Ինքն արդեն գիտեր, թե ինչ կար մարդու հոգու մեջ» (Հովհ.2.23-25):
Մեր Տերը` Հիսուս Քրիստոս, Աստծո Որդին է և Աստված է: Այդ պատճառով շատերի խոսքերին Նա չէր վստահում, որովհետև Ինքն էր սրտեր քննողը, որովհետև Նրա աչքը ամենատես աչք է, մարդկանց սրտի ամենախոր անկյունները քննող, և մարդկանց միտքը, սիրտն ու հոգին, կյանքն ու ճանապարհները, կենցաղը ճանաչողն է մեր Տեր Աստված՝ Հիսուս Քրիստոսը: Եվ շատերը, ինչպես փարիսեցիները, օրենսգետներն ու դպիրները, կեղծավորաբար էին մոտենում Տիրոջը: Բայց Քրիստոս գիտեր նրանց խորհուրդները մինչև նրանց մոտենալը, մինչև նրանց խորհելն անգամ գիտեր, թե ինչ նենգությամբ ու խորամանկությամբ պետք է մոտենան իրեն, և արժանի պատասխան էր տալիս նրանց: Ինչպես փարիսեցիները ժամանակին մտածում էին, որ իրենց չար խորհուրդներն ու մտածումները պետք է գաղտնի մնան Տիրոջից, այնպես էլ մենք, երբեմն մեր սրտում խորհում ենք չար բաներ`նախանձ, բարկություն, քինախնդրություն, ցանկասիրություն: Եվ մեզ թվում է, թե մեր մարմինը պատնեշ է, մարդիկ չպետք է տեսնեն մեր խորհուրդները: Եվ եթե հանկարծակի նույն պահին ինչ որ մենք խորհում ենք, մտածում մեր սրտի մեջ, ցանկանում ու աճեցնում, հայտնի դառնա ներկա գտնվող մարդկանց, ապա մենք խիստ պետք է ամաչենք: Բայց մոռանում ենք, որ եթե մարդիկ չեն տեսնում, ապա Աստված է տեսնում, սուրբ հրեշտակն է հետևում մեր սրտի խորհուրդներին: Եվ հատկապես եկեղեցու մեջ է Աստծո աչքը ավելի զորավոր և ականջն ավելի լսող: Եվ Աստված ուշի-ուշով հետևում է մեզ, թե մենք ինչ խորհուրդներ ունեցանք, ինչ խոսքեր խոսեցինք և ինչ գործեր կատարեցինք: Եվ Աստծո աչքին որևէ գաղտնի բան չի մնում, այլ քննում է ամեն ինչ, և մենք միշտ պետք է մտածենք բարին, միշտ խորհենք բարին, զգանք և ապրենք մեր սրտով բարի զգացումներ, մեր լեզվով բարի խոսքեր պետք է խոսենք, և մեր գործերը պետք է Աստծո սուրբ պատվիրանների վկայությամբ իրականանան: Քանզի մեր Տերը՝ Հիսուս Քրիստոս, մեկ ուրիշ տեղ Ավետարանում ասում է. «Ով չարիք է գործում, ատում է լույսը և չի գալիս դեպի լույսը, որպեսզի նրա գործերը իր երեսովը չտան» (Հովհ.3.20), որովհետև լույսը հայտնում է ամեն ինչ, որովհետև լույսով ամեն ինչ տեսանելի է, իսկ խավարի մեջ ոչ մի բան տեսանելի չէ: Այդպես էլ ամեն չարագործ մեղքերը գործում է խավարի մեջ, և բոլոր մեծամեծ մեղքերը խավարի մեջ են գործվում՝ գողություն, շնություն, հարբեցողություն, սպանություն: Եվ մենք մտածում ենք, թե խավարը պետք է ծածկի մեր մեղքերը, և դրանք հայտնի չպետք է դառնան: Այո, միգուցե այս աշխարհում հայտնի չդառնան: Բայց հանդերձյալ դատաստանի, ահեղ և սոսկալի դատաստանի ժամանակ դրանք հայտնի կդառնան: Եվ մենք այլևս չենք կարող արդարանալ Աստծո առջև, եթե հետ չկանգնենք մեր չարիքներից, եթե չզղջանք դրանք, չհրաժարվենք իսպառ և դառնանք նոր մարդ: Եթե զղջանք, ապաշխարենք, խոստովանենք, ապա կմաքրվեն, կսրբվեն այստեղ, ահեղ դատաստանի ժամանակ հայտնի չեն դառնա: Իսկ եթե այդպես չանենք, ապա ահեղ դատաստանի, Աստծո և հրեշտակների, սուրբերի, բոլոր արդարների առջև հայտնի կդառնան: Եվ այն ժամանակ մենք մեծ ամոթով ու ափսոսանքով կզղջանք, բայց ուշ կլինի այդ զղջումը, որովհետև ուշացած է: Եվ զղջումը մեզ չի արդարացնելու, չի փրկելու, այլ դատապարտվելու ենք հավիտենական տանջանքների, դժոխք ենք իջնելու: Բայց արդարները այսպես չեն: Արդարները ամեն կերպ փորձում են, որպեսզի իրենց խորհուրդները մաքուր լինեն, հասկանում են, որ չար խորհուրդները նախ Աստծուն անհաճելի են, որովհետև Աստված է այստեղ ներկա, և չար խորհուրդները պղծում են ոչ միայն մեր սիրտը, մեր հոգին, այլ նաև օդն են պղծում, շրջապատն են պղծում, և այդպիսի պղծություն Աստված չի ստեղծել, Աստված չի ուզում, որպեսզի մենք անմաքուր լինենք: Արդարներն ուզում են, որ իրենց սրտերը մաքուր լինեն ամեն տեսակի չար խորհուրդներից, արտասուքով են սրբում սիրտը: Ինչպես ձեռքերը տաք ջրով են սրբվում ու մաքրվում, այնպես էլ սիրտն է ջերմ արտասուքներով մաքրվում: Հառաչում են, ներողություն խնդրում Քրիստոսից, փնտրում են ամենուրեք սրտի սրբություն, որովհետև Տերն ասում է. «Երանի նրանց, որ սրտով մաքուր են, որովհետև նրանք Աստծուն պետք է տեսնեն» (Մատթ. 5.8): Եվ փորձում են իրենց բոլոր գործերը Աստծո պատվիրանների համաձայն կատարել, որովհետև մեր Տերն ասում է. «Իսկ ով կատարում է այն, ինչ ճշմարիտ է, գալիս է դեպի լույսը, որպեսզի նրա գործերը հայտնի լինեն, թե Աստուծով կատարվեցին» (Հովհ. 3.21): Այսպիսին են արդարները և հակառակն են մեղավորները: Եվ անզեղջ մեղավորը երբեք չի զղջում, չի ափսոսում, որովհետև շատ մեծ կապվածություն ունի մեղքերին: Խորն են մեղքի արմատները, չար սովորությունները մեղավոր մարդու սրտում: Նա այլևս երբեք չի կարող դարձի գալ, զղջալ, որովհետև շատ է սիրում մեղքը, որովհետև մեղքը նրա կյանքում երկարաժամկետ է եղել, ամբողջ կյանքում սիրել ու փափագել է մեղքը: Եվ այնքան խորն արմատներ են գցել նրա սրտում, որ նա արդեն վախենում էլ է հետ նայել, չի պատկերացնում, որ հնարավոր է այդ մեղքերից դուրս գալ: Բայց Աստված ողորմած է և չի կամենում մեղավորի մահը, այլ նրա դառնալը չար ճանապարհից : Եվ եթե ամենածանր մեղավորը, ամենասոսկալի հանցագործը ետ դառնա ու զղջա իր մեղքերի համար անգամ իր մահվան մահճում, արտասուք հոսեցնի և Տիրոջը դիմի, ապա Աստված արդարացնելու է մեղավորին: Ինչպես մեր սուրբ վարդապետ Գրիգոր Նարեկացին է ասում. «Ամբողջ մարդկության մեղքը եթե վերցնենք, ապա նմանվում է մի փխրուն հողի, որ պետք է հալվի և վերանա աստվածային անսահման օվկիանոս ողորմության մեջ»: Աստված անսահման սիրով է սիրում մեզ և չի փափագում, որ Իր զավակներից մեկը կորստյան մատնվի, ուզում է, որ բոլորը փրկվեն: Աստված չէ, որ Իր երեսը թեքում է մեզնից, մենք ենք, որ հետ ենք կանգնում Տիրոջից: Եվ այն մեղավորը, որ հետ կանգնեց Աստծո ճանապարհից և թեքեց իր երեսը Տիրոջ ողորմությունից, այլևս ինքն է փակում իր փրկության դուռը, այլևս ինքն է հետ կանգնում արդարության ճանապարհից և ինքն է հրաժարվում Տիրոջ ողորմությունից: Ինչպես մեղավորներն էին ասում Սուրբ Գրքում, թե չեն ուզում ճանաչել Տիրոջը, չեն ուզում ընդունել Աստծո ողորմությունը, և որ Աստված հեռանա իրենցից, որովհետև խարխափել էին խավարի մեջ, սատանայի ճիրանների ու որոգայթների մեջ, իսկ մենք այսպիսին չլինենք: Մենք զղջանք նույն պահին, երբ մեղքը գործեցինք, խոստովանենք Տիրոջը մեր սրտում՝ ասելով. «Տեր, ողորմիր ինձ, կրկին սխալ գործեցի: Գիտեմ, որ Դու ողորմած ես, գիտեմ, որ Դու գթառատ ես և կարող ես ինձ նորից ոտքի կանգնեցնել, նորից արդարացնել, նորից սրբել ու մաքրել»: Եվ Աստված ամեն մեղք ու հանցանք, որ զղջում ենք ու ապաշխարում, սիրով ներելու է, սիրով մեզ ընդունելու է իբրև որդի և Երկնքի Արքայության հավիտենական ուրախություններին և երանություններին է արժանացնելու: Ամեն:
Տեր Միքայել վարդապետ Գևորգյան