23 Փետրվար, Ուր, Մեծ Պահքի ԺԲ օր

Գրքեր

Կլինիկական մահ. երբեմն վերադառնում են այն աշխարհից (Երկրորդ մաս)

Հրեշտակն ակնարկեց մնալու մասին: Խոստովանեմ, որ ահռելի սեր, հոգատարություն ու երանություն էի զգում, հույզերը համակել էին ինձ: Այնքան լավ էի ինձ զգում, որ ամենևին չէի ցանկանում մարմինս վերադառնալ: Լույսից եկող ձայնը հարցրեց, թե արդյոք անավարտ գործեր չունեմ, որոնք պահում են ինձ Երկրի վրա, և արդյոք հասցրել եմ ամեն ինչ անել: Ես չէի անհանգստանում, որ այնտեղ մարմինս է պառկած: Ամենևին չէի ցանկանում վերադառնալ: Միակ միտքը, որ անհանգստացնում էր ինձ, մորս մասին էր: Գիտակցում էի ընտրության պատասխանատվությունը, բայց հասկանում էի, որ նա վշտանալու էր: Գիտեի, որ մահացել եմ, որ հոգիս դուրս է եկել մարմնիցս: Բայց սարսափելի էր պատկերացնել, թե ինչ կպատահեր մորս, երբ նրան ասեին, որ որդին մահացել է: Բացի այդ ինչ-որ անավարտության, պարտքի զգացում ունեի:

Վերևում ինչ-որ տեղից անհավանական գեղեցիկ երգեցողություն էր հնչում: Նույնիսկ ոչ թե երգեցողություն, այլ փառապանծ, տոնական ցնծություն՝ փառաբանություն Բարձրյալն Արարչին: Դա նման էր «Սուրբ Աստված, Սուրբ և Հզոր, Սուրբ և Անմահ»-ին: Այդ ցնծությունը ինձ էլ էր համակել և զգում էի, թե ինչպես է յուրաքանչյուր մոլեկուլ, հոգուս յուրաքանչյուր ատոմ գովերգում Աստծուն: Հոգիս բոցավառվում էր երջանկությունից, աննկարագրելի երանության մեջ էր, աստվածային սեր ու երկնային ուրախություն էր զգում: Ուզում էի մնալ այնտեղ ու հավերժ փառաբանել Աստծուն:

Հրեշտակի հետ թռչելու ընթացքում ուժգին սեր էի զգում և հասկացա, որ Աստված յուրաքանչյուր մարդու սիրում է: Երկրի վրա մենք հաճախ ենք որևէ մեկին դատում, ինչ-որ մեկի մասին վատը մտածում, իսկ Աստված սիրում է բացարձակապես բոլորին: Նույնիսկ, ասենք, ըստ մեր պատկերացման՝ ամենավերջին սրիկաներին: Տերն ուզում է բոլորին փրկել: Մենք բոլորս Նրա համար երեխաներ ենք:

Ես նաև Երկիրը տեսա հեռվից (շատ հարցեր չէի տալիս, մտքովս չէր անցնում, երևի եթե ավելի մեծ լինեի, ավելի շատ կհարցնեի): Կրկնեմ, որ այնտեղ բույրերն այնքան արտակարգ հաճելի են, որ եթե հավաքես Երկրի բոլոր անուշահոտությունները, միևնույն է նման բույրեր չես ստանա: Եվ աշխարհի բոլոր նվագախմբերն այնպիսի երաժշտություն չեն նվագի, ինչպիսին այնտեղ լսեցի: Այնտեղ լեզու էլ կա. այն բազմաֆունկցիոնալ է, բազմիմաստ, սակայն բոլորը հասկանում են: Մենք այդ լեզվով էինք շփվում, ես այն հրեշտակային անվանեցի:

Մենք պետք է ջանքեր գործադրենք շփվելու համար: Նախ հարկավոր է մտածել, թե ինչ ես ուզում ասել, հետո անհրաժեշտ բառերն ընտել, նախադասությունը ձևակերպել, այնուհետև արտասանել անհրաժեշտ ինտոնացիայով: Այնտեղ ամենևին այդպես չէ:

- Այսինքն՝ այնտեղ առանց խոսքերի՞ են շփվում:

- Այն աշխարհում ինչ մտածում ես, այն էլ՝ խոսում: Կարելի է ասել ուղիղ եթեր է: Եվ ամեն ինչ հոգուցդ է ելնում և անհավանական թեթևությամբ: Եթե այստեղ կարող ենք կեղծավորություն անել, ապա այնտեղ՝ ոչ: Հրեշտակային լեզվի բառապաշարում անհամեմատ ավելի բառեր կան, քան մեր երկրայինում: Հրեշտակային լեզուն արտակարգ գեղեցիկ է: Ես խոսում էի այդ լեզվով և հրաշալի հասկանում: Երբ այդ լեզուն է հնչում, այնպիսի տպավորություն է, որ մոտակայքում անսովոր մեծ թվով ձայներով ջուր է աղմկում, որը երաժշտության է նման: Այնտեղ ընդհանրապես ամեն ինչ ավելի շատ է՝ գույները, ձայները, բույրերը: Եվ չկա այնպիսի հարց, որի պատասխանը չստանաս: Աստվածային Լույսի այդ հոսանքը սիրո, կյանքի և գիտելիքների աղբյուր է:

Ամեն ոք ինքն է իրեն դատում

- Սակայն, միևնույն է, Դուք վերադարձաք:

- Ես ինչ-որ արտասովոր Լույս զգացի վերևից, ավելի մեծ, քան մինչ այդ էր: Նա մոտեցավ մեզ: Հրեշտակն իրենով ծածկեց ինձ, ինչպես թռչունն՝ իր ձագին, և ասաց, որ գլուխս խոնարհեմ ու չնայեմ այնտեղ: Աստվածային Լույսը հոգիս լուսավորեց: Ես դող ու երկյուղ զգացի, բայց ոչ թե վախից, այլ վեհության ու փառքի աննկարագրելի զգացումից: Կասկած չունեի, որ Տերն էր: Նա ասաց հրեշտակին, որ ես դեռ պատրաստ չեմ: Որոշում կայացվեց Երկիր վերադարձիս մասին: Ես հարցրի. «Իսկ ինչպե՞ս կարելի է այնտեղ՝ ավելի վերևում հայտնվել»: Իսկ հրեշտակն սկսեց Պատվիրանները թվարկել: Ես հետաքրքրվեցի. «Իսկ ո՞րն է ամենակարևորը, ո՞րն է կյանքիս նպատակը»: Հրեշտակը պատասխանեց. «Սիրի՛ր քո Տեր Աստծուն ողջ սրտովդ ու ողջ հոգովդ և ողջ մտքովդ: Եվ սիրի՛ր մերձավորիդ այնպես, ինչպես ինքդ՝ քեզ: Յուրաքանչուր մարդու այնպե՛ս վերաբերվիր, ինչպես քեզ ես վերաբերվում, ինչ քեզ ես կամենում, նույնն ուրիշին կամեցիր: Պատկերացրո՛ւ, որ ամեն մարդ հենց դու ես»: Ամեն ինչ շատ հասկանալի էր ասվում, հասկանալի լեզվով, գիտակցության անհրաժեշտ մակարդակի վրա: Այնուհետև Աստծո ձայնը երեք անգամ հարցրեց ինձ. «Սիրո՞ւմ ես ինձ»: Ես երեք անգամ պատասխանեցի. «Սիրում եմ, Տե՛ր»:

Վերադառնալով, շարունակեցի շփվել ուղեկցիս հետ: Ինքս ինձ մտածում էի. «Երբեք մեղք չեմ գործի»: Իսկ ինձ պատասխանեցին. «Յուրաքանչյուրն է մեղք գործում: Նույնիսկ մտքով կարելի է մեղք գործել»: «Այդ դեպքում ինչպե՞ս բոլորին կհետևեք,- հարցրի:- Դատի ժամանակ ինչպե՞ս է գնահատվում հոգու մեղավոր արարքի կոնկրետ դեպքը»: Եվ ահա թե ինչպիսին էր պատասխանը: Մենք հրեշտակի հետ ինչ-որ շինության մեջ հայտնվեցինք, վերևից նայում էինք, թե ինչ է տեղի ունենում. մի քանի հոգի վիճաբանում էին ինչ-որ հարցի շուրջ, բարկանում էին, մեկը մյուսին մեղադրում էր, ինչ-որ մեկը ստում էր, արդարանում… Եվ ես կարող էի մտքերը լսել, վերապրել վեճի մասնակիցներից յուրաքանչյուրի բոլոր զգացմունքները: Ես նույնիսկ բույրերն էի զգում, բոլորի ֆիզիկական և հուզական վիճակը: Կողքից դժվար չէր գնահատել, թե ով էր մեղավորը: Այնտեղ ծածուկ, անհասկանալի բան չկա, այնտեղ յուրաքանչյուր մարդու մտքերը տեսանելի են: Եվ երբ հոգին դատաստանի առաջ կանգնի, այդ ամենը ցույց կտան նրան: Հոգին ինքը կտեսնի ու կգնահատի իրեն ու իր գործողությունները՝ ըստ յուրաքանչյուր իրավիճակի: Մեր խիղճը մեզ կբացահայտի: Դուք նույն վայրում կհայտնվեք, և ձեր առջև ասես կինոժապավեն կպտտվի, ընդ որում դուք կլսեք ու կզգաք յուրաքանչյուր մարդու, այդ պահին կիմանաք նրա մտքերը: Եվ նույնիսկ նրա ֆիզիկական ու հոգեկան վիճակը կզգաք: Յուրաքանչյուր ոք ինքն իրեն ճիշտ կդատի: Ահա թե ինչն է ամենակարևորը:

Մյուս աշխարհում գտնվելու ժամանակս ավարտին մոտեցավ, և ես վերադարձա մարմնիս մեջ: Կտրուկ անկում զգացի, դա էլ հենց վերադարձն էր: Օ՜, որքան ծանր է մեր մարմնում գտնվելը այն բանի համեմատ, երբ հոգին առանց դրա է: Կաշկանդվածություն, ծանրություն, ցավ:

- Ձեզ ցույց տվեցի՞ն դժոխքը կամ նման մի բան:

- Ա՛յ դժոխքում չեղա: Գիտեմ, որ կան մարդիկ, որոնք այնտեղ եղել են: Չգիտեմ ինչու, միգուցե, այն ժամանակ գլխի չընկա ուղեկցիս հարցնել այդ մասին: Ես նույնիսկ դրախտում չեղա, միայն մինչև ինչ-որ տեղ թռանք, և ես ներքուստ գիտակցեցի, որ եթե ավելի վեր թռչենք, ապա այլևս վերադարձ չի լինի:

- Այդ ամենը շատ զարմանալի է: Եկեղեցու հետ առնչություն չունեցող մարդիկ հավատո՞ւմ են այս վկայությանը: Եթե թերահավատորեն էին վերաբերվում Ձեր պատմությանը, ապա պատմելու հետաքրքրությունը կորո՞ւմ էր:

- Մտերիմներից, ծանոթներից ոմանք հավատում են, մյուսները՝ մտահոգվում, փորձում փոխել իրենց կյանքը: Ես նախ համադասարանցիներիս պատմեցի, նույնիսկ բուժկետում, ուր հայտնվեցի վնասվածքից անմիջապես հետո: Բժշկուհին ինձ տեղեկանք տվեց և ասաց. «Գնա՛ տուն, հանգստացիր»: Պատանեկության տարիներին ևս պատմում էի այս պատմությունը: Տարբեր կերպ էր ընդունվում: Հասուն տարիքում աշխատավայրում էի պատմում, ոմանք սկսում էին մտածել այդ ամենի մասին, բայց մեծամասնությունը, միևնույն է, չի հավատում:

Չգիտեմ, արդյոք շատերն են նման բան տեսել, բայց մարդիկ հիմնականում զգուշությամբ ենք վերաբերվում նման պատմություններին: Դեռևս Երկրի վրա չլինելով, մտածում էի. «Բոլորին կպատմեմ այս մասին»: Իսկ հրեշտակը, մտքերս տեսնելով, ասաց, որ մարդիկ չեն հավատա: Այժմ հիշում եմ հարուստի և աղքատ Ղազարոսի մասին ավետարանական առակը, երբ առաջինն Աստծուն խնդրում է արդար Ղազարոսին ուղարկել իր ողջ եղբայրների մոտ, որպեսզի գոնե նրանք հոգ տանեն իրենց հոգու և փրկության մասին: Բայց նրան պատասխան տրվեց, որ եթե նույնիսկ մեռածները հարություն առնեն՝ չեն հավատա: Ա՛յ դա ճշմարիտ է: Մինչև հիմա շատերն ասում են, որ երազում եմ տեսել այդ ամենը, ոմանք նախ սկսում են մտածել, իսկ հետո որոշ ժամանակ անց պնդում են, որ դա հալյուցինացիա է եղել: Ուզում եմ ևս մեկ անգամ ասել՝ դա հալյուցինացիա չէր, երազ չէր, տեղի ունեցածն այնքան իրական էր, որ ավելի շուտ մեր երկրային կյանքն է երազ այն տեղի հետ համեմատած, որտեղ ես հայտնվեցի:

- Իսկ դա չէ՞ր կարող պատրանք լինել, որը չարի տեսիլք է, խաբկանք:

- Եթե դա պատրանք լիներ, ապա ես հիմա հնարավոր է անհավատ կամ խելագար լինեի: Ի՞նչ իմաստ ունի, որ դևերը ցույց տան այն աշխարհը, իմ կյանքը՝ իմ իսկ օգտի համար: Ընդհակառակը՝ սատանան պետք է ցույց տա, որ ոչինչ գոյություն չունի, նրա խնդիրը Աստծուց հեռացնելն է: Ավելին՝ իմ հանդիպման մեջ ավետարանական խոսքեր ու քարոզներ կան: Միայն ժամանակի ընթացքում, երբ արդեն մեծացա և սկսեցի եկեղեցի հաճախել, ծանոթանալ Ավետարանին, հիշեցի բառերը, որ լսել էի հրեշտակի հետ շփվելիս: Շատերը Ավետարանից էին: Ի՞նչ իմաստ ուներ, որ սատանան ինձ եկեղեցական մարդ դարձներ, քրիստոնյա: Նրան պետք է, որ հեռանանք հավատից, Եկեղեցուց:

- Ինչպիսի՞ն էր մահից հետո վիճակը և որքա՞ն այն տևեց:

- Նույն լուսավոր թունելով վերադառնալով, կտրուկ անկում զգացի և հաջորդ պահին գիտակցության եկա իմ մարմնում: Ուշքի գալով, ցավ զգացի, կաշկանդվածություն, ծանրություն: Սեփական մարմնիս բանտարկյալն էի: Գլխավերևս կանգնած էին երեխաներն ու ուսուցչուհին: Բոլորը հանկարծ ուրախացան՝ տեսնելով, որ վերակենդանացա: Մի աղջիկ ասաց. «Մտածում էինք, որ մահացել ես, գույնդ արդեն մեռելի գույն էր»: Ես հարցրի. «Իսկ որքա՞ն ժամանակ էի անգիտակից»: Նա պատասխանեց, որ ժամացույցին չի նայել, բայց երևի մի քանի րոպե: Ես զարմացա, թվում էր, թե առնվազն մի քանի ժամ այնտեղ չէի:

Էլի մի բան հիշեցի… Երբ թռչում էինք, երկրային կյանքս ինչ-որ դրվագներով էր ցուցադրվում: Դրանցից մեկում մեզ պատմության գրքեր էին բաժանել, որոնց առաջին էջին Լենինն էր: Ես սև գրիչ վերցրի, պոզեր նկարեցի նրան, աչքերի բիբերը օձի աչքերի պես սարքեցի, ատամներն էլ՝ ժանիքների: Չգիտեմ ինչու, բայց այն ժամանակ ցանկացա նախշել նրան: Պատմության ուսուցչուհին դա նկատեց, և բնականաբար, սկանդալ եղավ: Ասում էին, որ ես արժանի չեմ պիոներական վզկապ կրելու: Ենթադրվում էր, որ ժողովի ժամանակ պատժի վերաբերյալ հարց կբարձրանա: Այդ պահին ես դա շատ ամոթալի արարք էի համարում: Այդ այժմ է, որ գիտենք, թե Աստծու դեմ կռվող բոլևիկները ինչեր էին անում մեր երկրում և որքան վիշտ են պատճառել մարդկանց: Իմ «գեղանկարչության» այդ դրվագը նույնիսկ հրեշտակներին զվարճացրեց, նրանք նույնպես հումորի զգացման պես մի բան ունեն:

- Այդ իրադարձությունը մե՞ծ ազդեցություն է ունեցել Ձեր հոգևոր կյանքի վրա:

- Իհարկե, ազդել է: Եթե ոմանք հավատում են հանդերձյալ կյանքին, ապա ես հաստատ համոզված եմ: Ինձ այլևս ոչ մի կերպ չես տարհամոզի: Եվ եթե ես լսում եմ ինչպես է ինչ-որ մեկը պատմում, որ հանդերձյալ կյանք չկա, աթեիստական նման լոզունգներն ինձ վրա ոչ մի կերպ չեն ազդում:

- Ի՞նչ եք զգում այս իրադարձությունը հիշելիս՝ վա՞խ, պատասխանատվությո՞ւն, թե՞ ուրախություն:

- Ե՛վ ուրախություն, և՛ վախ: Եվ խղճմտության սուր զգացում, եթե կարելի է այդպես ասել: Ես դեռ այն ժամանակ նկատեցի՝ այնտեղ այնպիսի գեղեցկություն է, որ եթե նույնիսկ դժվար է երկրային կյանքում, դա ընդամենը վայրկյան է այն աշխարհի համեմատությամբ: Հանուն հավիտենական երանության և այն անպատմելի ուրախության արժի ապրել, տառապել, պայքարել: Նաև հիշում եմ սրբազան Սերաֆիմ Սարովսկու և նրա պատկերավոր համեմատությունը, որ եթե այստեղ՝ Երկրի վրա անհրաժեշտ լիներ, որպեսզի մենք ընկղմված մնայինք որդերի հետ, ապա նույնիսկ այդ դեպքում մենք պետք է երախտապարտ լինենք Տիրոջն՝ իմանալով, որ փրկվելու ենք:

- Ի՞նչ կցանկանայիք ասել այն մարդկանց, որոնք կկարդան Ձեր վկայությունը:

- Շատերն են ինձ հարցրել. «Իսկ միգուցե դա երազո՞ւմ ես տեսել»: Ո՛չ, երազում չեմ տեսել: Մեր երկրային կյանքն է երազ: Իսկ այնտեղ իրականություն է: Ընդ որում այդ իրականությունը շատ մոտ է յուրաքանչյուր մարդու: Այնտեղ յուրաքանչյուր հարցի պատասխանը կա: Այնտեղ երեխան կարող է բարդագույն խնդիրը մի ակնթարթում լուծել: Այնտեղ ես հասկացա, որ մարդը չարիք գործելու համար չի ստեղծվել: Մարդի՛կ, արթնացե՛ք մեղավոր քնից: Երես մի՛ դարձրեք Աստծուց: Քրիստոս բաց գրկով սպասում է յուրաքանչյուր մարդու, յուրաքանչյուրին, ով պատրաստ է իր սիրտը բաց անել Նրա համար: Մա՛րդ արարած, կա՛նգ առ, բացի՛ր սրտիդ դռները: «Ահա՛վասիկ ես դռան առաջ եմ և բախում եմ» (Հայտն. 3:20),- ասում է Տերը: Հիսուս Քրիստոս Իր արյամբ լվաց ողջ մարդկային ցեղը մեղքի իշխանությունից: Եվ միայն նա, ով կարձագանքի աստվածային քարոզի կոչին՝ կփրկվի: Իսկ նա, ով կմերժի՝ չի փրկվի: Դժոխքում կհայտնվի: Ուղղափառ Եկեղեցում մարդու փրկության բոլոր անհրաժեշտ միջոցները կան: Եվ մենք պետք է երախտագիտությամբ ու բաց սրտով գնանք Տիրոջն ընդառաջ՝ ցանկանալով շնորհակալություն հայտնել Նրան փրկության պարգևի համար՝ իմանալով, որ հավիտենությունն էլ չի բավականացնի, որպեսզի մեր երախտագիտությունն արտահայտենք Նրան:

 

Զրուցեց Անդրեյ Գերմանը (ПравЖизн)

Ռուսերենից թարգմանեց Էմիլիա Ապիցարյանը

 

Աղբյուրը՝ http://hram-troicy.prihod.ru/articles/view/id/1196613

23.02.19
ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․