«Ուրախություն կլինի երկնքում մի մեղավորի համար, որն ապաշխարում է»

«Ասում եմ ձեզ, որ այսպես ուրախություն կլինի երկնքում մի մեղավորի համար, որն ապաշխարում է, քան իննսունինը արդարների համար, որոնց ապաշխարություն պետք չէ» (Ղուկ. 15:7):

Ի Տեր Հիսուս Քրիստոս միավորված սիրելի հավատացյալներ.

Տերունական այս խոսքերը պատասխանն էին փարիսեցիների և օրենսգետների այն տրտունջի, թե՝ ինչո՞ւ է նա ընդունում մեղավորներին և ուտում նրանց հետ: Ղուկասի ավետարանում գրի առնված ամբողջական պատասխանն իր մեջ կորստի և ապա վերագտնելու մասին երեք պատմություն է ներառում, որոնք միավորված են միևնույն գաղափարով և ուղղված յուրաքանչյուր մարդու:

Դրախտի դարպասներից անդին ձևավորված մահկանացու կյանքի անբաժանելի մասն է կորուստը: Լույս աշխարհ եկած և ոչ մեկն անմասն չէ այս կամ այն կորստից ու դրա պատճառած ցավից: Եվ ցավի ուժգնությունն էլ կախված է նրանից, թե կորցրածն ինչ արժեք ուներ անձամբ քեզ համար: Ամենահաճախ հանդիպող կորուստների ցանկում են՝ ժամանակը, առողջությունը, դրամը, պատիվը, խիղճը, ամոթը, հույսը, հավատը, կյանքը… Մեր ազգի համար այս ամենը, ցավոք, խտացավ և բազմապատկվեց նաև հայրենիքի, հաղթանակների, զավակների ու ձեռքբերումների կորստով: Թող Բազումողորմ Տերն Իր անծայրածիր ողորմածությամբ ամոքի մեր ազգի զավակների և անգին հայրենիքի վերքերն ու բոլոր սրբերի բարեխոսությամբ ապաշխարության ու դարձի ոգի ուղարկի մեր ազգին: Եվ որպեսզի սա կատարվի, կրկին դառնանք Տեր և Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի խոսքերին, ու յուրաքանչյուրը թող մտորի ամենակարևոր կորստի մասին, որն Աստծու պատկերով դրոշմված մարդկային հոգու կորուստն է:

Աշխարհի արարումից ի վեր Աստծու և բանսարկուի, բարու և չարի, լույսի ու խավարի կռիվը սրա մասին ու սրա համար է. Հայրը պաշտպանում է Իր զավակներին ոխերիմ թշնամուց, Բարի Հովիվն Իր հոտին՝ արնախում գայլից: Եվ ինչպես Տեր Հիսուս է ասում՝ չկա ավելի մեծ ուրախություն երկնքում, քան մոլորյալի դարձն է կամ կորսված հոգու գտնվելը: Այս աննկարագրելի ուրախությունը տեսնում ենք և՛ կորուսյալ ոչխարի, և՛ անառակ որդու, և՛ կորցրած դրամի առակներում, և տկար ու մեղավոր մարդու համար չկա ավելի մեծ հույս ու ոգևորություն, քան գիտակցելը, որ իր նման թշվառ մեկն այդքան գնահատելի ու կարևոր է Բարձրյալն Աստծու համար: Այսօր, երբ տուն գնաք, սիրելինե՛ր, վերընթերցեք այս առակները, սակայն կորուսյալ ոչխարի կամ անառակ որդու փոխարեն ձեր անունը կարդացեք: Թո՛ւյլ տվեք, որպեսզի ձեր պաղած ու վախվորած հոգին զգա Բարի Հովվի ուսերին գտնվելու անվտանգության ու հուսալիության անպատմելի զգացումը: Փորձեցե՛ք որդիական նոր ու մաքուր պատմուճանը և զգացե՛ք այն մեծագույն պատիվը, որ Երկնավոր Հայրն է ձեզ անում: Թո՛ւյլ տվեք, որպեսզի ձեր օտարացած հոգին մի փոքր մնա Հոր ջերմ գրկում, և թող որ սիրտը տակնուվրա անող այն բոլոր զգացումների փոթորիկը, որ անպատճառ կզգաք, այնպիսի ուժգին սիրով կապի ձեզ Արարչին, որ այլևս ոչինչ և ոչ մեկն ի զորու չլինի ձեզ Նրանից բաժանելու:

Սիրելի՛ հավատացյալներ, կյանքը բարդ բան է՝ ծուղակներով ու փորձություններով լի: Այն նման է ականապատ դաշտի, որտեղ հատուկ գիտելիքներ, պատրաստվածություն ու քարտեզ չունենալու դեպքում մի քայլն անգամ կարող է քեզանից խլել ամենաթանկը: Իր Արարչից, իր Փրկչից, իրեն Սիրող Հորից հեռացած, նրան մերժած մարդը նման է այդ դաշտում քայլել պատրաստվող անմիտ բախտախնդրի, որ հույսը միայն սեփական ուժերի վրա դնելով, որոշել է կտրել-անցնել այն՝ առանց գիտակցելու իր ողբալի վիճակի ողջ լրջությունը: Իսկ մեր Սիրող Հայրը նույնն է երեկ, այսօր ու վաղը: Նա անսահմանորեն սիրում է մեզ, ամեն վայրկյանի սպասում ու մինչև վերջ պայքարում է յուրաքանչյուրիս հոգու փրկության համար՝ տալով ամեն ինչ, որ այդ նպատակին կծառայի: Այդ մենք ենք հեղհեղուկ, կույր և անհուսալի, որ աշխարհի փչացած ու փուչ վազքի մեջ կորելով՝ անտեսում կամ չտեսնելու ենք տալիս այն ամենազոր Աջը, որ մշտապես ուղղված է դեպի մեզ: Եթե դուք այսօր այստեղ եք, ապա կարող ենք ասել, որ գոնե մեկ անգամ արդեն արձագանքել եք ձեզ կանչող Հովվի ձայնին և Նրա հարազատ ու ապահով ուսերին հայտնվել: Փա՜ռք Ամենակալին, դարձի եկած յուրաքանչյուր հոգու համար: Միայն Նրան է հայտնի, թե որտեղ, որ ճահճում կամ անհատակ փոսում է գտել նա մեզնից յուրաքանչյուրին: Որ մահաբեր կիրճից ու որ գազանի երախից է մեզ դուրս բերել Քաջ Հովիվն ու ուրախությունից՝ Իր ուսերին առել: Միայն մեր Երկնավոր Հորն է հայտնի, թե մեզնից յուրաքանչյուրի համար որքան է թեժացրել Իր տան ճրագները, որպեսզի հեռու խավարից կարողանանք տունդարձի ճամփան գտնել: Քանի սպասավորի է ուղարկել մեզ փնտրելու և հարազատ տուն բերելու: Եվ հայրական սիրող սրտի անթիվ-անհամար քանի կտոր է զոհաբերել, որպեսզի մեր մեռած սիրտը վերակենդանանա ու հիշի, որ իրական կյանքն ու փրկությունը միայն Հոր տանն է՝ Նրա սիրող գրկում:

Աստծու ճրագներն անմար են, սիրելինե՛ր: Սուրբ Գիրքը, Եկեղեցու վարդապետությունը, հայրերի գրվածքներն այն հավերժ լույսն են, որ աննվազ լուսավորում են դեպի Արքայություն տանող յուրաքանչյուրիս ուղղին, միայն թե օգտվենք դրանցից: Փրկվելու առաջին քայլը հստակ գիտակցումն է, որ մոլորվել ես ու կորել: Հաջորդ քայլը փրկվելու ցանկությունն է և ապա՝ որոշումը: Փրկարարը չի կարող խեղդվողին փրկել, եթե վերջինս նրան ընդառաջ լողալու կամ գոնե չհակառակվելու փոխարեն ամեն ինչ անում է սուզվելու համար: Կամ հրշեջը չի կարող ձեզ դուրս բերել այրվող տնից, եթե դեպի ելքը շարժվելու փոխարեն տան ամենահեռավոր ու անմատչելի անկյունը մտնեք: Մենք պիտի վստահենք Քրիստոս Աստծուն, սիրելինե՛ր, և թույլ տանք, որ գտնի ու փրկի մեզ: Իսկ գտնվելուց, Հոր մոտ վերադառնալուց հետո էլ պիտի փոխվենք ու վերանայենք մեր կյանքը, արժեքները: Հինը մնալ չենք կարող: Երանելի Սարգիս Շնորհալին ասում է. «Տերը մեզ գեհենի սպառնալիքն է տվել և խոստացել է Իր Արքայությունը, որպեսզի կա՛մ հանուն այդ Արքայության սիրենք, կա՛մ էլ գեհենի սարսափից՝ երկնչենք։ Իսկ մենք այդ երկուսի ընտրության առջև անշարժ կանգնած ենք, ինչի պատճառով էլ մեզ վրա եկան-հասան տրտմությունները, որոնք հանդերձյալ տանջանքների «առհավատչյան» են»։

Նա ով գիտակցում է իր անկյալ վիճակից ազատվելու, վեր բարձրանալու գինը, և խորապես ապրում է կորուսյալ վիճակից փրկվելու ուրախությունը, դժվար թե հետագայում թեթևամտորեն վերաբերվի ձեռք բերածին՝ Սիրող Հոր ու Բարի Հովվի սիրուն, հոգատարությանը, պաշտպանությանը: Մենք պիտի ամեն ինչ անենք մեզ շնորհված կարգավիճակին, մեզ պարգևված դիրքին համապատասխանելու համար, սիրելի՛ հավատացյալներ: Յուրաքանչյուրս մեր տեղում պիտի ձգտենք ավելի լավը դառնալու՝ Տիրոջ լույսով, Նրա քաղցր ձայնին ու իմաստուն խրատներին հետևելով: Պիտի ընթանանք Աստծու մատնանշած ճանապարհով՝ Նրա օրինակին ու պատվիրաններին հետևելով: Պիտի հրաժարվենք կեղծավորությունից ու դադարենք դատելուց և փոխարենը պարզության ու մաքրության ձգտենք, որպեսզի աղտեղության ծովում խեղդվող աշխարհի աղմուկի մեջ չմոլորվելու համար միշտ կարողանանք լսել Փրկչի ձայնն ու տեսնել Նրա լույսը: Աստծու կամքը ընդհանուր առմամբ բոլոր մարդկանց նկատմամբ նույնն է, սիրելի՛ հավատացյալներ, և հաճախ ինչ-որ հատուկ, հենց անձամբ մեզ ուղղված ինչ-ինչ նշաններ, միայն մեզ հատկացված առանձնահատուկ դեր փնտրելն ու կեղծ ուսմունքների ու մարգարեների հետևից գնալը խոսում է մեր մեծամտության և այն մասին, որ մեզ ուրիշներից վեր դասելով՝ ուղղակի չենք ուզում կատարել հիմնական, ընդհանուր պատվիրանները և խորամանկություն բանեցնելով՝ պարզապես ցանկանում ենք շրջանցել դրանք: Ճշմարիտ Աստված մեկն է՝ Տեր Հիսուս Քրիստոս, միակ ճշմարտությունը՝ Սուրբ Գիրքն ու Քրիստոսահիմն Եկեղեցին, Աստծու միակ նպատակը՝ մեր փրկությունը: Արդ, հավատարիմ մնանք աստվածային ճշմարտությանն ու փրկչական ծրագրին: Աղոթքով, սիրով ու խոնարհությամբ մաքուր պահենք մեր հոգին՝ ունակ աստվածային լույսը չարածին խավարից տարբերելու, որպեսզի չպատահի հանկարծ, որ հեռանանք Կյանքի Աղբյուրից ու հայտնվենք թշնամու տիրապետության ներքո: Թող Տերն իմաստություն շնորհի ամբողջ հայ ազգին և նրա յուրաքանչյուր զավակին: Հիշեցնի, որ մենք շառավիղն են Քրիստոսի լույսով ազգն առաջնորդողների՝ սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի, Մաշտոցի, Նարեկացու, Վարդան Զորավարի և այլոց, և որ դժվարին ժամանակներում չկորչելու, այլ հաղթականորեն առաջ ընթանալու համար անհրաժեշտ է հավատարիմ մնալ նրանց ավանդին ու գծած շավղին: Թող Բարի Հովիվն Իր անսահաման գթության ծովի մի կաթիլն ուղարկի մեզնից յուրաքանչյուրին, որպեսզի ապաշխարության ոգի առնելով՝ հետ դառնանք մեր չար գործերից ու ընթացքից դեպի Խաչի փրկարար ուղի և մեկընդմիշտ հիշենք, որ Աստված «….ոչ թե դատավոր է, այլ բժիշկ, ոչ թե սպանող դահիճ է, այլ՝ գորովագին Հայր: Քեզ ընդառաջ է ելնում, ինչպես անառակ որդուն, քո պարանոցով է ընկնում, որ դարձար դեպի ապաշխարություն, երկնավոր Հայրը համբուրում է քեզ՝ բերանը հպելով աչքերիդ, հրամայում է քեզ հագցնել անմեղության առաջին պատմուճանը, ամրացնում է քեզ կոշիկներով՝ թշնամու հետագա թույների դեմ: Կերակրվում ես Որդու Մարմնի Պատարագով, քեզ հետ պատարագից վայելում են ընտրյալ ծառաները, քո անառակությունից դառնալու առթիվ բոլոր սուրբերը երգում և պարում են, որից սարսափած փոքր-ինչ նախանձում է առաջին թլպատված ժողովուրդը` չմտնելով Աստծո Որդու զենման ուրախության մեջ. որոնց մոտ ելավ ու եկավ էական Աստված Մարմնով՝ աղաչելու Հորը հավատացող հրեային, հավատի կոչելու ապաշխարող հեթանոսին և ուրախ լինելու իր անառակ եղբոր դարձով, միասին վայելելու Աստծո Որդու զենումից և ժառանգելու անանց բարիքների վայելչությունը Հոր, Որդու և Սուրբ Հոգու հետ. Նրան փառք և պատիվ հավիտյանս հավիտենից: Ամեն» (Հովհան Մանդակունի):

Տեր Գրիգոր քհն. Գրիգորյան