26 Փետրվար, Մեծ պահքի ԺԵ օր

Գրքեր

Սաղմոս ՃԼԹ

1. Այսուհետև՝ սաղմոս Դավթի:

Վերագրվում է քանանացիներին, առավել ևս՝ Դանիելին, ինչպես նաև հենց Դավթին, որ Սավուղից փախչելով ասաց.

2. Ապրեցո՛ զիս, Տէ՛ր, ի մարդոյ չարէ, յառնէ անիրաւէ փրկեա՛ զիս:

Ազատի՛ր ինձ, Տե՛ր, չար մարդուց, անիրավ մարդուց փրկի՛ր ինձ:

Նախ սատանան չար կոչվեց, որովհետև տրտմությամբ չարչարեց վերիններին իր անկումով, և [մեր] բնությանն էլ պատրանքով խաբելով՝ դուրս հանեց դրախտից, չարացրեց դրան ու ինքն էլ կոչվեց հորինող և մայր չարության: Աստված բարի է, և բոլոր արարածները բարի կոչվեցին, և ցանկացավ Աստված, որ մարդկանց Աստծու որդիներ կոչի, ինչպես Մովսեսը, և որ ասաց՝ «Ես ասացի՝ «Աստվածներ եք դուք, կամ բոլորդ էլ որդիներն եք Բարձրյալի»» (Սղմ. 81:6): Սատանային իր անվամբ կոչել տվեց, որ կարողացավ իրեն գործակիցներ վերցնել, և որ սրբերն աղոթում են՝ ազատվելու չար մարդուց, անիրավ մարդուց, որը մերժեց արդարությունը՝ հետևելով մարմնի և մտքի ցանկություններին:

3. Խորհեցան զանօրէնութիւն ի սիրտս իւրեանց, զօր ամենայն պատրաստեցան ի պատերազմ:

Իրենց սրտում նրանք անօրինություն խորհեցին, և գիշեր-ցերեկ պատերազմի պատրաստվեցին:

Սա է չարի գործը. նախ խորհուրդները չարացնել, ամեն ինչում անհագ եղան, ամեն ժամ պատրաստ էին կռվի՝ սավուղականները Դավթի դեմ, և պարսկական ու մարական իշխանները Դանիելի ու գերու դեմ:

4. Սրեցին զլեզուս իւրեանց որպէս զօձն. և թոյնք իժից ի ներքոյ շրթանց նոցա:

Օձի պես սրեցին լեզուներն իրենց, և նրանց շրթների տակ թույն կա իժի:

Օձի լեզուն բնությամբ սուր է և երկու մասի է բաժանված. չարախոսությունն էլ նախ օձից սկսվեց. որն էլ բանականները սեփական կամքով փոխեցին իրար դեմ, սրեցին, որպեսզի, երբ կարողանան՝ կտրեն, և երբ չկարողանան՝ թաքցնեն: Նենգությամբ ինչպես իժի թույնն է, որ ցամաք վայրերում սնվելով՝ դառն ու ուժեղ սպանող թույն ունի, և որտեղ կարողանում է՝ թափում է:

5. Պահեա՛ զիս, Տէ՛ր, ի ձեռաց մեղաւորի և ի մարդոյ չարէ փրկեա՛ զիս:

Պահպանի՛ր ինձ, Տե՛ր, մեղավորի ձեռքից, և չար մարդուց փրկի՛ր ինձ:

Ոչ միայն լեզվով, այլև ձեռքով էին ցանկանում սպանել, և ոչ միայն օձերից ու կարիճներից, այլև ուրիշ անասուններից է աղաչում փրկվել՝ հայտնելով, որ մարդիկ նրանցից առավել չարությամբ և խորամանկությամբ են ուզում վնասել և կարող են: Եվ սուտ են ասում, թե Աստված ինչո՞ւ ստեղծեց սողուններին ու գազաններին, ուրեմն թող [նաև] ասեն, թե ինչո՞ւ ստեղծեց մարդկանց:

Խորհեցան խափանել զգնացս իմ.

6. Թագուցին ամբարտաւանք որոգայթ ինձ:

Նրանք խորհեցին խափանել ընթացքն իմ: Ամբարտավաններն իրենց որոգայթը ծածուկ լարեցին իմ դեմ:

Նրանց նախանձը հատկապես Աստծու դեմ է ուղղված, որովհետև ըստ Աստծու [պատվիրանների] իմ ընթացքն ուզեցին խափանել՝ որոգայթ լարելով, այլազգիների միջոցով հալածելով, որպեսզի նրանց աստվածներին պաշտեմ: Ցանկանում էին խափանել նաև Դանիելի երեք անգամ աղոթքի կանգնելը: Եվ այս է, որ ասում է.

Լարս ձգեցին որոգայթ ոտից իմոց, շուրջ զշաւղօք իմովք եդին ինձ գայթագղութիւն:

Թակարդի լարեր ձգեցին ոտքերիս առջև, և իմ շավղի շուրջը գայթակղություններ դրին:

Իրենք աստվածպաշտության մեջ չեն մտնում և ուրիշներին էլ թույլ չեն տալիս: Այսպես դևերն են անում. աստվածպաշտության և հյուրասիրության պատրվակով կրոնավորներին աշխարհի հետ են կապում և ունեցվածքի, աշխարհային փառքի, պատվի և իշխանության միջոցով ծուղակ են սարքում ու որոգայթ լարում:

7. Ասացի. Տէր Աստուած իմ ես դու, ունկն դի՛ր, Տէ՛ր, ձայնի աղօթից իմոց:

Ասացի. «Դու իմ Տեր Աստվածն ես, ակա՛նջ դիր, Տե՛ր, աղոթքիս ձայնին»:

Ուրիշ ոչ ոքի չապավինեցի, ասացի. «Եթե դատես՝ Տեր ես, և եթե բարիք գործես՝ Աստված ես, լսելով իմ պաղատանքները, նայի՛ր արդարությանը, որ գիտե Տերդ»:

8. Տէ՛ր, Տէ՛ր, զօրութիւն փրկութիւն իմոյ, հովանի գլխոյ իմոյ յաւուր պատերազմի:

Տե՛ր, Տե՛ր, իմ փրկության զորություն, գլխիս հովանի պատերազմի մեջ:

Կրկնելով Տեր բառը, ջերմեռանդ է դարձնում աղոթքը՝ թշնամիների հանդեպ վրեժխնդրության դրդելով: Գլխիս հովանի պատերազմի մեջ. նշանակում է հեշտությամբ փրկելն ու փորձությունների տապը զովացնելը՝ օդի տապը, ինչպես Իսրայելում, իբրև թե ոգիները օդի պես շնչում են դևերի չարության տապը:

9. Մի՛ մատներ զիս, Տէ՛ր, ի ցանկութիւն մեղաւորաց, ոյք խորհեցան վասն իմ, մի՛ ընդ վայր հարկաներ զիս:

Մի՛ մատնիր ինձ, Տե՛ր, մեղավորների կամքին, որոնք նենգամտեցին իմ դեմ: Ինձ երեսի վրա մի՛ թող:

Թույլ մի՛ տուր, ասում է, որ կատարվի մեղավորի ցանկությունը, ինչը աստվածպաշտության կորուստն է: Որոնք նենգամտեցին իմ դեմ, այսինքն՝ առանց պատճառի, որովհետև նրանք, ովքեր անգութ արարք են անում, արժանի են ծեծի ու տանջանքների:

Զի մի՛ երբէք բարձրասցին, և խորհուրդք նոցա մի կատարեսցին:

10. Վախճան կատարածի նոցա վաստակ շրթանց իւրեանց ծածկեսցէ զնոսա:

Որ նրանք երբեք չբարձրանան, և նրանց մտադրությունները չկատարվեն: Թող նրանց վախճանն այս լինի. իրենց շրթունքների վաստակը թող ծածկի նրանց:

Որպեսզի երբեք չբարձրանան՝ ցանկություններն իրագործելու պատճառով հպարտանալով և կատարելով իրենց խորհուրդները: Թող նրանց վախճանն այս լինի. մի այլ թարգմանիչ ասում է՝ նրանց գլխի ժողովը, այսինքն՝ աչքը, խելքը, իմացականը և հիշողականը՝ ինչ-որ հավաքել են իմ մասին՝ տեսել և իմացել ու հիշել իրենց չար շտեմարաններում, դառնա դեպի իրենց, և ինչ շրթունքներով, որ վաստակ բերեն ինձ և չարչարանք՝ ինձ Սավուղին, սեփացիներին կամ Նաբուգոդոնոսորին կամ Դարեհին և Կյուրոսին մատնելով, այն թող ծածկի նրանց, ինչպես Սավուղին և Դավթի չարախոսներին՝ այլազգիների պատերազմը, և հնոցի հուրը՝ չարախոս անանյաններին և առյուծի գուբը՝ Դանիելին չարախոսողին, իսկ գեհենի հուրը՝ դևերին՝ անասելի տանջանքներով:

11. Արկցես ի վերայ նոցա կայծակունս հրոյ, և կործանեսցես զնոսա ի տառապանաց մի՛ կարասցեն կեալ:

Դու նրանց վրա կրակի կայծեր թափի՛ր ու կործանի՛ր նրանց, որ տառապանքներից չկարողանան փրկվել:

Սոդոմի հուրը կամ մահաբեր հրեշտակները՝ օգնության գալով արդարներին, ինչպես Եզեկիային: Որ տառապանքներից չկարողանան փրկվել, ինչը նույնիսկ տեսնելուց են տագնապում, տառապում, թե ինչպե՞ս կարող են դիմանալ այդ ահավոր տանջանքներին, էլ ուր մնաց կրելուց փրկվել և դիմանալ:

12. Մարդոյ լեզուանւոյ մի՛ յաջողեսցի ի վերա երկրի, զայր մեղաւոր չարիք իւր որսասցեն ի կորուստ:

Լեզվանի մարդը հաջողություն չի ունենա երկրի վրա, մեղավոր մարդուն իր չարագործությունները կորստյան կմատնեն:

Լեզվանի մարդը, որ այդ սատանայից վերցրեց, որը հեռու էր իրենից, և որ չարախոսեց Հոբին ու բոլորին, հաջողություն չի ունենա երկրի վրա, ինչպես ասացինք, և ինչպիսիք էին Հուդան, Աքիտոբելը և Արիոսը: Մեղաւոր մարդուն իր չարագործությունները կորստյան կմատնեն, ինչպես անտառի վրա թափվող հուր՝ լափելով նրանց և ինչպես քարբի ձագ՝ պատռելով իր ծնողին:

13. Ծանեայ զի առնես, Տէ՛ր, դատաստան աղքատի, և իրաւունս տնանկի:

Գիտեմ, Տե՛ր, որ դու աղքատին արդար դատաստան ես անում և տնանկի իրավունքն ես պաշտպանում:

Սուրբ Հոգու միջոցով իմացավ թշնամիների դատաստանի մասին, որ աղքատների համար էր՝ այն ժամանակ՝ Դավթի և գերու, իսկ հանդերձյալում՝ աղքատացած բնության համար:

14. Արդարք գոհասցին զանուանէ քումմէ. և բնակեսցեն ուղիղք առաջի երեսաց քոց:

Արդարները գոհություն պիտի մատուցեն քո անվանը, ուղղամիտները պիտի բնակվեն քո դիմաց:

Ոչ միայն Դավիթն ու գերին են գոհանում, այլև բոլոր մարգարեներն ու արդարները ցնծում են անմեղների գալիք փրկությամբ, երբ ուղղամիտները կբնակվեն Աստծու առջև, դրա համար էլ յուրաքանչյուր դասն է ասում, այն պատճառով, որ եթե փոքրիկներից մեկի համար մի բան անեք կամ չանեք, աչքի առջև ունեցեք ուղղամիտներին:

 

 

Վարդան Արևելցի, Մեկնութիւն Սաղմոսացն Դաւթի, Էջմիածին, 1797 թ.

Գրաբարից թարգմանեց Գայանե Թերզյանը

 

21.07.20
ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․