26 Ապրիլ, Կիր
Սիրելի հավատացյալներ,
Այսօր մեզ համար և ոչ միայն մեզ համար, այլ Հայ Եկեղեցու և համայն հայության համար սքանչելի և չափազանց օրհնաբեր օր է: Այսօր մեր մեծ բարեխոս և Աստուծո նվիրյալ՝ Անանիա առաքյալի հիշատակության օրն է, ում մասունքները ամփոփված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին Եկեղեցու Անանիա առաքյալի մատուռ-դամբարանում: Եվ այսօր Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնից բերվել է նաև իր մասունքակիր աջը: Պատահական ոչինչ չի լինում, այլ ամեն բան մեր կեանքում Աստուծո խնամքի ներքո է: Տերը կամեցել է այսօր իր սիրելի ժողովրդին Սուրբ Անանիայի բարեխոսությամբ առատորեն բաշխել իր օրհնությունները: Գոհություն հայտնենք մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսին մեր հանդեպ տածած անվերջ սիրո և այսպիսի հոգատարության համար: Ուրախանանք և ցնծանք այն իրողությամբ, որ Փրկիչը այսպիսի նվիրյալ անոթ պատրաստեց երկնային արքայության համար ինչպիսին Սուրբ Անանիան է, ում բարեխոսությամբ անթիվ հրաշքներ են կատարվել և մինչ այսօր էլ կատարվում են:
Փորձենք հիշատակել Անանիա առաքյալի անսասան հավատքի պտուղները՝ իր քաջագործությունները, իր գործած հրաշքները, արիաբար նահատակվելը: Ինչու փորձենք: Ցավոք իր հոգևոր գործունեության մասին փոքրաթիվ են մեզ հասած տեղեկությունները: Սակայն այն ամենը ինչ մեզ հայտնի է արդեն իսկ խոսում է Անանիայի մեծ հոգևոր արժանիքների մասին: Նախ հայտնի է Սրբազան ավանդությունից, որ Անանիան առաջին ունկնդիրներից է եղել Փրկչի քարոզների: Ականատես է եղել Տիրոջ գործած բազմաթիվ հրաշքների և ընտրվել որպես Իր աշակերտ: Նա Պետրոս առաքյալի ձեռամբ ձեռնադրվել է եպիսկոպոս: Աստուծո խոսքը քարոզել է Դամասկոսում և մոտակա քաղաքներում և գյուղերում: <<Գործք առաքելոց>>-ում կարդում ենք ինչպես Տերը պատվիրեց Անանիային գնալ և բժշկել կուրացած Սողոս Տարսոնացուն, ով մինչ այդ հայտնի հալածիչ էր եկեղեցու: Սուրբը հարցրեց Տիրոջը, փորձելով պարզել, թե արդյոք վտանգ չի սպառնում եկեղեցուն այդ բժշկությունից: Եվ ստացավ պատասխան Հիսուս Քրիստոսից, համաձայն որի Սողոսը ընտրյալ անոթ է, պիտի քարոզի հեթանոսներին, թագավորներին և հրեաներին, և մեծ չարչարանքներ ու նեղություններ պիտի կրի Աստուծո անվան համար: Անանիան խոնարհաբար կատարեց Աստուծո հրամանը: Հրաշքը կայանում էր ոչ միայն մարմնական աչքերի բուժման մեջ, այլ նաև Սողոսի հոգևոր աչքերի բացման: Եվ նա բժշկվելով հավատաց Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսին և Անանիայի ձեռամբ մկրտվեց: Անանիան ըստ էության եղավ Պողոս առաքյալի առաջին ուսուցիչը և ճշմարիտ հավատքի մեջ հաստատողը: Սողոսը Դամասկոսում սկսեց համարձակորեն քարոզել, զարմացնելով բոլոր նրանց, ովքեր ճանաչում էին իրեն որպես քրիստոնյաների հալածողի: Եվ երբ Սողոսին Դամասկոսի հրեաները փորձում էին սպանել, Անանիան այն քրիստոնյաների շարքում էր, ովքեր Սողոսին քաղաքի պարիսպից պարանով դուրս բերեցին: Անանիան համարձակորեն քարոզում էր Տիրոջ խոսքը և բազում բժշկություններ կատարում ասորիների և պաղեստինցիների երկրում: Իր առաքելության ընթացքում ենթարկվում էր ծանր հալածանքների թէ հրեաների և թէ հեթանոսների կողմից: Այնպես պատահեց, որ Հելևթերուպոլս քաղաքի մերձակայքում նրան բռնեցին հեթանոսները և տարան դատավորի մոտ: Այս դատավորի անունն էր Լուկիանոս, ով հայտնի էր իր մոլեգին կռապաշտությամբ և Քրիստոսի հետևորդների հանդեպ հուժգին ատելությամբ: Լուկիանոսը չափազանց խորամանկ էր և փորձում էր մեկ քաղծրախոսությամբ, մեկ սպառնալիքով ստիպել սրբին ուրանալ Քրիստոսին և կուռքերին զոհ մատուցել: Սակայն Անանիան անկոտրուն կամք դրսևորեց և ուժգին ծեծի ենթարկվելով էլ հաստատուն մնաց իր հավատքի մեջ: Իր իմաստուն խոսքերով ամոթահար արեց հեթանոսներին, որոնք էլ բարկությունից ու ատելությունից դրդված սուրբին քաղաքից դուրս հանեցին և քարկոծելով սպանեցին:
Նրա մարմինը քրիստոնյաները տեղափոխեցին Դամասկոս և հողին հանձնեցին Տիրոջ 70 թվականին: Ըստ որոշ աղբյուրների իր բնակավայրի տեղում եկեղեցի կառուցվեց, որը հետագայում վերածվեց մզկիթի: Անանիայի մասունքները որոշ ժամանակ անց տեղափոխվեցին Հռոմ, իսկ հետագայում Բրասկետայի եկեղեցի: Այնտեղից էլ նշխարները բերվեցին Հայաստան և ամփոփվեցին այս վայրում, ուր և կառուցվեց Անանիա առաքյալի մատուռ-դամբարանը:
Սուրբի մարտիրոսությունից մինչ այսօր էլ կարծես շարունակվում է իր լուսավոր առաքելությունը: Քանզի բազում են ոչ միայն հրաշքները և նույնիսկ անբուժելի հիվանդների բժշկությունները, այլ նաև Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին շատերի համար եղել է և կա սիրելի աղոթավայր, որը կարծես մի անբացատրելի ձգողական ուժով իր հովանու ներքո է հրավիրում մարդկանց, պարգևելով իրենց քաղծրաշունչ աստվածային ջերմություն:
Ուրեմն, հարգանքի տուրք մատուցելով և խոնարհվելով Սուրբ Անանիա առաքյալի սխրագործությունների առաջ, մեծ խանդավառությամբ և ցնծությամբ ընդունենք իր բարեխոսությամբ ստացած Աստուծո օրհնությունները:
Տեր Զգոն քահանա Աբրահամյան
Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի