1 Փետրվար, Դշ, Առաջավորաց պահքի Գ օր

Գրքեր

Ապագա կյանքը

- Հա՛յր, քաղցրեղեն եմ բերել, որ քույրերին հյուրասիրեք:

- Մի տես է՜, ինչպե՜ս են ուրախանում: Մյուս կյանքում ասելու ենք. «Ի՜նչ հիմարություններով էինք ուրախանում: Այդ հիմարությունները որքա՜ն էին մեզ հուզում այն ժամանակ»: Իսկ հիմա, ո՜ւ, մեր սիրտն ուղղակի ցատկոտում է ուրախությունից:

- Հա՛յր, իսկ [այդ ուրախությունների ունայնությունն] ինչպե՞ս արդեն հիմա հասկանանք:

- Եթե դա հիմա հասկանաք, ապա մյուս կյանքում այդպես չեք ասի: Ինչ ուզում ես ասա, բայց այնտեղ՝ Երկնքում, լավ են ապրում: Գիտե՞ք, թե Երկնքում ինչ ձեռագործով են զբաղվում՝ Աստծու անդադար փառաբանությամբ:

- Հա՛յր, մահացած մարմինն ինչո՞ւ են «աճյուն» (մնացորդներ) անվանում:

- Որովհետև մարմինն այն է, ինչ մահից հետո մարդուց մնում է երկրի վրա: Հիմնական մարդը՝ հոգին, Երկինք է գնում: Գալիք Դատաստանի ժամանակ Աստված մարդու մարմինն էլ է հարություն տալու, որպեսզի նրա հետ միասին դատվի, որովհետև մարդն իր մարմնի հետ էր ապրել ու մեղք գործել: Ապագա կյանքում բոլորը միանման մարմին են ունենալու, հոգևոր մարմին: Բոլորը միևնույն հասակի են լինելու՝ և՛ կարճահասակները, և՛ բարձրահասակները: Բոլորը միևնույն տարիքի են լինելու՝ և՛ պատանիները, և՛ ծերունիները, և՛ նորածինները, քանի որ բոլոր մարդիկ միանման հոգի են ունենալու: Այսինքն՝ մյուս կյանքում բոլոր մարդիկ միևնույն հրեշտակային տարիքն են ունենալու:

- Հա՛յր, իսկ ապագա կյանքում դժոխքում գտնվողները կկարողանա՞ն դրախտում գտնվողներին տեսնել:

- Պատկերացրու, որ գիշերը սենյակում լույս է վառվում: Նրանք, ովքեր փողոցում են կանգնած, տեսնում են սենյակում գտնվողներին: Այդպես էլ դժոխքում գտնվողները տեսնելու են դրախտում գտնվողներին: Եվ դա նրանց համար ավելի մեծ տառապանք է լինելու: Եվ կրկին պատկերացրու. նրանք, ովքեր գիշերը լույսի մեջ են գտնվում, չեն տեսնում փողոցի խավարում կանգնածներին: Այդպես էլ դրախտում գտնվողները դժոխքում գտնվողներին չեն տեսնելու: Որովհետև, եթե դրախտում գտնվողները տեսնեին տանջվող մեղավորներին, ապա ցավ պիտի ապրեին, սգային նրանց բաժին հասած դառնության համար և չկարողանային դրախտը վայելել: Սակայն դրախտում «ցավ չկա…»: Նրանք, ովքեր դրախտում են, ոչ միայն չեն տեսնելու դժոխքում գտնվողներին, այլև նույնիսկ չեն հիշելու եղբայր կամ հայր ու մայր ունեին, թե ոչ, եթե նրանք իրենց հետ դրախտում չլինեն: «Եվ նույն օրը նրանց բոլոր մտածումները կանհետանան» (Սղմ. 145:4),- ասում է սաղմոսերգուն: Քանի որ, եթե դրախտում գտնվողները հիշեն դժոխքում տառապող իրենց հարազատներին, ապա նրանց համար էլ ի՞նչ դրախտ կլինի: Եվ բացի այդ, դրախտում գտնվողները մտածելու են, որ ուրիշ մարդ չկա [բացի դրախտում եղողներից]: Նաև չեն հիշելու երկրային կյանքում գործած մեղքերի մասին: Եթե հիշեն իրենց մեղքերը, ապա բարեպաշտ լինելով՝ պիտի տառապեն այն մտքից, որ տրտմեցրել են Աստծուն:

Պետք է նաև նշել, որ դրախտում յուրաքանչյուր մարդ միևնույն չափով ուրախություն չի զգալու: Մեկը մի մատնոց ուրախություն է ունենալու, մյուսը՝ մի գավաթ, երրորդը՝ ուրախության մի ամբողջ լիճ: Սակայն յուրաքանչյուրն իրեն լիարժեք է զգալու, չի իմանալու, թե մյուսը որքան ուրախություն ու աստվածային խնդություն է զգում: Բարեգութ Աստված ամեն բան այդպես է դասավորել, որովհետև, եթե մեկն իմանար, որ մյուսն իրենից առավել ուրախություն է զգում, ապա դրախտը դրախտ չէր լինի, որովհետև այդժամ կսկսեին (երկրայինի նման նախանձությունները). նա ինչո՞ւ է ավելի մեծ ուրախություն զգում, քան ես: Այսինքն՝ յուրաքանչյուրն Աստծու փառքն ըստ իր հոգևոր աչքերի մաքրության է տեսնելու: Սակայն հոգևոր տեսողության (Աստծու փառքի) այդ սրությունն Աստծու կողմից որոշված չի լինելու: Դա կախված է լինելու առանձին, յուրաքանչյուր մարդու մաքրությունից:

- Իսկ ահա ոմանք, հա՛յր, չեն հավատում, որ դժոխք ու դրախտ գոյություն ունեն:

- Չե՞ն հավատում, որ դժոխք ու դրախտ գոյություն ունեն: Բայց, եթե դրախտն ու դժոխքը գոյություն չունեն, ապա ննջեցյալներն ինչպե՞ս կարող են անէության մեջ գոյություն ունենալ: Չէ՞ որ նրանք հոգիներ են: Աստված անմահ է (Իր էությամբ), իսկ մարդն անմահ է՝ ըստ Աստծու շնորհի: Հետևաբար, դժոխքում նույնպես անմահ է լինելու: Բացի այդ, մեր հոգին նույնիսկ այս երկրային կյանքում ինչ-որ չափով վերապրում է դրախտը կամ դժոխքը՝ համապատասխան այն վիճակին, որում գտնվում է: Եթե խղճի խայթը տանջում է մարդուն, եթե նա վախ, շփոթմունք, հոգեկան անհանգստություն, հուսահատություն է զգում կամ համակված է ատելության, նախանձի և նման այլ ախտերով, ապա (դեռևս երկրային կյանքում) դժոխային տանջանքների մեջ է ապրում: Իսկ եթե մարդու մեջ սեր, ուրախություն, խաղաղություն, խոնարհություն, բարություն և նման այլ հատկանիշներ կան, ապա նա դրախտում է ապրում: Հոգին է ողջ հիմքը: Որովհետև նա է զգում և՛ ուրախությունը, և՛ ցավը: Փորձիր հանգուցյալին մոտենալ ու նրա համար ամենահաճելի բաներն ասել, օրինակ. «Ամերիկայից եղբայրդ է եկել», կամ դրա նման մի բան: Նա ոչինչ չի հասկանա: Իսկ եթե հարձակվես նրա վրա, կոտրես ձեռքերն ու ոտքերը, ապա կրկին ոչինչ չի հասկանա: Դրանից հետևում է, որ մարդու մեջ զգում է ոչ այլ ինչ, քան՝ հոգին: Մի՞թե այս ամենը չի ստիպում, որ այն մարդիկ, ովքեր կասկածում են դժոխքի ու դրախտի գոյությանը, մի քիչ մտածեն: Կամ, ենթադրենք, որ դու մի հրաշալի, հաճելի երազ ես տեսնում: Ուրախանում ես, սիրտդ քաղցրորեն զարկում է և չես ուզում, որ այդ երազն ավարտվի: Արթնանում ես ու ափսոսում, որ արթնացել ես: Կամ վատ երազ ես տեսնում: Օրինակ՝ տեսնում ես, որ ընկել ու կոտրել ես ոտքերդ, երազում տառապում ես, լաց լինում: Վախից արթնանում ես թաց աչքերով, տեսնում, որ քեզ հետ ոչինչ չի պատահել և ուրախությամբ բացականչում ես. «Փա՜ռք Աստծու, որ երազ էր»: Այսինքն՝ հոգին է դրան մասնակից լինում: Վատ երազ տեսնելով՝ մարդ ավելի է տանջվում, քան իրականում կտանջվեր, այնպես, ինչպես հիվանդը գիշերն ավելի է տանջվում, քան ցերեկը: Այդպես էլ, երբ մարդ մահանա ու դժոխքի տանջանքի մեջ հայտնվի՝ դա նրա համար շատ ավելի ցավալի կլինի (քան դժոխային տառապանքի այն վիճակը, որ հնարավոր է այստեղ՝ երկրի վրա էր զգում): Պատկերացրեք, որ մարդ անընդհատ մղձավանջ է տեսնում ու հավիտյանս տառապում է: Նույնիսկ մի քանի րոպե չես կարող մղձավանջային երազին դիմանալ: Իսկ պատկերացրու, Աստված մի՛ արասցե, (հավիտենական) վշտի մեջ ես գտնվում: Այդ պատճառով էլ ավելի լավ է դժոխք չընկնել: Ի՞նչ կասեք դրա մասին:

- Հա՛յր, այսքան ժամանակ պայքարում ենք, որպեսզի դժոխք չընկնենք: Իսկ Ձեր ասելով ի՞նչ է դուրս գալիս, որ ընկնելո՞ւ ենք:

- Եթե խելք չունենանք, ապա կընկնենք: Ահա՛, թե ինչ կմաղթեմ մեզ. եթե դրախտ, ապա բոլորս, իսկ եթե դժոխք, ապա ոչ ոք… Ճի՞շտ եմ ասում, թե՞ ոչ: Շատ անշնորհակալ կլինի, որ այն ամենից հետո, ինչ Աստված է մեզ՝ մարդկանց համար արել, դժոխք ընկնենք ու վշտացնենք Նրան: Աստված մի արասցե, որ ոչ միայն մարդը, այլև թռչունը դժոխք ընկնի:

Թող Բարեգութ Աստված մեզ ապաշխարություն տա, որպեսզի մահը մեզ հոգևոր լավ վիճակում վրա հասնի և մենք կրկին Նրա Երկնային Արքայությունը վերադառնանք: Ամեն:

 

 

Հայր Պաիսիոս Աթոսացի

Ռուսերենից թարգմանեց Էմիլիա Ապիցարյանը

 

28.10.22
ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․