2 Հունիս, Գշ
«Բայց արդ, մնում են հավատք, հույս, սեր. սրանք երեքը, և սրանցից մեծագույնը սերն է» (Ա Կորնթ. ԺԳ 13):
Իրենց վսեմությամբ առանձնահատուկ կերպով աչքի ընկնող սուրբգրային մեծասքանչ խոսքեր կան, որոնց մոտենալ կարելի է միայն խորունկ երկյուղածությամբ և զգուշությամբ՝ այն քարոզչական լեզվով մեկնաբանել փորձելու նպատակով։ Քարոզչի այս երկյուղի անհրաժեշտությունը մանավանդ Պողոս առաքյալի ներշնչյալ խոսքերի հանդեպ կրկնակի է շեշտվում, քանի որ մեծ առաքյալը .....
«….որ Կենդանի Աստծո եկեղեցին է՝ սյուն և հաստատություն ճշմարտության» (Ա Տիմոթեոս Գ 15):
Բոլոր ժողովուրդների եկեղեցիների նման մեր եկեղեցին ևս իր հիմնադրման մթին և ոչ այնքան հաստատուն ավանդությունն ու զրուցախառն պատմությունն ունի։ Հայ եկեղեցու հիմնադրման ավանդությունը ձգվում է մինչև իսկ մեր առաջին լուսավորիչների՝ Թադեոսի և Բարդուղիմեոսի՝ Հայաստանում ավետարանական քարոզչություն ձեռնարկելուց էլ անդին, քանի որ, համաձայն .....
«Տվե՛ք կայսրինը՝ կայսերը, և Աստծունը՝ Աստծուն» (Մտթ. ԻԲ 21)։
Չգիտեմ՝ պատկերացնո՞ւմ եք այն ծանր ու վտանգավոր դրությունը, որում գտնվում էր Հիսուս այս ուշագրավ խոսքն արտասանելիս։ Հարկ է, որ այս մասին փոքր-ինչ բացատրություններ տամ։ Իսրայելի քաղաքական մթնոլորտը շատ մռայլ ու խառնաշփոթ էր. հրեաները չէին հանդուրժում հռոմեական տիրապետությունը։ Սրան հակառակ, սակայն, ժողովրդի մեջ մի խմբավորում կար, որը համակիր էր հռոմեական տիրապետությանը .....
«Պիտի սիրես քո Տեր Աստծուն քո ամբողջ սրտով, քո ամբողջ հոգով ու քո ամբողջ մտքով: Այս է մեծը և առաջին պատվիրանը: Եվ երկրորդը սրա նման է. պիտի սիրես քո ընկերոջը, ինչպես քո անձը: Այս երկու պատվիրաններից են կախված ամբողջ Օրենքը և մարգարեները» (Մատթ. ԻԲ 37-40):
Հիսուս Իր այս երկու՝ մեկմեկու լծորդված պատվիրաններով ցույց է տալիս, որ մարդու անհատական, ընկերային և ընտանեկան կյանքում խիստ կարևորություն ունեն հավատն ու բարոյականությունը, առանց .....
«Արդարև, թեպետ մենք չգիտեինք, սակայն Դո՛ւ ես Աստված՝ Իսրայելի Փրկիչ Աստված» (Եսայի ԽԵ 15):
Հիրավի, Դու Ինքդ Քեզ ծածուկ պահող Աստված ես, «ո՜վ Իսրայելի Փրկիչ Աստված»: Եսայի մարգարեն, ով գրել է իմ ընտրած այս բնաբանը, շատ լավ գիտեր, որ հավատքը Աստծուն մարմնական աչքերով տեսանելի չէր դարձնում և մարմնի երևումով դուրս չէր հանում Նրան ամպերի միջից, այլապես Աստված կդադարեր Աստված լինելուց, քանի որ տեսանելի Աստվածը չէր կարող Աստված լինել: .....
«Ու՞ր գնամ ես Քո հոգուց, կամ Քո դեմքից ու՞ր փախչեմ։ Եթե երկինք ելնեմ, այնտեղ ես Դու, Եթե դժոխք իջնեմ, դրան էլ մոտ ես» (Սղմ․ ՃԼԹ 7-8)։
Շատ անգամներ է խոսվում աչքի զորության ու նշանակության մասին՝ իբրև հոգու պատուհան, որի միջով հնարավոր է տեսնել հոգու խորքում եղած-անցածն ու սրտի ամենածածուկ խորհուրդները։ Զգացումներ կան, որոնք հազիվ կարող ես շուրթերով, խոսքով արտահայտել ու բացատրել, սակայն միայն մի ակնարկը, մի պարզ ակնարկը, աչքի ծայրով .....
«Եվ ահա, այսուհետև բոլոր սերունդները ինձ երանի կտան, որովհետև ամենազոր Աստված մեծամեծ գործեր արեց ինձ համար» (Ղուկ. 1:48—49):
Քրիստոնեության էական իմաստը, որ է փրկագործությունը, իր մեջ բովանդակում է նաև ընտանիքի պատվի ու արժանիքների բարձրացումն ու ազնվացումը: Քրիստոնեությամբ է, որ կինը բարձրացավ, սրբացավ ու ընտանիքի այս սրբացումով էլ, բնականաբար, փոխվեցին նաև բարքերը, մոլությունները վերացան, և առաջին հերթին, ինչպես որ ակնհայտ .....
«Նրանք աչքները բարձրացրին և Հիսուսից բացի ոչ ոքի չտեսան» (Մտթ. 17:8):
Այլևս ժամանակն էր, որ Հիսուսը աշակերտներին ցույց տար Իր աստվածային փառքի մեծ վայելչությունը և Իր երկնային լույսի գեղեցկությունը: Սրա համար աշակերտներից ընտրեց ամենավստահելիներին, նրանց, որոնց վկայությունները մեծ արժեք կարող էին ունենալ և որոնց սրտի և մտքի տրամադրվածությունը կարող էր մեծ ազդեցություն ունենալ իրենց ընկերների վրա: Պետրոսը՝ որպես հավատի մարդ, Հակոբոսն՝ .....
«Աչքերս դեպի լեռները բարձրացրի, որտեղից ինձ օգնություն պիտի գա» (Սղմ. 120:1)
Լեռները մարդկային կյանքի պատմության մեջ ուշագրավ տեղ են զբաղեցնում. լեռներն են, որոնց վրա բացվում են ամենամեծ տեսարանները, լեռները մեծ դեր ունեն բարքերի, սովորությունների և քաղաքակրթության մեջ, այնտեղ, այդ բարձունքներում, կամ բարձունքների ստորոտներում են ձևավորվել ազգերը և կրոնները: Նախ Արարատ լեռն էր, այնտեղ՝ այդ բարձրունքի վրա տապանը կանգնեց և արդար .....
«Եթե մեկը կամենում է հետևել Ինձ, թող ուրանա իր անձը, վերցնի իր խաչը և գա Իմ հետևից» (Մատթ. 16:24):
Այս սուրբ կամարի տակ այսօր հավաքվելով՝ ջերմագին փափագով շտապում ենք երկրպագել բարձրացված և փառավորված և քրիստոնեության պարծանքն ու փառքը հանդիսացող Ս. Նշանի՝ Խաչի առջև: Նրա տեսքը ինչե՞ր չի ներշնչում, մի անգամ ևս կանգնենք Նրա սուրբ պատվանդանի առջև, խորհենք նրա շուրջ: Նա պիտի խոսի մեզ հետ, պիտի խոսի սիրո և անձնազոհության վսեմ սկզբունքների .....
«Այսուհետեւ ոչ զոք գիտեմք մարմնով. զի թեպետեւ գիտեաք մարմնով (ը)զՔրիստոս, այլ արդ ոչ եւս նոյն պէս գիտեմք»: (Բ Կոր. 5:16)
Թերևս այս խոսքերը զարմացնեն ձեզ, ինչպես ինձ էլ էին զարմացնում, մինչև որ դրանց բուն իմաստը ըմբռնեցի: Քանի որ նախապես այնպես է թվում, որ առաքյալի այս խոսքը մի հոգեպաշտական արտահայտություն է, չասեմ հերետիկոսական վարդապետություն ծնող մի խոսք:
Եթե իրոք առաքյալը չի ցանկանում Քրիստոսին ճանաչել ըստ մարմնի, սա Գնոստիկների .....
«Եվ ….մինչ նրանք դեռ նայում էին, երկինք վերացավ, և ամպը Նրան ծածկեց նրանց աչքերից» (Գործք Ա 9):
Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին, ցնծության և ուրախության երգերով, նվիրական մեղեդիներով և եղանակներով, ծնծղաների ծափողջույններով ի սրտե երգում է ու ցնծությամբ ավետում մեր Տիրոջ՝ Հիսուս Քրիստոսի երկինք համբարձվելը:
Այս տոնի առթիվ եկեղեցի եկող հավատացյալներն արդյո՞ք երգեցիկ դպիրների քաղցրահնչյուն երգերից ու ներդաշնակ նվագներից բացի .....
«Հիսուս Քրիստոս կործանեց մահը և լուսավոր դարձրեց կյանքն ու անմահությունը Ավետարանի միջոցով» (Բ Տիմ. Ա 10):
Եթե կասկածամիտ մարդու կյանքում սոսկում առաջացնող, սրտի լարերը պրկող և նյարդերը գրգռող մի բան կա, դա անշուշտ մահն է: Մահը ներկա է ամենուրեք, նրա մեջ և նրա հետ ենք ապրում, նա իր սոսկալի իրողությամբ ազատորեն թափանցում է ամենուրեք, աղքատի անշուք և խարխլված խրճիթից սկսած մինչև հոյակապ կառույցների խաղաղ մթնոլորտն է վրդովում: Նա, երբ .....
«Էլի, Էլի, Լամա սաբաքթանի», այսինքն է. «Աստուած Իմ, Աստուած Իմ, ընդէ՞ր թողեր զիս» (Մտթ. 27:46):
Հիսուսի թշնամիները այլևս հասել էին իրենց նպատակին, կառափնատեղում, մի մեծ խաչի վրա, գամել էին Նրա անմեղ մարմինը՝ Նրա երկու սուրբ ձեռքերից և անբիծ ոտքերից: Նրա երկու կողմերում Բարաբբա ավազակի երկու ընկերներին էլ էին խաչը հանել:
Հիրավի վերջին վայրկյաններն էին, օրհասական էր, սակայն ավա՜ղ, Հիսուսի մոտ մի բարի մարդ չկար, որ Նրա երեսից հոսող քրիտինքը .....
«Ահա եկեսցէ ժամ, եւ եկեալ իսկ է, զի ցրվեսջիք յուրաքանչյուր տեղիս եւ Զիս միայն թողուցուք, եւ չեմ միայն, զի Հայր ընդ Իս է» (Հովհ. 16:32):
Երբ մարդը վճռում է իր անձը նվիրել ճշմարտությանը կամ արդարությանը, երբ աշխարհիկ փառքերը իրենից թոթափելով՝ նոր ուղով է ընթանում, որը տանում է դեպի հավիտենականը, ուշ, թե շուտ միայնակ է մնում աշխարհում: Ամեն մի ճշմարտություն, ամեն մի նորություն նախապես չի ընդունվում, այլ ատելության և հայհոյանքի առարկա է դառնում: .....