«Աստված ապավենն ու զորությունն է մեր և մեր օգնականը մեզ հասած խիստ նեղությունների մեջ: Ուստի մենք չենք վախենա, երբ երկիրը ցնցվի, և լեռները ծովի խորքը տեղափոխվեն»: «Զորությունների Տերը մեզ հետ է. Հակոբի Աստվածն ապաստան է մեզ համար» (Սաղմ․ 46։1-2, 12)։ Հայաստանի քաղաքներից Լենինականի և շրջակա 37 գյուղերի՝ երկրաշարժի հետևանքով ավերվելը մեզ ամենքիս խոր ցավ պատճառեց և մի նոր վերք ավելացրեց մեր սրտին։ Հետզհետե մեզ հասնող հեռագրական .....

«Տերը հարցրեց Կայենին. «Ո՞ւր է քո եղբայր Աբելը»» (Ծննդ․ 4․9)։ Սուրբ Գրքի առաջին գլուխներում ընթերցողի ուշադրությունը գրավում են հետևյալ երկու հարցումները, որոնք Աստված ուղղել է մարդուն. «Ո՞ւր ես» (Ծննդ. 3.9), «Ո՞ւր է եղբայրդ» (Ծննդ. 4.9): Այս երկու հարցադրումներից է սկիզբ առել ողջ աշխարհի՝ ինչպես անհատական, այդպես էլ համայնական փրկությունը: Այս հարցումներն այսօր էլ Աստված ուղղում է մեզ նույնքան հանդիսավորությամբ՝ .....

«Հույսը երբեք չի ամաչեցնում» (Հռոմ. 5:4)։ Ստորին Եգիպտոսի ընդարձակածավալ անապատներում՝ արևի կիզիչ ճառագայթների տակ, երբեմն մի արտակարգ տեսարան է առաջանում, որը կոչվում է կրկներևույթ և որի գիտական բացատրությունը միայն 19-րդ դարի սկզբում տրվեց: Ճամփորդն իր հոգնությունից ու ծարավից ընկճված, տկար աչքերով հորիզոնի վրա հետզհետե ընդնշմարում է կապտագույն, ընդարձակ լճեր, որոնք մինչև իսկ եզերված են բնակավայրերի տարտամ ուրվագծերով՝ այնպիսի .....

«Մի՛ սպանիր» (Ելք 20.13)։ Թերևս ձեզնից ոմանք, չսպասելով, որ ավարտեմ բնաբանս, սրտնեղած ասեն․ «Պատշաճ չէ, որ քաղաքակիրթ ու բարեհամբավ այս քաղաքի եկեղեցում նման բնաբանով սկսվող քարոզ հնչի»: Գուցե նաև ասեք. «Ավելի լավ կլիներ այս պատվիրանն ուղղել թաքստոցներում հանգրվանած ավազակներին, որոնք հարձակվում են քարավանների ու ճանապարհորդների վրա, կողոպտում են ու սպանում: Այսպիսի բնաբանով խոսել մի ժողովրդի հետ, որն արժանապատվորեն է ապրում .....

«Աստծու շնչով գրված ամեն գիրք օգտակար է ուսուցման, հանդիմանության, ուղղելու և արդարության մեջ խրատելու համար» (Բ Տիմ․ 3․16)։ «Քո խոսքը ճրագ է իմ ոտքերի համար, և լուսաւորում է իմ շաւիղները (Սաղմ․ 118․105)։ Ճիշտ է, մենք չենք հավատում Սուրբ Գրքի՝ երկնքից ընկած լինելուն, ինչպես այլազգիներն են հավատում, որ Ղուրանը երկնքից է ընկել, սակայն հավատում ենք, որ Սուրբ Գիրքը Աստծու հրաշալի պարգևներից մեկն է, որի միջոցով մարդկությունը հաղորդակից .....

«Բայց ձեր տրտմությունը ուրախության պիտի փոխվի» (Հովհ. 16.20)։ Հարցնում եմ ձեզ՝ ունկնդիրներիս, այժմ դուք ավելի զվա՞րթ եք, քան երբևէ, և արդյո՞ք շատ ուրախ եք զգում ձեզ: Կարծում եմ, որ ամենքիդ պատասխանն էլ պիտի բացասական լինի: Ինձ թվում է, որ մարդ որքան մեծանում է, որքան զարգանում և մասնավորապես խորամուխ է լինում գիտության ոլորտում, այնքան ավելի նրա մեջ աճում է տրտմությունը: Տրտմությունը մակընթացության նման քիչ-քիչ տարածվում է հասարակության .....

«Աղավնիների նման միամի՛տ եղեք» (հմմտ․ Մատթ․ 10․16)։ Մի շարք պարագաներում, երբ մեկի մասին ասում ենք, որ «միամիտ» է, նրա այդ հատկությունը գովերգած չենք լինում։ Սակայն այս բառը, որը հաճախ իբրև նախատինք է գործածվում, նաև ամենագնահատելի հատկանիշներից մեկն է, ի մասնավորի՝ դպրության մեջ ու գեղարվեստում։ Շատ ճիշտ է ասված․ «Միամտությունը գեղեցկության հիմնական նկարագրիչներից մեկն ու վսեմության ցուցիչն է» (Didero)։ Այդ խոսքը նույնքան .....

«Աբրահամը երկարեց ձեռքը, որ վերցնի դանակն ու մորթի իր որդուն» (Ծննդ. 22.10)։ Հասել էր ամենասարսռազդու պահը: Աբրահամը Մորիա լեռան ստորոտին զոհասեղան էր կառուցել, փայտերն էլ շարել էր անհրաժեշտ վայրում, և եկել էր զոհին փայտերի վրա դնելու պահը. ահա՛ ամենադժվարին ու տաժանելի գործը: Պատկերացնո՞ւմ եք, թե ինչպիսի՜ մեծ դժվարությամբ ու կսկիծով ծերունի նահապետը կապեց իր միակ սիրելի զավակի ոտքերն ու ձեռքերը՝ նրան փայտերի վրա դնելու և զոհաբերելու .....

«Աղքատ եղբայրը թող պարծենա, երբ Աստված բարձրացնում է իրեն, իսկ հարուստը թող պարծենա, երբ Աստված խոնարհեցնում է իրեն» (Հակ. 1.9-10)։ Ամեն անգամ, երբ Սուրբ Գրքում խոսվում է աղքատների ու հարուստների մասին, աղքատները մշտապես ջատագովվում են, իսկ հարուստները՝ պարսավվում: Հակոբոս առաքյալն ինքն էլ իր հերթին նորադարձ քրիստոնյաներին ուղղված նամակում խիստ լեզվով է խոսում հարուստների մասին, իսկ աղքատների վերաբերյալ քաղցրալեզու է գտնվում: Այսօրվա .....

«Փիլիպպոսն ասաց Նրան. «Տե՛ր, Հորը մեզ ցո՛ւյց տուր, և այդ բավական է մեզ»: Հիսուս նրան ասաց. «Այսքան ժամանակ ձեզ հետ եմ, Փիլիպպո՛ս, և Ինձ չճանաչեցի՞ր. ով Ինձ տեսավ, տեսավ Հորը» (Հովհ․ 14․8-9): Մեր Տերն ու Նրա աշակերտները հավաքվել էին Երուսաղեմի վերնատանը։ Հիսուս համոզված էր, որ աշակերտները տակավին չէին ճանաչում Իրեն։ Նրանք տարակուսանքներ ունեին Հիսուսի անձի ու գործի վերաբերյալ։ Աշակերտների այդ տարակույսը համարձակություն է տալիս .....

«Հոգիս տխուր է մահու չափ. այստե՛ղ մնացեք և Ինձ հետ հսկեցե՛ք»: Եվ մի փոքր առաջ գնալով՝ ընկավ Իր երեսի վրա, աղոթեց ու ասաց. «Հա՛յր իմ, եթե կարելի է, այս բաժակը թող Ինձնից հեռու անցնի, բայց ոչ՝ ինչպես Ես եմ կամենում, այլ ինչպես Դու» (Մատթ. 26.38-39)։ Ավետարաններում մեր Տիրոջ չարչարանքների պատմությունն ամենաընդարձակ տեղն է զբաղեցնում: Ավետարանիչները որոշակի նպատակով ընդարձակ են գրել չարչարանքների մասը: Դա արվել է նախ այն պատճառով, որ .....

«Ոչ մի մարդ երբեք այնպես չի խոսել, ինչպես այն մարդը» (Հովհ․ 7․46)։ Հիսուսի աստված-մարդկային բնության վարդապետական հարցը բազմաթիվ երկպառակտությունների և հերձվածների առաջացման առիթ է տվել Եկեղեցու ծոցում, և այդ տարաձայնությունները, դժբախտաբար, տակավին շարունակվում են։ Անշուշտ պիտի գա մի այնպիսի ժամանակ, երբ կդադարեն դավանաբանական ու վարդապետական վիճաբանությունները, և բավական կլինի Հիսուսի աստված-մարդկային բնությունը բացատրել .....

«Քանի որ խաչի քարոզությունը կորսվածների համար հիմարություն է, իսկ մեզ՝ փրկվածներիս համար, Աստծու զորություն» (Ա Կորնթ. 1.18)։ Կորնթոս քաղաքը, որ Պողոս առաքյալն այցելեց իր առաքելական երկրորդ ճամփորդության ընթացքում և որտեղ Եկեղեցի հիմնեց, հին աշխարհի ամենահարուստ ու հռչակավոր քաղաքներից մեկն էր: Այն ուներ շուրջ յոթ հարյուր հազար բնակիչ, որի երկու երրորդը գերի էր: Քաղաքը առևտրական տեսանկյունից Եվրոպայի ու Ասիայի միջև մի այնպիսի .....

«Երանի՜ նրանց, որ քաղցն ու ծարավն ունեն արդարության, որովհետև նրանք պիտի հագենան» (Մատթ․ 5․6): Հիսուս Իր անմահ խոսքերով ցնցել ու փոխակերպել է աշխարհը։ Նրա խոսքերի աստվածային զորության և անզուգական դրոշմի առջև ստիպված է խոնարհվել ամենաթերահավատ մարդն անգամ։ Նրա սքանչելի խոսքերից մեկն էլ իմ ընտրած այս բնաբանն է, որը կուզեի բացատրել ձեզ և դրանից լույսի ու իմաստության գանձեր բխեցնել։ Առաջին հերթին, աստվածային Փրկչի այս հավաստիացման .....

«Պատերազմեցի բարի պատերազմը, ավարտեցի ընթացքս, պահեցի հավատը» (Բ Տիմ․ 4․7)։ Հաճախ լսում եմ, որ ասում են, թե իբր բարեպաշտությունը ոչ միայն չի կարողանում ապահովել մարդու ազատ զարգացումը, այլև խոչընդոտում է նրա զարգացմանը, և իբր բարեպաշտ նկարագիր ունեցող անձինք մշտապես որևէ բան են կորցնում իրենց բարոյական գեղեցկությունից։ Սրանից ավելի սխալ կարծիք չի կարելի անգամ երևակայել։ Բավական եմ համարում Իսրայելի պատմությունից մի քանի բարեպաշտ .....